Denizcilik sözlüğü

Kablo Rakoru

Tanım

Kablo rakoru, bir kablonun güverte, bölme veya cihaz gövdesinden geçtiği noktada sızdırmazlık sağlayan bağlantı parçasıdır. İngilizcede bu parçaya "cable gland" denir.

Kablo Rakoru Nedir?

Rakor, bir gövde, conta ve sıkma somunundan oluşur. Kablo rakorun içinden geçirilir. Somun sıkıldığında conta kabloyu sarar. Böylece su, toz ve nem geçiş noktasından içeri giremez. Rakor ayrıca kablonun çekilmesine karşı gerilme koruması sağlar.

Kablo Rakoru Türleri

Tür	Kullanım
Standart plastik rakor	Cihaz kutuları ve bölme geçişleri
Pirinç veya paslanmaz rakor	Dayanım gerektiren noktalar
Güverte kablo geçişi	Direk ve anten kablolarının güverteden geçişi
Çok delikli rakor	Birden fazla kablonun tek noktadan geçişi
Konnektör geçirmeli güverte geçişi	Fişli kablonun sökülmeden geçirilmesi

Güverte Kablo Geçişi

Direk feneri, radar ve anten kabloları güverteden aşağı iner. Güverte kablo geçişi, bu kabloların su sızdırmadan geçmesini sağlar. Bazı modellerde geniş bir açıklık bulunur. Bu açıklık, kablo ucundaki fişin sökülmeden geçirilmesine imkân verir. Kablo yerleştirildikten sonra conta ve kapakla açıklık kapatılır.

IP Koruma Sınıfı

Rakorların sızdırmazlık düzeyi IP koduyla belirtilir. Güverte ve dış ortam geçişlerinde IP67 veya IP68 sınıfı yaygındır.

Seçim Ölçütleri

Kablonun dış çapını ölçün.
Rakorun sıkma aralığının bu çapı kapsadığını doğrulayın.
Montaj yüzeyinin kalınlığına uygun diş boyunu seçin.
Ortama uygun malzeme ve IP sınıfını seçin.
UV ışınlarına maruz yerlerde UV dayanımlı malzeme tercih edin.

Montaj Adımları

Montaj yüzeyine uygun çapta delik açın.
Sandviç güvertede delik çevresini epoksiyle doldurun.
Rakor gövdesini yerleştirin ve sızdırmazlık macunu uygulayın.
Kabloyu geçirin.
Sıkma somununu, conta kabloyu saracak kadar sıkın.

Damla Döngüsü

Kablo, rakora yukarıdan değil alttan veya yandan yaklaşacak şekilde döşenir. Kabloda aşağı sarkan bir kavis bırakılır. Bu kavise damla döngüsü denir. Kablo boyunca akan su, kavsin en alt noktasından damlar ve rakora ulaşmaz.

Sık Sorulan Sorular

Rakor yerine silikon kullanılabilir mi?

Silikon zamanla ayrılabilir ve gerilme koruması sağlamaz. Rakor daha güvenilir bir çözümdür.

Çok ince kablo büyük rakorla kullanılabilir mi?

Conta kabloyu saramaz ve sızdırmazlık sağlanamaz. Uygun aralıkta rakor seçilir.

Güverte kablo geçişi ne sıklıkla kontrol edilir?

Sezon başında ve direk indirildiğinde kontrol edilir.

İlgili Terimler

Marin Elektrik Kablosu, IP Koruma Sınıfı, IP67, Kablo Kesiti, Güverte, Radar Anteni.

