Denizcilik sözlüğü

Koltuk Ayağı

Tanım

Koltuk ayağı, tekne koltuğunu güverteye bağlayan ve oturma yüksekliğini belirleyen dikey taşıyıcı parçadır. Koltuk ayağına "koltuk kaidesi" de denir.

Koltuk Ayağı Nedir?

Koltuk ayağı, alt ucunda bir taban plakası, üst ucunda koltuk bağlantı plakası bulunan bir borudur. Taban plakası güverteye cıvatalanır. Üst plakaya döner mekanizma ve koltuk takılır. Ayak, koltuğa gelen tüm yükleri güverteye aktarır.

Koltuk Ayağı Türleri

Tür	Özellik
Sabit ayak	Yüksekliği değişmez
Ayarlanabilir ayak	Pim veya vida ile yükseklik ayarlanır
Gazlı ayak	Gaz piston ile yükseklik ayarlanır
Sökülebilir ayak	Tabandan çıkarılabilir
Süspansiyonlu ayak	Darbeleri sönümler
Çift borulu ayak	Daha yüksek dayanım

Sökülebilir Ayak

Sökülebilir ayaklar, küçük teknelerde güverte alanını boşaltmak için kullanılır. Güverteye gömme bir yuva monte edilir. Ayak yuvaya takılır ve bir pimle kilitlenir. Koltuk gerekmediğinde ayak çıkarılır ve yuva kapakla kapatılır.

Malzemeler

Malzeme	Özellik
Eloksallı alüminyum	Hafif, yaygın
AISI 316 paslanmaz çelik	Dayanıklı, ağır
Toz boyalı alüminyum	Renkli seçenekler

Bağlantı Ölçüleri

Koltuk ayağı ile döner mekanizma ve koltuk arasındaki bağlantılar standart delik düzenlerine göre yapılır. Ayak satın alınmadan önce koltuk ve döner plaka ölçüleri kontrol edilir. Uyumsuz delik düzenleri adaptör plakası gerektirir.

Montaj Kuralları

Taban plakasını takviyeli bir zemine yerleştirin.
Altında destek plakası kullanın.
Cıvata deliklerini sızdırmazlık macunuyla kapatın.
Kilitleyici somun kullanın.
Ayak yüksekliğini dümenciye göre ayarlayın.

Koltuk ayağı, dalga darbelerinde kaldıraç etkisi oluşturur. Bu nedenle taban bağlantısı güçlü olmalıdır.

Sık Görülen Sorunlar

Sorun	Neden
Ayak sallanıyor	Cıvata gevşemiş, zemin yumuşamış
Gaz piston çökmüş	Piston contası arızalı
Pim yuvasında boşluk	Aşınma
Tabanda su sızıntısı	Macun bozulmuş

Bakım

Cıvataları düzenli sıkın.
Ayarlama mekanizmalarını yıkayıp yağlayın.
Taban çevresinde güverte çatlağı arayın.

Sık Sorulan Sorular

Koltuk ayağı yüksekliği nasıl seçilir?

Dümen, gaz kolu ve görüş yüksekliğine göre seçilir.

Gazlı ayak deniz ortamında dayanıklı mıdır?

Deniz kullanımına uygun modeller tercih edilir.

Eski ayağa yeni koltuk takılabilir mi?

Delik düzeni uyumluysa takılabilir.

İlgili Terimler

Tekne Koltuğu, Kaptan Koltuğu, Güverte Donanımı, Paslanmaz Güverte Ekipmanı, Tekne Masası, Kokpit.

