Denizcilik sözlüğü

Güneşlik

Tanım

Güneşlik, teknede güneş ışığını engelleyerek gölge sağlayan ve iç mekânın ısınmasını azaltan örtü, tente veya perdenin genel adıdır.

Güneşlik Nedir?

Teknede güneş, hem doğrudan hem de su yüzeyinden yansıyarak etki eder. Güneş ışığı; cildi yakar, iç mekânı ısıtır ve malzemeleri yıpratır. Güneşlik, bu etkileri azaltır. Güneşlikler kalıcı veya geçici olarak kullanılabilir.

Güneşlik Türleri

Tür	Kullanım Yeri
Bimini	Kokpit üstü
Demir tentesi	Demirdeyken güverte üzeri
Baş güverte güneşliği	Baş güvertede dinlenme alanı
Cam güneşliği	Ön cam ve pencerelerin dışı
Güverte kapağı perdesi	Kapakların iç tarafı
Lumboz perdesi	Lumbozların iç tarafı
Uzatma paneli	Biminiyi uzatan ek kumaş

Demir Tentesi

Demir tentesi, tekne demirdeyken kurulur. Tente, bumba veya halatlarla gerilir. Seyir sırasında kullanılmaz. Rüzgâra karşı sağlam bağlanır. Bazı tenteler, kokpit dışında güvertenin büyük bölümünü gölgeler.

Cam Güneşliği

Cam güneşliği, ön camın veya salon pencerelerinin dış yüzeyine takılır. Mesh kumaştan üretilir. İçeriden dışarıyı görmeye izin verir. Güneşin cama ulaşmasını azaltarak iç mekân sıcaklığını düşürür.

Kumaş Seçimi

Kumaş	Özellik
Mesh kumaş	Hava geçirir, görüş sağlar
Solüsyon boyalı akrilik	Yoğun gölge, renk kalıcı
UV bloklu polyester	Hafif

Kumaşın UV koruma değeri, üretici bilgisinde verilir.

Montaj ve Kullanım Kuralları

Güneşliği rüzgâr yönünü dikkate alarak kurun.
Bağlantı noktalarını sağlam seçin.
Kumaşı gergin tutun.
Rüzgâr kuvvetlenince güneşliği toplayın.
Seyirde görüşü engelleyen güneşlik kullanmayın.

COLREG 1972'nin 5. kuralı, her teknenin uygun bir gözcülük sürdürmesini ister. Güneşlik bu gözcülüğü engellememelidir.

Bakım

Kumaşı tatlı suyla yıkayın.
Kurutarak katlayın.
Dikişleri UV hasarına karşı kontrol edin.
Bağlantı halatlarını yenileyin.

Sık Sorulan Sorular

Güneşlik ile bimini aynı şey midir?

Bimini, bir güneşlik türüdür. Güneşlik genel bir terimdir.

Demir tentesi seyirde açık kalabilir mi?

Kalmamalıdır. Rüzgâr yükü ve görüş kısıtı oluşturur.

Mesh kumaş yağmuru tutar mı?

Hayır. Mesh kumaş havayı ve suyu geçirir.

Güneşlik iç mekânı ne kadar serinletir?

Etki, kumaş türüne ve konuma bağlıdır. Dış güneşlikler camın ısınmasını daha çok azaltır.

İlgili Terimler

Bimini, Bimini Tente, Tekne Tentesi, Marin Kumaş, Lumboz, Güverte Kapağı.

