Denizcilik sözlüğü

Güverte Dolum Ağzı

Tanım

Güverte dolum ağzı, teknenin güvertesine yerleştirilen ve tanklara yakıt veya su doldurmayı ya da atık tankını boşaltmayı sağlayan kapaklı bağlantı noktasıdır.

Güverte Dolum Ağzı Nedir?

Güverte dolum ağzı, güverteye gömülü bir gövde ve vidalı bir kapaktan oluşur. Ağız, bir hortumla ilgili tanka bağlanır. Dolum yapılırken kapak bir anahtarla açılır. Kapağın üzerinde ağzın türünü belirten yazı veya sembol bulunur.

Dolum Ağzı Türleri

Tür	Kapak İşareti	Görevi
Yakıt dolum ağzı	"FUEL", "GAS", "DIESEL"	Yakıt tankını doldurur
Su dolum ağzı	"WATER"	Tatlı su tankını doldurur
Atık boşaltma ağzı	"WASTE"	Siyah su tankını boşaltır

Bazı üreticiler kapak renklerini de türe göre farklılaştırır.

Yanlış Dolum Riski

Yakıtın su tankına veya suyun yakıt tankına doldurulması sık görülen bir hatadır. Bu hata ciddi sonuçlar doğurur:

Hata	Sonuç
Su tankına yakıt	Su sistemi kirlenir, temizlik gerekir
Yakıt tankına su	Motor arızası, tank temizliği gerekir
Benzinli tankına dizel veya tersi	Motor arızası

Dolum öncesinde kapak yazısı kontrol edilir.

Malzemeler

AISI 316 paslanmaz çelik
Krom kaplamalı pirinç
Mühendislik plastikleri

Sızdırmazlık

Kapak altında bir O-ring bulunur. O-ring, yağmur ve dalga suyunun tanka girmesini önler. O-ring aşınırsa yakıt tankına su girebilir. Bu durum motor arızalarına yol açar.

Kapak Anahtarı

Dolum ağızlarının kapakları genellikle özel bir anahtarla açılır. Anahtar, teknede kolay bulunacak bir yerde saklanır. Bazı anahtarlar yüzer biçimde üretilir.

Topraklama

Bazı yakıt dolum ağızlarında statik elektriği gidermek için topraklama bağlantısı bulunur. Bu bağlantı, dolum sırasında kıvılcım riskini azaltır.

Dolum Kuralları

Kapak üzerindeki yazıyı okuyun.
Motoru ve elektrikli cihazları kapatın.
Dolumu yavaş yapın.
Taşan yakıtı emici bezle temizleyin.
Kapağı sıkıca kapatın.
Benzinli teknelerde dolum sonrası motor bölmesini havalandırın.

Bakım

O-ringleri sezon başında kontrol edin.
Kapak dişlerini temizleyin ve yağlayın.
Ağız gövdesi çevresindeki sızdırmazlık macununu kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular

Kapak kaybolursa ne yapılır?

Aynı ölçüde yedek kapak takılır. Geçici kapatmada su girişine dikkat edilir.

Ağız gövdesinden su sızarsa ne olur?

Güverte altına ve tanka su girebilir. Montaj macunu yenilenir.

Yanlış dolum fark edilirse ne yapılır?

Motor çalıştırılmaz. Tank boşaltılır ve sistem temizlenir.

İlgili Terimler

Yakıt Tankı, Su Tankı, Pis Su Tankı, Yakıt Hortumu, Havalandırma Filtresi, Güverte Ekipmanı.