İlgili terimler

Güverte Donanımı

Güverte donanımı , teknenin güvertesine kalıcı olarak monte edilen ve halat, zincir, yelken ve insan yüklerini taşıyan parçaların bütünüdür. İngilizcede "deck hardware" olarak anılır. Güverte Donanımı Nedir? Güverte donanımı, teknenin kullanımında yük aktaran noktaları oluşturur. Bir halat koç boynuzuna bağlandığında yük, donanım üzerinden güverteye geçer. Donanım, bu yükü güvenle aktaracak şekilde tasarlanır ve monte edilir. Donanım, teknenin tipine göre farklılık gösterir. Donanım Sınıflandırması Sınıf Tanım Örnekler Sabit donanım Hareketli parça içermez Koç boynuzu, baba, göz plakası Hareketli donanım Dönen veya kayan parça içerir Makara, vinç, araba Kilitleme donanımı Halatı tutar Kastanyola, stoper Koruma donanımı İnsanları ve tekneyi korur Küpeşte, vardavela, usturmaça rayı Kapama donanımı Açıklıkları kapatır Kapak, lumboz, mandal Yerleşim Planı Donanım yerleşimi, halatların izleyeceği yolu belirler. İyi yerleşim şu özellikleri taşır: Halatlar sürtünmeden ilerler. Yükler simetrik dağılır. Kullanıcı kokpitten donanıma kolay ulaşır. Yürüme alanları engellenmez. Yük Yolu Yük, donanımdan cıvatalara, oradan destek plakasına ve güverteye geçer. Yük yolundaki en zayıf eleman, sistemin dayanımını belirler. Güverte yapısı yetersizse güçlü bir donanım da sökülebilir. Sandviç Güvertede Montaj Montaj deliğini gerekenden büyük açın. Çekirdeği delik çevresinden temizleyin. Boşluğu epoksi dolguyla doldurun. Dolgu sertleşince asıl deliği açın. Donanımı macunla monte edin. Bu yöntem, çekirdeğe su girmesini önler. Sık Görülen Sorunlar Sorun Neden Güverte altında su lekesi Montaj macunu bozulmuş Donanım çevresinde çatlak Yetersiz destek plakası Yumuşak güverte Çekirdeğe su girmiş Hareketli parçada sıkışma Tuz birikimi Bakım Montaj macununu belirli aralıklarla yenileyin. Cıvataları sıkılık açısından kontrol edin. Hareketli parçaları yıkayıp yağlayın. Sık Sorulan Sorular Donanım sızıntısı nasıl onarılır? Donanım sökülür, eski macun temizlenir ve yeniden monte edilir. Hangi macun kullanılır? Polisülfür, poliüretan veya MS polimer esaslı denizcilik macunları kullanılır. Kilitleyici somun neden kullanılır? Titreşim, normal somunların gevşemesine yol açabilir. Kilitleyici somun bu gevşemeyi önler. Donanım cıvatası hangi malzemeden olmalıdır? Donanımla aynı veya uyumlu paslanmaz çelik cıvata kullanılır. İlgili Terimler Güverte Ekipmanı, Paslanmaz Güverte Ekipmanı, Koç Boynuzu, Küpeşte, Zincir Stoperi, Güverte Kapağı.