İlgili terimler

Bimini

Bimini , teknenin kokpitini veya dümen yerini güneşten ve hafif yağmurdan koruyan, iskelet üzerine gerilmiş kumaştan oluşan gölgeliktir. Bimini, açılıp katlanabilen bir yapıdadır. Bimini Nedir? Bimini, metal borulardan oluşan bir iskelet ve bu iskeletin üzerine gerilen kumaştan oluşur. İskelet, güverteye veya bordaya menteşeli bağlantılarla tutturulur. Kullanılmadığında bimini katlanır ve bir kılıfa alınır. Bimini, yelkenli ve motorlu teknelerde yaygındır. Adını, Bahamalar'daki Bimini adalarından aldığı yaygın olarak kabul edilir. Biminin Bölümleri Bölüm Görevi İskelet boruları Kumaşı taşır Güverte bağlantıları İskeleti güverteye sabitler Kumaş Gölge sağlar Gergi kayışları Biminiyi açık konumda tutar Koruma kılıfı Katlanmış biminiyi korur Pencere (isteğe bağlı) Yelkeni görmeyi sağlar İskelet Türleri Tür Özellik İki yaylı Küçük tekneler Üç yaylı Orta boy tekneler, yaygın Dört yaylı Geniş kokpitler Sabit (hard top) Katlanmaz, sert çatı İskelet boruları genellikle AISI 316 paslanmaz çelik veya eloksallı alüminyumdur. Kumaş Türleri Kumaş Özellik Solüsyon boyalı akrilik Renk kalıcılığı, nefes alır PVC kaplı polyester Su geçirmez, daha ağır Polyester Ekonomik Solüsyon boyalı akrilik kumaşlarda renk, liflerin üretimi sırasında verilir. Ölçü Alma Biminin bağlanacağı noktalar arasındaki genişliği ölçün. Gölge istenen alanın uzunluğunu belirleyin. Dümenci için gereken başüstü yüksekliğini ölçün. Bumba ve yelken hareket alanını dikkate alın. Kullanım Kuralları Kuvvetli rüzgârda bimini katlanır. Bimini, tutunma noktası olarak kullanılmaz. Katlanmış bimini kılıfına alınır. Gergi kayışları düzenli kontrol edilir. Kuvvetli rüzgâr, açık biminiye büyük yük bindirir ve iskeleti bükebilir. Bakım Kumaşı tatlı suyla yıkayın. Fermuar ve dikişleri kontrol edin. İskelet bağlantılarını yağlayın. Kumaşa su itici uygulamayı yenileyin. Sık Sorulan Sorular Bimini ile sprayhood arasındaki fark nedir? Sprayhood girişi serpinti suyundan korur. Bimini kokpite gölge sağlar. Bimini yağmurdan korur mu? Hafif yağmurdan korur. Yanlardan gelen yağmuru tutmaz. Bimini kumaşı ne kadar dayanır? Ömür, kumaş türüne, güneş maruziyetine ve bakıma bağlıdır. Bimini kumaşı neden solar? UV ışını boyar maddeleri ve lifleri yıpratır. İlgili Terimler Bimini Tente, Tekne Tentesi, Güneşlik, Marin Kumaş, Kokpit, Paslanmaz Güverte Ekipmanı.

Bimini Tente

Bimini tente , teknede kokpit veya dümen alanının üzerine kurulan, katlanabilir iskeletli kumaş gölgeliktir. Türkçede "bimini" ve "bimini tente" terimleri aynı ürünü ifade eder. Bimini Tente Nedir? Bimini tente, hazır ölçülerde satılan veya tekneye özel dikilen bir gölgeliktir. Hazır modeller, genişlik ve yükseklik aralıklarıyla tanımlanır. Tekneye özel modeller, kokpit ölçülerine göre üretilir. Tente, seyir sırasında açık kalabilir. Ancak rüzgârın ve yelkenin hareketini engellememelidir. Hazır ve Özel Üretim Karşılaştırması Özellik Hazır Bimini Tente Özel Üretim Ölçü Ayarlanabilir aralık Tekneye birebir Maliyet Daha düşük Daha yüksek Teslim süresi Kısa Daha uzun Görünüm Standart Tekneye uyumlu Ölçü Tanımları Ölçü Açıklama Montaj genişliği Bağlantı noktaları arası mesafe Uzunluk Açık durumda gölge alanı boyu Yükseklik Montaj noktasından tente tepesine Hazır ürünlerde bu ölçüler etiket veya katalogda belirtilir. İskelet Malzemesi Malzeme Özellik Eloksallı alüminyum Hafif, ekonomik AISI 316 paslanmaz çelik Daha dayanıklı, ağır Montaj Adımları Bağlantı noktalarını belirleyin ve işaretleyin. Güverte bağlantı parçalarını destekli yüzeye vidalayın. İskeleti bağlantılara takın. Kumaşı iskelete geçirin. Ön ve arka gergi kayışlarını bağlayın. Gerginliği ayarlayın. Gergi kayışları, tentenin rüzgârda sallanmasını önler. Rüzgâr Güvenliği Tente, rüzgâr kuvvetlendiğinde katlanır. Gevşek kumaş rüzgârda çırpınır ve yırtılır. Gergi kayışları her kullanımda kontrol edilir. Marinada uzun süre açık bırakılmaz. Bakım İşlem Açıklama Yıkama Tatlı su ve yumuşak sabunla Kurutma Katlamadan önce tamamen kurutma Su itici yenileme Kumaş üreticisinin önerdiği ürünle Dikiş kontrolü UV ile zayıflayan iplikler Bağlantı yağlama Menteşe ve kızaklar Islak katlanan kumaşta küf oluşur. Sık Sorulan Sorular Bimini tente yelkenliye takılabilir mi? Takılabilir. Bumba ve iskota hareket alanı dikkate alınır. Bimini tentenin rengi önemli mi? Koyu renkler daha fazla gölge sağlar. Açık renkler daha az ısınır. Hazır tente her tekneye uyar mı? Ölçü aralığı tekneye uygunsa uyar. Bimini tente kaç kişi ile kurulur? Küçük modeller tek kişiyle kurulabilir. Büyük modellerde iki kişi işi kolaylaştırır. Tente kumaşı ayrı olarak değiştirilebilir mi? Evet. İskelet sağlamsa yalnızca kumaş yenilenebilir. İlgili Terimler Bimini, Tekne Tentesi, Güneşlik, Marin Kumaş, Kokpit, Paslanmaz Güverte Ekipmanı.

