Denizcilik sözlüğü

Güverte

Tanım

Güverte, tekne gövdesinin üstünü kapatan yatay yüzeydir. Mürettebat ve yolcular güvertede hareket eder.

Güverte Nedir?

Güverte, gövdeyi yukarıdan kapatarak su girişini önler. Gövdeye yapısal dayanım kazandırır. Güverte üzerinde donanım ve ekipman yer alır. İngilizcede güverteye "deck" denir.

Konumuna Göre Güverte Bölümleri

Bölüm	Konumu
Baş güverte	Teknenin ön bölümü
Kıç güverte	Teknenin arka bölümü
Yan güverte	Bordalar boyunca uzanan dar geçitler
Flybridge	Kaptan köşkünün üstündeki üst güverte
Kokpit	Kıç bölümde, güverteye göre alçak oturma ve dümen alanı

Büyük Teknelerde Güverte Katları

Ana güverte: Gövdenin üstündeki ilk tam güvertedir.
Alt güverte: Ana güvertenin altında kamaraların bulunduğu kattır.
Üst güverte: Ana güvertenin üstündeki kattır.
Güneşlenme güvertesi (sun deck): En üst açık kattır.

Güverte Kaplama Malzemeleri

Malzeme	Özellik
Jelkot ve kaymaz desen	Fiber teknelerde kalıpla üretilir
Tik ağacı	Doğal ahşaptır, düzenli bakım ister
Suni tik	PVC veya kompozit esaslıdır
EVA köpük	Yumuşak yüzeylidir, küçük teknelerde kullanılır
Kaymaz boya	Boya içine taneli katkı eklenir

Kaymaz Yüzey

Islak güverte kaygandır. Kayma, denize düşme riskini artırır. Kaymaz desen veya kaplama bu riski azaltır. Güvertede yürüme alanlarının tamamında kaymaz yüzey bulunur.

Güverte Donanımı

Koç boynuzu ve babalar
Çapa makarası ve ırgat
Küpeşte ve vardavela
Güverte kapakları
Vinç ve kurtağzı (yelkenlilerde)
Güverte dolum ağızları

Güvertede Su Tahliyesi

Güverteye gelen su frengi deliklerinden denize akar. Frengi deliklerinin tıkanması güvertede su birikmesine yol açar.

Güverte ve Gövde Birleşimi

Fiber teknelerde güverte ayrı bir kalıpta üretilir. Güverte, gövdeye yapıştırıcı ve cıvatalarla bağlanır. Bu birleşim yerinden su sızıntısı olabilir. Sızıntı, iç bölümlerde nem ve hasara neden olur.

Sık Sorulan Sorular

Güverte ile kokpit arasındaki fark nedir?

Güverte, teknenin üst yüzeyinin tamamıdır. Kokpit, güverteye göre alçakta kalan oturma ve dümen bölümüdür.

Güvertede güvenli hareket için ne yapılır?

Kaymaz tabanlı ayakkabı giyilir. Bir el her zaman küpeşte veya tutamakta tutulur. Kötü havada emniyet kemeri güvenlik halatına bağlanır.

İlgili Terimler

Baş Güverte, Kıç Güverte, Kokpit, Tik Güverte, Suni Tik, Küpeşte.