Kaptan Koltuğu

Kaptan koltuğu , teknenin dümen başında, dümenci için kullanılan ayarlanabilir koltuktur. Koltuk, dümencinin hem oturarak hem yarı ayakta seyir yapmasına olanak tanır. Kaptan Koltuğu Nedir? Kaptan koltuğu, dümenci ile dümen, gaz kolu ve göstergeler arasındaki mesafeyi ayarlamayı sağlar. Koltuk genellikle bir ayak veya kaide üzerine monte edilir. Döner ve kızak mekanizmaları, koltuğun konumunu değiştirir. Birçok modelde katlanır bir oturma ön parçası (bolster) bulunur. Özellikler Özellik Görevi Döner mekanizma Koltuğun yönünü değiştirir Kızak Koltuğu ileri ve geri hareket ettirir Yükseklik ayarı Oturma yüksekliğini değiştirir Bolster Ön kısım katlanarak yarı ayakta destek sağlar Kolçak Kol desteği, bazen kalkık Süspansiyon Dalga darbelerini sönümler Bolster Kullanımı Bolster, oturma minderinin ön kısmının kaldırılmasıyla oluşur. Kaldırıldığında dümenci yarı ayakta, kalçasını koltuğa dayayarak durur. Bu konum, dalgalı denizde görüşü artırır. Dizler, darbeleri sönümler. Mekanizmaların Konumu Konum Mekanizma Koltuk ile ayak arası Döner ve kızak Ayak Sabit veya yükseklik ayarlı Taban Güverteye monte plakası Seçim Ölçütleri Dümen alanının genişliğini ölçün. Dümenciye göre oturma yüksekliğini belirleyin. Kızak hareket mesafesini kontrol edin. Teknenin hızına göre süspansiyon ihtiyacını değerlendirin. Döşemenin UV ve su dayanımını kontrol edin. Ergonomi Dümenci, dümen simidine ve gaz koluna rahat ulaşmalıdır. Göstergeler görüş açısında olmalıdır. Ayaklar sabit bir yere basmalıdır. Kötü ergonomi, uzun seyirlerde yorgunluk yaratır. Montaj Koltuk ayağı takviyeli zemine cıvatalanır. Destek plakası kullanılır. Döner mekanizma kilitleme konumunda test edilir. Kızak mandalının kilitlendiği kontrol edilir. Seyirde kilitlenmemiş kızak, ani hareketlerde koltuğun kaymasına yol açar. Bakım Döner ve kızak mekanizmasını tatlı suyla yıkayıp yağlayın. Döşemeyi vinil temizleyiciyle silin. Cıvata sıkılığını kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Kaptan koltuğu ile yolcu koltuğu farkı nedir? Kaptan koltuğunda genellikle daha fazla ayar seçeneği bulunur. Bolster neden kullanılır? Dalgalı denizde yarı ayakta seyri ve daha iyi görüşü sağlar. Süspansiyonlu koltuk her teknede gerekli midir? Hızlı ve dalgalı koşullarda kullanılan teknelerde fayda sağlar. İlgili Terimler Tekne Koltuğu, Koltuk Ayağı, Dümen, Kokpit, Tekne Minderi, Marin Kumaş.

Kokpit

Kokpit , teknede dümen ve oturma alanı olarak kullanılan, güverteye göre alçakta kalan bölümdür. Kokpit, genellikle kıç tarafta yer alır. Kokpit Nedir? Kokpit, güverteye gömülü bir çukur alandır. Kenarlarındaki yükseltiler kokpitteki kişileri dalga ve rüzgârdan korur. Yelkenlilerde ıskota ve mandar halatları kokpitte toplanır. Motorlu teknelerde kokpit, oturma ve dinlenme alanıdır. Konumuna Göre Kokpit Türleri Tür Konumu Özellik Kıç kokpit Teknenin arka bölümü Yelkenlilerde yaygındır Merkez kokpit Teknenin orta bölümü Altında geniş kıç kamara bulunur Açık kıçlı kokpit Kıç aynalığa açılır Yüzme platformuna doğrudan geçiş sağlar Kokpitte Bulunan Donanımlar Dümen dolabı veya yeke: Teknenin yönünü kontrol eder. Motor kumanda kolu: Gaz ve vites kontrolünü sağlar. Vinçler: Yelkenlilerde ıskota ve mandarları gerer. Halat kilitleri: Gerilen halatları sabitler. Seyir göstergeleri: Hız, derinlik ve rüzgâr bilgisini gösterir. Kokpit masası: Yemek ve harita çalışması için kullanılır. Kokpit Su Tahliyesi Kokpite dalga veya yağmur suyu girebilir. Su, kokpit tabanındaki tahliye deliklerinden denize akar. Bu yapıya hızlı tahliyeli kokpit denir. ISO 11812 standardı, küçük teknelerde su geçirmez ve hızlı tahliyeli kokpitlerin şartlarını belirler. Standart, dolmuş bir kokpitin boşalma süresini sınırlar. Kokpitte Hava Koruması Sprayhood: Kamara girişini dalga serpintisine karşı örter. Bimini: Kokpitin üstünü güneşe karşı örter. Kokpit kapalısı: Kokpiti yan panellerle tamamen kapatır. Kokpitte Güvenlik Kokpitte emniyet kemeri bağlama noktaları bulunur. Kötü havada dümenci bu noktaya bağlanır. Kamara girişindeki kapak tahtaları, dalganın kamaraya girmesini önler. Sık Sorulan Sorular Kokpitteki tahliye delikleri tıkanırsa ne olur? Kokpitte su birikir. Biriken su, kamara girişinden içeri taşabilir. Tahliye deliklerinin düzenli temizlenmesi bu riski azaltır. Merkez kokpit ile kıç kokpit arasındaki temel fark nedir? Merkez kokpitte dümenci teknenin ortasındadır. Kıç kokpitte dümenci teknenin arkasında ve suya daha yakındır. Kokpitte neden emniyet kemeri bağlama noktası bulunur? Kötü havada dalga kokpite girebilir ve teknenin yatması artar. Bağlama noktası, dümencinin denize düşmesini önler. Bağlantı, emniyet kemeri ve kısa güvenlik halatıyla yapılır. İlgili Terimler Kıç Güverte, Güverte, Bimini, Iskota, Kokpit Aydınlatması, Dümen.