İlgili terimler

Güverte

Güverte , tekne gövdesinin üstünü kapatan yatay yüzeydir. Mürettebat ve yolcular güvertede hareket eder. Güverte Nedir? Güverte, gövdeyi yukarıdan kapatarak su girişini önler. Gövdeye yapısal dayanım kazandırır. Güverte üzerinde donanım ve ekipman yer alır. İngilizcede güverteye "deck" denir. Konumuna Göre Güverte Bölümleri Bölüm Konumu Baş güverte Teknenin ön bölümü Kıç güverte Teknenin arka bölümü Yan güverte Bordalar boyunca uzanan dar geçitler Flybridge Kaptan köşkünün üstündeki üst güverte Kokpit Kıç bölümde, güverteye göre alçak oturma ve dümen alanı Büyük Teknelerde Güverte Katları Ana güverte: Gövdenin üstündeki ilk tam güvertedir. Alt güverte: Ana güvertenin altında kamaraların bulunduğu kattır. Üst güverte: Ana güvertenin üstündeki kattır. Güneşlenme güvertesi (sun deck): En üst açık kattır. Güverte Kaplama Malzemeleri Malzeme Özellik Jelkot ve kaymaz desen Fiber teknelerde kalıpla üretilir Tik ağacı Doğal ahşaptır, düzenli bakım ister Suni tik PVC veya kompozit esaslıdır EVA köpük Yumuşak yüzeylidir, küçük teknelerde kullanılır Kaymaz boya Boya içine taneli katkı eklenir Kaymaz Yüzey Islak güverte kaygandır. Kayma, denize düşme riskini artırır. Kaymaz desen veya kaplama bu riski azaltır. Güvertede yürüme alanlarının tamamında kaymaz yüzey bulunur. Güverte Donanımı Koç boynuzu ve babalar Çapa makarası ve ırgat Küpeşte ve vardavela Güverte kapakları Vinç ve kurtağzı (yelkenlilerde) Güverte dolum ağızları Güvertede Su Tahliyesi Güverteye gelen su frengi deliklerinden denize akar. Frengi deliklerinin tıkanması güvertede su birikmesine yol açar. Güverte ve Gövde Birleşimi Fiber teknelerde güverte ayrı bir kalıpta üretilir. Güverte, gövdeye yapıştırıcı ve cıvatalarla bağlanır. Bu birleşim yerinden su sızıntısı olabilir. Sızıntı, iç bölümlerde nem ve hasara neden olur. Sık Sorulan Sorular Güverte ile kokpit arasındaki fark nedir? Güverte, teknenin üst yüzeyinin tamamıdır. Kokpit, güverteye göre alçakta kalan oturma ve dümen bölümüdür. Güvertede güvenli hareket için ne yapılır? Kaymaz tabanlı ayakkabı giyilir. Bir el her zaman küpeşte veya tutamakta tutulur. Kötü havada emniyet kemeri güvenlik halatına bağlanır. İlgili Terimler Baş Güverte, Kıç Güverte, Kokpit, Tik Güverte, Suni Tik, Küpeşte.