İlgili terimler

Güverte Ekipmanı

Güverte ekipmanı , teknenin güvertesinde bağlama, demirleme, yelken kontrolü, güvenlik ve erişim amacıyla kullanılan araç ve parçaların genel adıdır. Güverte Ekipmanı Nedir? Güverte, teknenin çalışma alanıdır. Halatlar burada bağlanır, demir buradan atılır ve yelkenler buradan kontrol edilir. Güverte ekipmanı, bu işlerin güvenli ve verimli yapılmasını sağlar. Ekipman, büyük yüklere ve deniz ortamına dayanacak şekilde üretilir. Güverte Ekipmanı Grupları Grup Örnekler Bağlama ekipmanı Koç boynuzu, baba, makara, usturmaça Demirleme ekipmanı Irgat, demir makarası, zincir stoperi Yelken kontrol ekipmanı Vinç, kastanyola, ray ve araba, makara Güvenlik ekipmanı Küpeşte, vardavela, can halatı bağlantısı Erişim ekipmanı Merdiven, yüzme platformu, iskele Kapaklar ve açıklıklar Güverte kapağı, lumboz, havalandırma Konfor ekipmanı Bimini, tente, masa, koltuk Malzemeler Malzeme Özellik AISI 316 paslanmaz çelik Korozyon dayanımı, yaygın Eloksallı alüminyum Hafif, yelken donanımında yaygın Bronz Geleneksel tekneler Mühendislik plastikleri Hafif, makara ve küçük parçalar Kompozit Hafif ve dayanıklı yapılar Yük Değerleri Güverte ekipmanı, çalışma yükü ve kopma yükü değerleriyle tanımlanır. Çalışma yükü, ekipmanın güvenle taşıyabileceği yüktür. Kopma yükü, ekipmanın kırıldığı yüktür. Ekipman seçiminde çalışma yükü esas alınır. Montaj Kuralları Ekipmanı güvertenin takviyeli bölgelerine monte edin. Alt tarafa destek plakası kullanın. Cıvata deliklerini sızdırmazlık macunuyla kapatın. Sandviç güvertede delik çevresini epoksiyle mühürleyin. Somunları kilitleyici somunla sabitleyin. Destek plakası, yükü güverteye dağıtır. Bakım Hareketli parçaları tatlı suyla yıkayın. Vinç ve makaraları üretici yağıyla yağlayın. Cıvata sıkılığını kontrol edin. Montaj çevresinde sızıntı izi arayın. Sık Sorulan Sorular Güverte ekipmanı ile güverte donanımı aynı şey midir? İki terim genellikle birbirinin yerine kullanılır. Destek plakası neden gereklidir? Güverteyi ezilmeye karşı korur ve yükü dağıtır. Ekipman yükü nasıl seçilir? Teknenin boyutu ve beklenen kuvvetler dikkate alınır. Güverte ekipmanı nasıl seçilir? Teknenin boyu, ağırlığı ve kullanım biçimi esas alınır. Üreticinin yük tabloları incelenir. Plastik ekipman güvenli midir? UV dayanımlı mühendislik plastikleri, belirtilen yük sınırları içinde kullanılır. İlgili Terimler Güverte Donanımı, Paslanmaz Güverte Ekipmanı, Koç Boynuzu, Irgat, Küpeşte, Güverte Kapağı.