Paslanmaz Güverte Ekipmanı

Paslanmaz güverte ekipmanı , paslanmaz çelikten üretilen ve teknenin güvertesinde kullanılan bağlama, güvenlik ve kapama parçalarıdır. Deniz ortamında genellikle AISI 316 sınıfı kullanılır. Paslanmaz Güverte Ekipmanı Nedir? Paslanmaz çelik, dayanımı, korozyon direnci ve görünümü nedeniyle güverte ekipmanında yaygındır. Parçalar döküm, dövme, kaynaklı veya talaşlı imalatla üretilir. Yüzeyler genellikle parlatılır veya elektropolisaj ile işlenir. Parlak yüzey, tuzun tutunmasını azaltır. Paslanmaz Güverte Ekipmanı Türleri Ürün Görevi Koç boynuzu Halat bağlama Baba Kalın halat bağlama Kılavuz makarası Halatı yönlendirme Küpeşte ve vardavela Düşmeye karşı koruma Puşpit ve pulpit Baş ve kıçtaki koruma çerçevesi Menteşe ve mandal Kapak açma ve kapama Göz plakası Bağlantı noktası Bayrak direği yuvası Bayrak direğini taşır Merdiven Sudan tekneye çıkış Malzeme Seçimi Sınıf Uygunluk AISI 316 Deniz ortamı için önerilen sınıf AISI 316L Kaynaklı parçalar AISI 304 Deniz ortamında çay rengi lekelenme eğilimi yüksek Ürün üzerindeki veya belgesindeki malzeme bilgisi kontrol edilir. Üretim Yöntemleri Yöntem Özellik Hassas döküm Karmaşık biçimler Dövme Yüksek dayanım Kaynaklı imalat Boru ve çerçeve yapılar Talaşlı imalat Hassas ölçülü parçalar Yüzey Kalitesi Pürüzlü yüzey, tuz ve nemi tutar. Bu durum çay rengi lekelenmeyi artırır. Elektropolisaj, yüzey pürüzlülüğünü azaltır. Bu işlem, korozyon direncini artırır ve temizliği kolaylaştırır. Montaj Paslanmaz cıvata ve somun kullanın. Alüminyum yüzeyle temas varsa yalıtkan ara parça koyun. Destek plakası kullanın. Sızdırmazlık macunu uygulayın. Bakım Tatlı suyla düzenli yıkayın. Lekeleri paslanmaz temizleyiciyle giderin. Koruyucu cila uygulayın. Kaynak bölgelerinde çatlak arayın. Sık Sorulan Sorular Paslanmaz ekipmanda neden kahverengi leke oluşur? Tuz, nem ve yüzey pürüzlülüğü hafif korozyon lekelerine yol açar. Elektropolisaj nedir? Elektrokimyasal yolla yüzeyin ince bir katmanının alınmasıdır. 304 ekipman teknede kullanılabilir mi? Kullanılabilir, ancak bakım ihtiyacı ve lekelenme eğilimi daha yüksektir. Paslanmaz ekipman hangi cıvatayla takılır? AISI 316 paslanmaz cıvata ve somun kullanılır. İlgili Terimler Paslanmaz Çelik, Deniz Suyuna Dayanıklı Paslanmaz Çelik, Güverte Ekipmanı, Güverte Donanımı, Tekne Menteşesi, Tekne Merdiveni.

Tüm terimlere dön