Denizcilik sözlüğü

Kaptan Koltuğu

Tanım

Kaptan koltuğu, teknenin dümen başında, dümenci için kullanılan ayarlanabilir koltuktur. Koltuk, dümencinin hem oturarak hem yarı ayakta seyir yapmasına olanak tanır.

Kaptan Koltuğu Nedir?

Kaptan koltuğu, dümenci ile dümen, gaz kolu ve göstergeler arasındaki mesafeyi ayarlamayı sağlar. Koltuk genellikle bir ayak veya kaide üzerine monte edilir. Döner ve kızak mekanizmaları, koltuğun konumunu değiştirir. Birçok modelde katlanır bir oturma ön parçası (bolster) bulunur.

Özellikler

Özellik	Görevi
Döner mekanizma	Koltuğun yönünü değiştirir
Kızak	Koltuğu ileri ve geri hareket ettirir
Yükseklik ayarı	Oturma yüksekliğini değiştirir
Bolster	Ön kısım katlanarak yarı ayakta destek sağlar
Kolçak	Kol desteği, bazen kalkık
Süspansiyon	Dalga darbelerini sönümler

Bolster Kullanımı

Bolster, oturma minderinin ön kısmının kaldırılmasıyla oluşur. Kaldırıldığında dümenci yarı ayakta, kalçasını koltuğa dayayarak durur. Bu konum, dalgalı denizde görüşü artırır. Dizler, darbeleri sönümler.

Mekanizmaların Konumu

Konum	Mekanizma
Koltuk ile ayak arası	Döner ve kızak
Ayak	Sabit veya yükseklik ayarlı
Taban	Güverteye monte plakası

Seçim Ölçütleri

Dümen alanının genişliğini ölçün.
Dümenciye göre oturma yüksekliğini belirleyin.
Kızak hareket mesafesini kontrol edin.
Teknenin hızına göre süspansiyon ihtiyacını değerlendirin.
Döşemenin UV ve su dayanımını kontrol edin.

Ergonomi

Dümenci, dümen simidine ve gaz koluna rahat ulaşmalıdır. Göstergeler görüş açısında olmalıdır. Ayaklar sabit bir yere basmalıdır. Kötü ergonomi, uzun seyirlerde yorgunluk yaratır.

Montaj

Koltuk ayağı takviyeli zemine cıvatalanır.
Destek plakası kullanılır.
Döner mekanizma kilitleme konumunda test edilir.
Kızak mandalının kilitlendiği kontrol edilir.

Seyirde kilitlenmemiş kızak, ani hareketlerde koltuğun kaymasına yol açar.

Bakım

Döner ve kızak mekanizmasını tatlı suyla yıkayıp yağlayın.
Döşemeyi vinil temizleyiciyle silin.
Cıvata sıkılığını kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular

Kaptan koltuğu ile yolcu koltuğu farkı nedir?

Kaptan koltuğunda genellikle daha fazla ayar seçeneği bulunur.

Bolster neden kullanılır?

Dalgalı denizde yarı ayakta seyri ve daha iyi görüşü sağlar.

Süspansiyonlu koltuk her teknede gerekli midir?

Hızlı ve dalgalı koşullarda kullanılan teknelerde fayda sağlar.

İlgili Terimler

Tekne Koltuğu, Koltuk Ayağı, Dümen, Kokpit, Tekne Minderi, Marin Kumaş.