Havalandırma Filtresi

Havalandırma filtresi , tankların havalandırma hattına takılan ve tanktan çıkan havadaki koku veya buharı tutan filtredir. Teknelerde havalandırma filtresi çoğunlukla atık su tankında kullanılır. Havalandırma Filtresi Nedir? Tanklar, doldurulup boşaltıldıkça hava alıp verir. Bu hava akışı bir havalandırma hattıyla tekne dışına yönlendirilir. Atık su tanklarında bu hava kötü kokuludur. Havalandırma filtresi, havayı dışarı çıkmadan önce temizler. Filtre genellikle aktif karbon içerir. Filtre Türleri Tür Kullanım Atık tankı koku filtresi Siyah ve gri su tanklarında koku tutma Yakıt buharı filtresi Benzin tanklarında buhar emisyonunu azaltma Su tankı hava filtresi Tatlı su tankına giren havayı temizleme Aktif Karbon Aktif karbon, çok gözenekli bir karbon malzemedir. Gözenekler, koku moleküllerini yüzeyinde tutar. Bu olaya adsorpsiyon denir. Karbon zamanla doyar ve etkisini kaybeder. Bu nedenle filtre belirli aralıklarla değiştirilir. Filtrenin Konumu Filtreyi havalandırma hattına, tank ile gövde çıkışı arasına takın. Filtreyi suyun ulaşamayacağı yükseklikte konumlandırın. Filtre girişini tank tarafına yönlendirin. Filtreyi değişim için erişilebilir bir yere yerleştirin. Islanan aktif karbon etkisini kaybeder. Bu nedenle tank taşmasından ve dalga suyundan korunur. Değişim Belirtileri Belirti Anlamı Koku tekrar başladı Karbon doymuş Filtre ıslandı Karbon etkisini kaybetmiş Hava akışı kısıtlandı Filtre tıkanmış Değişim aralığını üretici belirtir. Kullanım yoğunluğuna göre değişir. Hava Akışının Önemi Atık tankında yeterli hava akışı, aerobik bakterilerin çalışmasını destekler. Aerobik ortam, kötü koku üreten anaerobik süreçleri azaltır. Bu nedenle havalandırma hattı yeterli çapta tutulur. Filtre, hava akışını aşırı kısıtlamayacak şekilde seçilir. Yakıt Buharı Filtresi Bazı ülkelerde benzin tanklarından buhar emisyonu düzenlenir. ABD'de Çevre Koruma Ajansı (EPA), yeni teknelerde buhar emisyonu kontrolü ister. Bu sistemlerde karbon kanister kullanılır. Sık Sorulan Sorular Filtre olmadan tank havalandırılabilir mi? Havalandırılabilir, ancak çıkış noktasında koku oluşur. Filtre ıslanırsa ne yapılır? Filtre değiştirilir. Islak karbon kokuyu tutamaz. Filtre hava akışını keser mi? Tıkanan filtre akışı kısıtlar. Bu durum tankta basınç farkına yol açabilir. İlgili Terimler Siyah Su Tankı, Pis Su Tankı, Gri Su Tankı, Yakıt Tankı, Sanitasyon Hortumu, Tekne Havalandırması.

Pis Su Tankı

Pis su tankı , teknede tuvaletten ve diğer kullanım alanlarından gelen atık suyun denize boşaltılmadan depolandığı tanktır. İngilizcede bu tanka "holding tank" denir. Pis Su Tankı Nedir? Pis su tankı, atık suyu marinada veya limandaki atık alım tesisine verilene kadar saklar. Bu sayede atık su kıyıya yakın sulara karışmaz. Tank; dolum, boşaltma ve havalandırma bağlantılarına sahiptir. Pis su tankı terimi, tuvalet atığını içeren siyah su ile evsel gri suyu birlikte veya ayrı ayrı anlatabilir. Atık Su Türleri Tür Kaynak Siyah su Tuvalet atığı Gri su Lavabo, duş ve bulaşık suyu Bazı teknelerde iki tür su ayrı tanklarda toplanır. Tankın Bağlantıları Bağlantı Görevi Giriş Tuvaletten veya lavabodan gelen atık su Güverte boşaltma ağzı Atık alım pompasıyla tankı boşaltma Denize boşaltma hattı İzin verilen bölgelerde denize tahliye Havalandırma Gazların dışarı atılması Seviye göstergesi Doluluk bilgisi Boşaltma Yöntemleri Yöntem Açıklama Atık alım tesisi Güverte ağzından vakumla çekme Denize boşaltma Yalnızca izin verilen bölgelerde Atık alım teknesi Mobil hizmetle boşaltma Düzenlemeler MARPOL Ek IV, gemilerden kaynaklanan atık su kirliliğini düzenler. Ek IV, 400 GT ve üzeri gemilere ve 15'ten fazla kişi taşıyan gemilere uygulanır. Gezi teknelerinde kurallar ulusal ve bölgesel mevzuatla belirlenir. Türkiye'de teknelerden kaynaklanan atıkların yönetiminde "Mavi Kart" sistemi uygulanır. Sistem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülür. Atık su, atık alım tesislerine verilir ve kayıt altına alınır. Koku Önleme Havalandırma hattında koku filtresi kullanılır. Sanitasyon hortumu koku geçirmeyen türden seçilir. Tank düzenli boşaltılır ve durulanır. Tanka uygun biyolojik katkılar eklenebilir. Kapasite Tank kapasitesi, teknedeki kişi sayısına ve boşaltma sıklığına göre seçilir. Tank seviyesinin izlenmesi taşmayı önler. Taşan tank havalandırma hattından atık çıkarabilir. Sık Sorulan Sorular Pis su tankı neden koku yapar? Havalandırma yetersizliği ve geçirgen hortumlar koku nedenidir. Tank ne sıklıkla boşaltılır? Kullanıma ve kapasiteye bağlıdır. Seviye göstergesi takip edilir. Tank dolarsa ne olur? Tuvalet kullanılamaz ve havalandırmadan taşma olabilir. İlgili Terimler Gri Su Tankı, Siyah Su Tankı, Marin Tuvalet, Sanitasyon Hortumu, Atık Su Pompası, Maceratör Pompa.