İlgili terimler

Baş Güverte

Baş güverte , teknenin ön bölümünde yer alan güverte alanıdır. Demirleme ve bağlama işlemleri büyük ölçüde bu alanda yapılır. Baş Güverte Nedir? Baş güverte, kaptan köşkü veya kokpitin önünden başlar. Teknenin baş ucuna kadar uzanır. İngilizcede bu alana "foredeck" denir. Gezi teknelerinde baş güverte güneşlenme alanı olarak da kullanılır. Baş Güvertedeki Donanımlar Donanım Görevi Irgat Çapa zincirini toplar ve bırakır Çapa makarası Zinciri ve çapayı baş taraftan yönlendirir Zincir stoperi Zinciri ırgattan bağımsız olarak sabitler Baba ve koç boynuzu Bağlama halatlarını tutturur Baş vardavelası Teknenin ön ucundaki koruma korkuluğudur Güverte kapağı Baş kamaraya ışık ve hava sağlar Zincirlik Zincirlik, çapa zincirinin depolandığı bölmedir. Zincirlik, ırgatın hemen altında yer alır. Irgat zinciri topladıkça zincir bu bölmeye iner. Zincirliğin tabanında tahliye deliği bulunur. Bu delik, zincirle gelen suyu dışarı atar. Baş Güvertenin Kullanımı Demirleme: Çapa baş güverteden suya bırakılır. Bağlama: Baş halatları buradan iskeleye veya şamandıraya verilir. Yelken işleri: Yelkenlilerde ön yelkenler bu alandan kontrol edilir. Güneşlenme: Motoryatlarda minderli güneşlenme alanı bulunur. Baş Güvertede Güvenlik Baş güverte, dalga ve teknenin baş-kıç hareketinden en çok etkilenen alandır. Güvenlik için şu önlemler uygulanır: Yan güverteler boyunca küpeşte ve vardavela bulunur. Güverte yüzeyi kaymaz kaplamayla kaplanır. Kötü havada mürettebat emniyet kemerini güvenlik halatına bağlar. Irgat çalışırken el ve ayaklar zincirden uzak tutulur. ISO 15085 standardı, küçük teknelerde vardavela, küpeşte ve tutamak gibi denize düşmeyi önleme donanımlarını düzenler. Sık Sorulan Sorular Baş güvertede neden ırgat bulunur? Çapa ve zincirin ağırlığı elle kaldırılamayacak kadar fazla olabilir. Irgat, bu yükü elektrik veya el gücüyle toplar. Seyir sırasında baş güvertede durmak güvenli midir? Dalgalı havada baş güverte en fazla hareket eden bölümdür. Seyir sırasında baş güverteye çıkacak kişi can yeleği giyer ve tutamaklara tutunur. Zincirlik neden düzenli kontrol edilir? Zincirlikte çamur ve deniz suyu birikir. Tıkanan tahliye deliği, suyun bölmede kalmasına yol açar. Durgun su, zincirde korozyonu hızlandırır. İlgili Terimler Güverte, Kıç Güverte, Irgat, Çapa Makarası, Zincir Stoperi, Baş.

Kokpit

Kokpit , teknede dümen ve oturma alanı olarak kullanılan, güverteye göre alçakta kalan bölümdür. Kokpit, genellikle kıç tarafta yer alır. Kokpit Nedir? Kokpit, güverteye gömülü bir çukur alandır. Kenarlarındaki yükseltiler kokpitteki kişileri dalga ve rüzgârdan korur. Yelkenlilerde ıskota ve mandar halatları kokpitte toplanır. Motorlu teknelerde kokpit, oturma ve dinlenme alanıdır. Konumuna Göre Kokpit Türleri Tür Konumu Özellik Kıç kokpit Teknenin arka bölümü Yelkenlilerde yaygındır Merkez kokpit Teknenin orta bölümü Altında geniş kıç kamara bulunur Açık kıçlı kokpit Kıç aynalığa açılır Yüzme platformuna doğrudan geçiş sağlar Kokpitte Bulunan Donanımlar Dümen dolabı veya yeke: Teknenin yönünü kontrol eder. Motor kumanda kolu: Gaz ve vites kontrolünü sağlar. Vinçler: Yelkenlilerde ıskota ve mandarları gerer. Halat kilitleri: Gerilen halatları sabitler. Seyir göstergeleri: Hız, derinlik ve rüzgâr bilgisini gösterir. Kokpit masası: Yemek ve harita çalışması için kullanılır. Kokpit Su Tahliyesi Kokpite dalga veya yağmur suyu girebilir. Su, kokpit tabanındaki tahliye deliklerinden denize akar. Bu yapıya hızlı tahliyeli kokpit denir. ISO 11812 standardı, küçük teknelerde su geçirmez ve hızlı tahliyeli kokpitlerin şartlarını belirler. Standart, dolmuş bir kokpitin boşalma süresini sınırlar. Kokpitte Hava Koruması Sprayhood: Kamara girişini dalga serpintisine karşı örter. Bimini: Kokpitin üstünü güneşe karşı örter. Kokpit kapalısı: Kokpiti yan panellerle tamamen kapatır. Kokpitte Güvenlik Kokpitte emniyet kemeri bağlama noktaları bulunur. Kötü havada dümenci bu noktaya bağlanır. Kamara girişindeki kapak tahtaları, dalganın kamaraya girmesini önler. Sık Sorulan Sorular Kokpitteki tahliye delikleri tıkanırsa ne olur? Kokpitte su birikir. Biriken su, kamara girişinden içeri taşabilir. Tahliye deliklerinin düzenli temizlenmesi bu riski azaltır. Merkez kokpit ile kıç kokpit arasındaki temel fark nedir? Merkez kokpitte dümenci teknenin ortasındadır. Kıç kokpitte dümenci teknenin arkasında ve suya daha yakındır. Kokpitte neden emniyet kemeri bağlama noktası bulunur? Kötü havada dalga kokpite girebilir ve teknenin yatması artar. Bağlama noktası, dümencinin denize düşmesini önler. Bağlantı, emniyet kemeri ve kısa güvenlik halatıyla yapılır. İlgili Terimler Kıç Güverte, Güverte, Bimini, Iskota, Kokpit Aydınlatması, Dümen.