İlgili terimler

Dümen

Dümen , teknenin yönünü değiştirmeye ve kontrol etmeye yarayan sistemdir. Denizcilikte "dümen" kelimesi hem su altındaki dümen palasını hem de dümenciye ait kumanda donanımını ifade eder. Dümen Nedir? Dümen palası, su altında dikey bir kanat olarak çalışır. Pala bir yana döndürüldüğünde su akışı palaya çarpar. Bu akış, kıça yanal bir kuvvet uygular. Kıç bir yana itilir ve teknenin başı ters yöne döner. Dümenin etkisi, palanın üzerinden geçen suyun hızına bağlıdır. Dümen Kelimesinin Kullanımları Kullanım Anlamı Örnek Dümen palası Su altındaki yön kanadı "Dümen palası hasar gördü." Dümen dolabı Dümenciye ait çark "Dümene geç." Dümen sistemi Pala ile kumanda arasındaki tüm düzenek "Hidrolik dümen sistemi" Dümen Palası Türleri Tür Yapı Kullanım Asılı dümen Pala yalnızca dümen şaftından asılıdır Modern yelkenliler Skeg destekli dümen Pala önündeki sabit bir çıkıntıya menteşelidir Seyir yelkenlileri Omurgaya menteşeli dümen Pala omurganın arka kenarına bağlıdır Uzun omurgalı tekneler Aynalığa asılı dümen Pala kıç aynalığın dışına asılıdır Küçük tekneler Dengeli dümen Pala alanının bir kısmı şaftın önündedir Motoryatlar, yelkenliler Dümen Kumandası Yeke: Dümen palasına doğrudan bağlı kol. Küçük yelkenlilerde kullanılır. Dümen dolabı: Çark biçimli kumanda. Mekanik veya hidrolik sistemle palaya bağlanır. Otopilot: Elektronik kontrolle dümeni otomatik çevirir. Joystick: Pod ve çoklu tahrik sistemlerinde yönlendirme yapar. Motorlu Teknelerde Yön Kontrolü Dıştan takma, kuyruklu ve pod sistemlerde ayrı bir dümen palası bulunmaz. Tahrik ünitesi dönerek itiş yönünü değiştirir. Bu sistemlerde yön kontrolü itişle birlikte gerçekleşir. Dümen Etkisi ve Hız Dümen palası, üzerinden geçen su akışıyla çalışır. Düşük hızda dümen etkisi azalır. Şaftlı teknelerde pervanenin itiş akımı dümeni doğrudan beslediği için manevrada kısa gaz verilmesi dümen etkisini artırır. Sık Sorulan Sorular Dümen palası kırılırsa tekne nasıl yönlendirilir? Acil durum dümeni, motorların farklı kullanımı veya yelkenlerin dengelenmesi yöntemleriyle yönlendirme yapılır. Dümen neden geri viteste farklı davranır? Geri viteste pervane akımı dümen palasını beslemez. Dümen etkisi hızla azalır. Dengeli dümenin avantajı nedir? Pala alanının bir kısmı şaftın önünde olduğu için dümeni çevirmek daha az kuvvet gerektirir. İlgili Terimler Dümen Palası, Dümen Şaftı, Dümen Sistemi, Hidrolik Dümen, Mekanik Dümen, Acil Durum Dümeni.