IP Koruma Sınıfı

IP koruma sınıfı , elektrikli bir cihaz gövdesinin katı cisimlere, toza ve suya karşı koruma düzeyini gösteren koddur. Kod, IEC 60529 standardında tanımlanır. IP, İngilizce "Ingress Protection" (giriş koruması) ifadesinin kısaltmasıdır. IP Koruma Sınıfı Nedir? IP kodu, "IP" harflerinden sonra gelen iki rakamdan oluşur. Örnek: IP67. Birinci rakam katı cisimlere ve toza, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir. Rakam büyüdükçe koruma artar. Bir özellik test edilmemişse rakam yerine "X" yazılır. Örnek: IPX7. Birinci Rakam: Katı Cisim ve Toz Rakam Koruma 0 Koruma yok 1 50 mm'den büyük cisimler 2 12,5 mm'den büyük cisimler (parmak) 3 2,5 mm'den büyük cisimler 4 1 mm'den büyük cisimler 5 Toza karşı korumalı 6 Toz geçirmez İkinci Rakam: Su Rakam Koruma 0 Koruma yok 1 Dikey damlayan su 2 15° eğimde damlayan su 3 Püskürtülen su 4 Her yönden sıçrayan su 5 Su jetleri 6 Güçlü su jetleri 7 Geçici daldırma (1 m, 30 dakika) 8 Üreticinin belirttiği koşullarda sürekli daldırma 9 Yüksek basınçlı ve sıcak su jetleri Teknede Kullanım Önerileri Konum Önerilen Asgari Koruma Kuru kamara IP20 Kamara içi nemli bölgeler IP44 Kokpit IP65 Güverte IP66 Geçici su altında kalabilecek yerler IP67 Sürekli su altı IP68 Tablo genel uygulamayı gösterir. Kesin değer üretici ve tasarımcı tarafından belirlenir. Sık Yapılan Hatalar IP67 ile IP66'yı kıyaslamak: IP67, IP66'nın su jeti testini içermeyebilir. Bazı ürünler her iki sınıfı ayrı ayrı taşır. Örnek: IP66/IP67. Kablo bağlantısını göz ardı etmek: Cihaz IP67 olsa bile hatalı kablo girişi korumayı bozar. Tuz etkisini ihmal etmek: IP kodu korozyon dayanımını göstermez. Ek Harfler Bazı IP kodlarında rakamlardan sonra harf bulunur. Bu harfler, ek test koşullarını gösterir. Örnek: "M" hareketli parçalar çalışırken test edildiğini belirtir. Sık Sorulan Sorular IPX7 ne anlama gelir? Toz koruması test edilmemiştir. Cihaz 1 metre derinlikte 30 dakika suya daldırılmaya dayanır. Yüksek IP sınıfı her zaman daha iyi midir? Koruma artar, ancak bazı yüksek sınıflı gövdeler ısıyı daha zor dağıtır. IP kodu el telsizinde neden önemlidir? El telsizi suya düşebilir. IPX7 veya üzeri telsizler bu duruma dayanır. İlgili Terimler IP67, Su Geçirmez Lamba, Marin Priz, Kablo Rakoru, Marin Ekipman, El Telsizi.

IP67

IP67 , bir cihazın toz geçirmez olduğunu ve belirli koşullarda geçici olarak suya daldırılmaya dayandığını gösteren koruma sınıfıdır. Sınıf, IEC 60529 standardında tanımlanır. IP67 Nedir? IP67 kodundaki rakamların anlamı şöyledir: Rakam Anlamı 6 Toz geçirmez 7 Geçici suya daldırmaya karşı korumalı Toz geçirmezlik, toz odası testinde gövdeye toz girmediğini gösterir. Suya daldırma testi, belirli derinlik ve sürede gövdeye zararlı miktarda su girmediğini gösterir. Test Koşulları Özellik Değer Daldırma derinliği Cihazın en alt noktası 1 m, en üst noktası en az 0,15 m derinlikte Süre 30 dakika Su Tatlı su Test tatlı suyla yapılır. Deniz suyu, tuz ve basınçlı su testleri ayrı koşullardır. IP67'nin Kapsamadığı Durumlar Sürekli daldırma: IP68 sınıfı gerektirir. Güçlü su jetleri: IP66 sınıfıyla test edilir. Derin su: 1 metreden derin kullanım üretici onayı gerektirir. Tuzlu su korozyonu: IP kodu korozyonu değerlendirmez. Sıcak ve basınçlı yıkama: IP69 ile test edilir. IP66/IP67 Çift Sınıflandırma Bazı ürünler hem jet hem daldırma testinden geçer. Bu ürünlerde "IP66/IP67" ifadesi kullanılır. Tekne güvertesinde dalga ve basınçlı yıkama nedeniyle bu çift sınıflandırma avantaj sağlar. Teknede IP67 Kullanım Alanları Kokpit ve güverte lambaları Güverte prizleri Seyir fenerleri Kokpitteki elektronik göstergeler El telsizleri Kablo konnektörleri IP67 Ürün Seçiminde Dikkat Edilenler Ürünün belgesinde IP67 testinin yapıldığını doğrulayın. Kablo girişinin ve konnektörün de IP67 olduğunu kontrol edin. Montaj talimatına uygun conta ve tork kullanın. Deniz ortamı için korozyon dayanımını ayrıca değerlendirin. Sık Sorulan Sorular IP67 cihaz suya düşerse çalışmaya devam eder mi? Test koşulları içinde kaldığı sürece çalışır. Deniz suyundan sonra tatlı suyla durulanması önerilir. IP67 ile IP68 arasındaki fark nedir? IP68, üreticinin belirttiği daha zorlu ve sürekli daldırma koşullarına dayanıklıdır. IP67 koruma zamanla azalır mı? Contalar yaşlandıkça koruma azalabilir. Contalar düzenli kontrol edilir. Konnektörlerde IP67 nasıl korunur? Konnektör kapakları takılı tutulur. Bağlantılar tam oturtulur ve kilitlenir. İlgili Terimler IP Koruma Sınıfı, Su Geçirmez Lamba, El Telsizi, Marin Priz, Kablo Rakoru, Seyir Feneri.