Küpeşte

Küpeşte , tekne bordasının üst kenarında yer alan korkuluk veya kenar elemanıdır. Küpeşte, güvertedeki kişilerin denize düşmesini önler. Küpeşte Nedir? Küpeşte, güverte kenarı boyunca baştan kıça uzanır. Küçük teknelerde küpeşte, gövde ile güvertenin birleştiği kalın kenardır. Büyük teknelerde küpeşte, borda üzerinde yükselen bir duvar veya korkuluktur. İngilizcede bu elemana "gunwale" veya "toerail" denir. Küpeşte Türleri Tür Yapı Kullanım Ayak kenarı (toerail) Güverte kenarında alçak bir çıkıntı Yelkenliler Parapet küpeşte (bulwark) Bordanın güverte üstüne devam eden duvarı Guletler, büyük yatlar Ahşap küpeşte Bordanın üstüne bağlanan ahşap kenar Geleneksel tekneler Paslanmaz küpeşte Boru biçimli metal korkuluk Motoryatlar Küpeşte ve Vardavela Farkı Özellik Küpeşte Vardavela Konumu Bordanın üst kenarı Küpeştenin üzerinde yükselir Yapısı Kenar veya duvar Dikmeler ve aralarındaki teller Görevi Ayak tutunması ve kenar koruması Denize düşmeyi önleyen bel hizasında bariyer Günlük kullanımda iki terim bazen birbirinin yerine kullanılır. Küpeşte Malzemeleri Tik ağacı: Geleneksel teknelerde kullanılır. Düzenli yağlama veya vernik ister. Paslanmaz çelik: AISI 316 kalite paslanmaz çelik yaygındır. Alüminyum: Eloksal kaplamalı profiller kullanılır. Fiberglas: Gövde kalıbıyla birlikte üretilir. Küpeştenin Görevleri Güvertedeki kişinin ayağının kaymasını önler. Güverteye gelen suyun yönlendirilmesini sağlar. Halat ve makara bağlama noktası olarak kullanılır. Bordayı yanaşma darbelerinden korur. İlgili Standart ISO 15085, küçük teknelerde denize düşmeyi önleme ve kurtarma donanımlarını düzenler. Standart, korkuluk yüksekliği ve tutamak konumu gibi şartları tanımlar. Şartlar, teknenin boyuna ve tasarım kategorisine göre değişir. Sık Sorulan Sorular Küpeşte neden çatlar veya gevşer? Küpeşte, yanaşma darbelerine ve halat yüklerine maruz kalır. Bağlantı cıvataları zamanla gevşer. Gevşeyen bağlantıdan güverte içine su sızabilir. Ahşap küpeşte nasıl korunur? Yüzey temizlenir ve zımparalanır. Ardından tik yağı veya marin vernik uygulanır. Küpeşteye halat bağlanır mı? Küçük teknelerde küpeşteye bağlama yuvaları açılır. Ağır yükler için koç boynuzu veya baba kullanılır. Küpeştede su sızıntısı nasıl fark edilir? Kamara tavanında veya dolap içinde su lekesi görülür. Sızıntı genellikle küpeşte cıvatalarının geçtiği deliklerden kaynaklanır. İlgili Terimler Borda, Güverte, Baş Güverte, Güvenlik Halatı, Paslanmaz Çelik, Tik Güverte.