Kokpit

Kokpit , teknede dümen ve oturma alanı olarak kullanılan, güverteye göre alçakta kalan bölümdür. Kokpit, genellikle kıç tarafta yer alır. Kokpit Nedir? Kokpit, güverteye gömülü bir çukur alandır. Kenarlarındaki yükseltiler kokpitteki kişileri dalga ve rüzgârdan korur. Yelkenlilerde ıskota ve mandar halatları kokpitte toplanır. Motorlu teknelerde kokpit, oturma ve dinlenme alanıdır. Konumuna Göre Kokpit Türleri Tür Konumu Özellik Kıç kokpit Teknenin arka bölümü Yelkenlilerde yaygındır Merkez kokpit Teknenin orta bölümü Altında geniş kıç kamara bulunur Açık kıçlı kokpit Kıç aynalığa açılır Yüzme platformuna doğrudan geçiş sağlar Kokpitte Bulunan Donanımlar Dümen dolabı veya yeke: Teknenin yönünü kontrol eder. Motor kumanda kolu: Gaz ve vites kontrolünü sağlar. Vinçler: Yelkenlilerde ıskota ve mandarları gerer. Halat kilitleri: Gerilen halatları sabitler. Seyir göstergeleri: Hız, derinlik ve rüzgâr bilgisini gösterir. Kokpit masası: Yemek ve harita çalışması için kullanılır. Kokpit Su Tahliyesi Kokpite dalga veya yağmur suyu girebilir. Su, kokpit tabanındaki tahliye deliklerinden denize akar. Bu yapıya hızlı tahliyeli kokpit denir. ISO 11812 standardı, küçük teknelerde su geçirmez ve hızlı tahliyeli kokpitlerin şartlarını belirler. Standart, dolmuş bir kokpitin boşalma süresini sınırlar. Kokpitte Hava Koruması Sprayhood: Kamara girişini dalga serpintisine karşı örter. Bimini: Kokpitin üstünü güneşe karşı örter. Kokpit kapalısı: Kokpiti yan panellerle tamamen kapatır. Kokpitte Güvenlik Kokpitte emniyet kemeri bağlama noktaları bulunur. Kötü havada dümenci bu noktaya bağlanır. Kamara girişindeki kapak tahtaları, dalganın kamaraya girmesini önler. Sık Sorulan Sorular Kokpitteki tahliye delikleri tıkanırsa ne olur? Kokpitte su birikir. Biriken su, kamara girişinden içeri taşabilir. Tahliye deliklerinin düzenli temizlenmesi bu riski azaltır. Merkez kokpit ile kıç kokpit arasındaki temel fark nedir? Merkez kokpitte dümenci teknenin ortasındadır. Kıç kokpitte dümenci teknenin arkasında ve suya daha yakındır. Kokpitte neden emniyet kemeri bağlama noktası bulunur? Kötü havada dalga kokpite girebilir ve teknenin yatması artar. Bağlama noktası, dümencinin denize düşmesini önler. Bağlantı, emniyet kemeri ve kısa güvenlik halatıyla yapılır. İlgili Terimler Kıç Güverte, Güverte, Bimini, Iskota, Kokpit Aydınlatması, Dümen.

Koltuk Ayağı

Koltuk ayağı , tekne koltuğunu güverteye bağlayan ve oturma yüksekliğini belirleyen dikey taşıyıcı parçadır. Koltuk ayağına "koltuk kaidesi" de denir. Koltuk Ayağı Nedir? Koltuk ayağı, alt ucunda bir taban plakası, üst ucunda koltuk bağlantı plakası bulunan bir borudur. Taban plakası güverteye cıvatalanır. Üst plakaya döner mekanizma ve koltuk takılır. Ayak, koltuğa gelen tüm yükleri güverteye aktarır. Koltuk Ayağı Türleri Tür Özellik Sabit ayak Yüksekliği değişmez Ayarlanabilir ayak Pim veya vida ile yükseklik ayarlanır Gazlı ayak Gaz piston ile yükseklik ayarlanır Sökülebilir ayak Tabandan çıkarılabilir Süspansiyonlu ayak Darbeleri sönümler Çift borulu ayak Daha yüksek dayanım Sökülebilir Ayak Sökülebilir ayaklar, küçük teknelerde güverte alanını boşaltmak için kullanılır. Güverteye gömme bir yuva monte edilir. Ayak yuvaya takılır ve bir pimle kilitlenir. Koltuk gerekmediğinde ayak çıkarılır ve yuva kapakla kapatılır. Malzemeler Malzeme Özellik Eloksallı alüminyum Hafif, yaygın AISI 316 paslanmaz çelik Dayanıklı, ağır Toz boyalı alüminyum Renkli seçenekler Bağlantı Ölçüleri Koltuk ayağı ile döner mekanizma ve koltuk arasındaki bağlantılar standart delik düzenlerine göre yapılır. Ayak satın alınmadan önce koltuk ve döner plaka ölçüleri kontrol edilir. Uyumsuz delik düzenleri adaptör plakası gerektirir. Montaj Kuralları Taban plakasını takviyeli bir zemine yerleştirin. Altında destek plakası kullanın. Cıvata deliklerini sızdırmazlık macunuyla kapatın. Kilitleyici somun kullanın. Ayak yüksekliğini dümenciye göre ayarlayın. Koltuk ayağı, dalga darbelerinde kaldıraç etkisi oluşturur. Bu nedenle taban bağlantısı güçlü olmalıdır. Sık Görülen Sorunlar Sorun Neden Ayak sallanıyor Cıvata gevşemiş, zemin yumuşamış Gaz piston çökmüş Piston contası arızalı Pim yuvasında boşluk Aşınma Tabanda su sızıntısı Macun bozulmuş Bakım Cıvataları düzenli sıkın. Ayarlama mekanizmalarını yıkayıp yağlayın. Taban çevresinde güverte çatlağı arayın. Sık Sorulan Sorular Koltuk ayağı yüksekliği nasıl seçilir? Dümen, gaz kolu ve görüş yüksekliğine göre seçilir. Gazlı ayak deniz ortamında dayanıklı mıdır? Deniz kullanımına uygun modeller tercih edilir. Eski ayağa yeni koltuk takılabilir mi? Delik düzeni uyumluysa takılabilir. İlgili Terimler Tekne Koltuğu, Kaptan Koltuğu, Güverte Donanımı, Paslanmaz Güverte Ekipmanı, Tekne Masası, Kokpit.