Kablo Kesiti

Kablo kesiti , bir elektrik kablosundaki iletkenin kesit alanıdır. Kesit, Avrupa'da milimetre kare (mm²), ABD'de AWG (American Wire Gauge) sistemiyle ifade edilir. Kablo Kesiti Nedir? Kesit büyüdükçe kablo daha fazla akım taşır. Büyük kesitli kablonun direnci düşüktür. Düşük direnç, gerilim düşümünü ve ısınmayı azaltır. Teknelerde düşük gerilimli DC sistemler yüksek akım çektiği için kesit seçimi önemlidir. Kesit Seçiminde İki Ölçüt Ölçüt Açıklama Akım taşıma kapasitesi Kablonun aşırı ısınmadan taşıyabileceği akım Gerilim düşümü Kablo boyunca kaybolan gerilim Kesit, iki ölçütten daha büyük sonucu verenine göre seçilir. Uzun hatlarda belirleyici ölçüt genellikle gerilim düşümüdür. Gerilim Düşümü Hesabı Formül: Kesit (mm²) ≈ (0,0175 × 2 × L × I) ÷ ΔU 0,0175: Bakırın yaklaşık özdirenci (Ω·mm²/m) L: Kaynaktan cihaza kablo uzunluğu (m) 2: Gidiş ve dönüş iletkenleri I: Akım (A) ΔU: İzin verilen gerilim düşümü (V) Örnek: 12 V sistemde 8 metre uzaklıktaki 10 A'lık pompa için %3 düşüm hedeflensin. ΔU = 12 × 0,03 = 0,36 V Kesit ≈ (0,0175 × 2 × 8 × 10) ÷ 0,36 ≈ 7,8 mm² Seçilecek standart kesit: 10 mm² mm² ve AWG Karşılıkları AWG Yaklaşık mm² 16 1,3 14 2,1 12 3,3 10 5,3 8 8,4 6 13,3 4 21,2 2 33,6 1/0 53,5 AWG sisteminde sayı küçüldükçe kesit büyür. Gerilim Düşümü Sınırları ABYC E-11 önerilerine göre seyir fenerleri, pompalar ve elektronik gibi kritik devrelerde gerilim düşümü %3 ile sınırlandırılır. Kritik olmayan devrelerde %10'a kadar düşüme izin verilir. Akım Kapasitesini Etkileyen Etkenler Yalıtımın sıcaklık değeri Ortam sıcaklığı Motor bölmesinde döşeme Aynı demette bulunan kablo sayısı Motor bölmesinde ve kalabalık demetlerde kablonun akım kapasitesi düşürülerek hesaplanır. Sık Sorulan Sorular Gereğinden kalın kablo kullanmak zararlı mıdır? Elektriksel olarak zararlı değildir. Ancak maliyet ve ağırlık artar. Kablo uzunluğu neden iki kat alınır? Akım pozitif kablodan gider, negatif kablodan döner. İki iletkenin toplam uzunluğu hesaba girer. Sigorta değeri kesitle ilişkili midir? Evet. Sigorta, kablonun taşıyabileceği akımı aşmayacak değerde seçilir. İlgili Terimler Marin Elektrik Kablosu, Doğru Akım, 12 Volt Tekne Sistemi, Marin Sigorta, Bara, Voltmetre.

Tüm terimlere dön