Su Tankı

Su tankı , teknede içme ve kullanma amaçlı tatlı suyu depolayan haznedir. Su tankı, teknenin tatlı su sisteminin kaynağıdır. Su Tankı Nedir? Su tankı genellikle teknenin alçak bölümüne, döşeme altına veya yatak altına yerleştirilir. Tank, güverte dolum ağzından doldurulur. Tatlı su pompası tanktan suyu çekerek musluklara iletir. Tankın üst noktasında hava alması için bir havalandırma bulunur. Tank Malzemeleri Malzeme Özellik Polietilen Hafif, korozyona dayanıklı, kalıpla üretilir Paslanmaz çelik Dayanıklı, kaynak bölgelerinde korozyon riski Fiberglas Gövdeye uyumlu biçimde üretilir Esnek tank (bladder) Boş alanlara yerleşir, katlanabilir İçme suyu tanklarında gıdayla temasa uygun malzeme kullanılır. Tankın Bağlantıları Bağlantı Görevi Dolum hattı Güverte dolum ağzından tanka su getirir Havalandırma hattı Doldurma ve boşaltmada hava giriş-çıkışı Çıkış hattı Suyu pompaya iletir Seviye sensörü Su miktarını gösterir Muayene kapağı Temizlik ve kontrol Kapasite Hesabı Günlük su tüketimi kişi sayısına ve kullanıma göre hesaplanır. Örnek: 4 kişi, kişi başı günde 15 litre kullansın. Günlük tüketim 60 litre olur. 300 litrelik tank yaklaşık 5 gün yeter. Tüketim; duş, bulaşık ve tuvalet kullanımına göre büyük farklılık gösterir. Ağırlık ve Denge Su ağırdır. 1 litre su yaklaşık 1 kilogramdır. 300 litre su 300 kilogram ağırlık ekler. Tanklar, ağırlık merkezi düşük ve teknenin ortasına yakın olacak şekilde yerleştirilir. Birden fazla tank varsa dengeli kullanılmaları teknenin trimini korur. Temizlik ve Su Kalitesi Tankı belirli aralıklarla boşaltın. Muayene kapağından iç yüzeyi temizleyin. İçme suyu sistemleri için uygun dezenfektanla dezenfekte edin. Sistemi bol suyla durulayın. Güvenilir kaynaklardan su alın. Durgun su, tankta yosun ve bakteri oluşmasına yol açabilir. Sık Sorulan Sorular Tank suyu içilebilir mi? Su kaynağı, tank temizliği ve filtreleme durumuna bağlıdır. Birçok denizci içme suyunu ayrıca filtreler veya şişe suyu kullanır. Esnek tank ne zaman tercih edilir? Sert tankın sığmadığı veya ek kapasite gerektiğinde tercih edilir. Tank seviyesi nasıl izlenir? Seviye sensörü ve gösterge kullanılır. Bazı sistemler NMEA 2000 ile ekrana bağlanır. İlgili Terimler Tatlı Su Pompası, Tank Seviye Göstergesi, Güverte Dolum Ağzı, Havalandırma Filtresi, Su Filtresi, Su Yapıcı.

Tüm terimlere dön