Kıç Güverte

Kıç güverte , teknenin arka bölümünde yer alan güverte alanıdır. Kıç güverte, kokpit ve yüzme platformuyla bağlantılıdır. Kıç Güverte Nedir? Kıç güverte, kaptan köşkü veya salonun arkasından başlar. Teknenin kıç aynalığına kadar uzanır. İngilizcede bu alana "aft deck" denir. Motoryatlarda bu alan genellikle oturma ve yemek bölümüdür. Kıç Güvertedeki Donanımlar Donanım Görevi Kıç babaları Kıç bağlama halatlarını tutturur Kıç vardavelası Arka bölümdeki koruma korkuluğudur Davit Tender botu kaldırır ve taşır Yüzme platformu Denize giriş ve çıkış sağlar Tekne merdiveni Sudan güverteye çıkışı sağlar Güverte duşu Yüzme sonrası tatlı su ile yıkanmayı sağlar Kıç dolapları Halat ve usturmaça depolar Akdeniz Tipi Kıçtan Kara Bağlama Akdeniz marinalarında tekneler genellikle kıçtan iskeleye bağlanır. Bu yönteme Akdeniz tipi bağlama denir. Baş taraf, kaloma halatı veya çapa ile sabitlenir. Kıç halatları kıç babalarından iskeleye verilir. İnsanlar tekneye kıç güverteden ve iskele tahtasından (passerelle) geçer. Kıç Güvertenin Kullanımı Yemek ve oturma alanı Yüzme ve dalışa hazırlık Balık tutma Tender bota biniş Bağlama ve yanaşma işlemleri Kıç Güvertede Güvenlik Kıç güverte, motorların ve pervanelerin yakınındadır. Pervane çalışırken yüzme platformunda ve suda bulunulmaz. Egzoz çıkışları kıç bölümdedir. Egzoz gazı karbonmonoksit içerir. Merdiven, sudaki kişinin yardım almadan çıkabileceği şekilde konumlandırılır. ISO 15085, denize düşen kişinin tekneye geri çıkabilmesi için çıkış yolu bulunmasını ister. Sık Sorulan Sorular Kıç güverte ile kokpit aynı yer midir? Küçük teknelerde kokpit kıç güverte üzerinde yer alır ve iki terim birbirinin yerine kullanılır. Büyük yatlarda kıç güverte, kokpitten ayrı bir alan olabilir. Kıç güvertede neden karbonmonoksit riski vardır? Motor ve jeneratör egzozu kıç bölümden dışarı atılır. Rüzgârsız havada veya yavaş seyirde egzoz gazı kıç güvertede birikebilir. Akdeniz tipi bağlamada kıç ile iskele arasındaki mesafe nasıl ayarlanır? Kıç halatları, tekne iskeleye çarpmayacak şekilde ayarlanır. Mesafe, iskele tahtasının iki ucu güvenle oturacak uzunlukta tutulur. Rüzgâr ve gelgit değiştikçe halatlar yeniden ayarlanır. İlgili Terimler Kıç, Kokpit, Yüzme Platformu, Tekne Merdiveni, Bağlama Halatı, Kaloma.

Tüm terimlere dön