Marin Kumaş

Marin kumaş , deniz ortamında kullanılmak üzere UV ışınına, suya, tuza ve küfe karşı dayanıklı üretilen tekstil malzemelerinin genel adıdır. Tente, minder, örtü ve döşemelerde kullanılır. Marin Kumaş Nedir? Teknede kullanılan kumaşlar sürekli güneş ve nem etkisindedir. Sıradan kumaşlar bu koşullarda solar, çürür ve küflenir. Marin kumaşlar, dayanıklı lifler, kalıcı boyalar ve koruyucu kaplamalarla üretilir. Kumaş seçimi, kullanım yerine ve beklenen performansa göre yapılır. Marin Kumaş Türleri Tür Özellik Kullanım Solüsyon boyalı akrilik Nefes alır, renk kalıcı Bimini, sprayhood, dış minder Marin vinil Su geçirmez, silinebilir Koltuk ve minder döşemesi PVC kaplı polyester Su geçirmez, dayanıklı Tekne örtüsü Mesh kumaş Hava ve su geçirir Güneşlik, minder altı Solüsyon boyalı polyester Hafif, UV dayanımlı Tente ve kılıflar Şeffaf PVC Görüş sağlar Tente pencereleri Solüsyon Boyama Solüsyon boyamada renk pigmenti, lif üretilmeden önce polimerin içine katılır. Böylece renk, lifin her yerine yayılır. Bu yöntemle üretilen kumaşlar, yüzeyden boyanan kumaşlara göre daha geç solar. Performans Özellikleri Özellik Açıklama UV dayanımı Renk ve lif dayanımı Su itici Su damlalarının kumaştan akması Su geçirmezlik Suyun hiç geçmemesi Nefes alabilirlik Buharın geçmesi Küf direnci Mantar üremesine direnç Aşınma direnci Sürtünmeye dayanım Su itici kumaş nefes alır. Su geçirmez kumaş ise genellikle nefes almaz. Dikim Malzemeleri UV dayanımlı polyester veya PTFE iplik Plastik fermuarlar Paslanmaz veya pirinç çıtçıtlar PTFE iplik, UV ışınına çok yüksek direnç gösterir. Bakım Kumaşı tatlı suyla düzenli durulayın. Yumuşak sabunla yıkayın. Kumaşı tamamen kurutun. Su itici kaplamayı üretici önerisiyle yenileyin. Vinil yüzeylere vinil koruyucu uygulayın. Çamaşır suyu, bazı kumaşlarda kullanılabilir. Kullanım, kumaş üreticisinin talimatına göre yapılır. Sık Sorulan Sorular Marin kumaş ile döşemelik kumaş farkı nedir? Marin kumaş, UV, su ve küf dayanımı için özel üretilir. Akrilik kumaş yağmuru geçirir mi? Su iticidir. Uzun ve şiddetli yağmurda damlama olabilir. İlgili Terimler Tekne Minderi, Bimini, Tekne Tentesi, Güneşlik, Tekne Koltuğu, Tekne Dekorasyonu.

Tüm terimlere dön