Güverte Kapağı

Güverte kapağı , teknenin güvertesindeki bir açıklığı kapatan ve açıldığında ışık, havalandırma veya erişim sağlayan açılır kapanır elemandır. Denizcilikte buna "kaporta" veya İngilizcede "hatch" denir. Güverte Kapağı Nedir? Güverte kapağı, bir çerçeve ve menteşeli bir kapaktan oluşur. Kapak genellikle şeffaf veya füme akriliktir. Bu sayede alt bölmeye gün ışığı girer. Kapak açıldığında içeriye hava akar. Bazı kapaklar, acil durumda kaçış yolu olarak da kullanılır. Güverte Kapağı Türleri Tür Görevi Baş kamara kapağı Işık, hava ve kaçış yolu Havalandırma kapağı Küçük, havalandırma odaklı Bölme kapağı Depolama bölmesine erişim Gömme kapak Güverteyle aynı hizada Kaymaz yüzeyli kapak Üzerine basılabilir Kaçış kapağı Acil durumda çıkış Yapı ve Malzemeler Parça Malzeme Çerçeve Eloksallı alüminyum veya plastik Kapak Akrilik veya polikarbonat Conta EPDM veya silikon Kol ve mandal Plastik veya metal Menteşe Alüminyum veya paslanmaz ISO 12216 ISO 12216, gezi teknelerinde pencere, lumboz, kapak ve kapıların dayanım ve su geçirmezlik gerekliliklerini tanımlar. Standart, teknenin tasarım kategorisine ve kapağın konumuna göre gereksinimleri belirler. Üreticiler, ürünlerinin uygun olduğu bölgeleri belirtir. Kapak Konumları Konum Kullanım Kapalı Seyir ve kötü hava Havalandırma Kapak hafifçe aralık Tam açık Işık ve geniş hava akışı Ters açılım Bazı modellerde rüzgârı içeri yönlendirir Seyirde kapaklar kapalı ve kilitli tutulur. Sinekliğe ve Perdeye Uyum Birçok kapak, iç tarafta sineklik ve güneşlik perdesiyle birlikte kullanılır. Perde, kabinin ısınmasını azaltır. Sineklik, böceklerin girişini önler. Bakım Contaları temizleyin ve UV koruyucu uygulayın. Akriliği yalnızca uygun temizleyiciyle silin. Menteşe ve kolları yağlayın. Çerçeve çevresindeki macunu kontrol edin. Sık Görülen Sorunlar Sorun Neden Su sızıntısı Conta veya macun bozulmuş Akrilikte çatlak UV yaşlanması, darbe Akrilikte bulanıklık Uygunsuz temizleyici Kol gevşek Sıkıştırma ayarı bozulmuş Sık Sorulan Sorular Kapağın üzerine basılabilir mi? Yalnızca üretici tarafından üzerine basılabilir olarak belirtilen kapaklara basılır. Akrilik kapak değiştirilebilir mi? Akrilik levha çerçeveden sökülerek yenilenebilir. İlgili Terimler Lumboz, Tekne Camı, Kapak Mandalı, Tekne Menteşesi, Tekne Havalandırması, Güverte Donanımı.

Lumboz

Lumboz , teknenin bordasında, üst yapısında veya kamara yan duvarında bulunan, genellikle yuvarlak veya oval biçimli küçük penceredir. Lumboz, iç mekâna ışık ve hava girmesini sağlar. Lumboz Nedir? Lumboz, bir çerçeve, cam ve conta içerir. Açılır lumbozlar, menteşe ve sıkma kollarıyla kapatılır. Kapatıldığında cam, contaya bastırılır ve su geçirmezlik sağlanır. Lumbozlar, kamara, banyo ve kuzine gibi bölümlerde bulunur. Gemilerde lumbozların önünde ayrıca çelik bir fırtına kapağı bulunabilir. Lumboz Türleri Tür Özellik Açılır lumboz Menteşeli, havalandırma sağlar Sabit lumboz Açılmaz, yalnızca ışık sağlar Gömme lumboz Gövde yüzeyiyle aynı hizada Fırtına kapaklı lumboz İç tarafta metal kapak bulunur Bordaya gömülü pencere Modern motor yatlarında Malzemeler Parça Malzeme Çerçeve Paslanmaz çelik, bronz, alüminyum veya plastik Cam Temperli cam veya akrilik Conta EPDM veya silikon Sıkma kolu Paslanmaz veya plastik ISO 12216 ISO 12216, lumbozların dayanımını ve su geçirmezliğini tasarım kategorisine ve konumuna göre tanımlar. Bordada su hattına yakın lumbozlar daha yüksek gereksinimlere tabidir. Kullanım Kuralları Seyirden önce tüm lumbozları kapatın. Sıkma kollarını tam sıkın. Teknenin yattığı tarafta lumboz açık bırakmayın. Gözetimsiz teknede lumbozları kapalı tutun. Yelkenlide yatma sırasında borda lumbozları suya girebilir. Sızıntı Nedenleri Neden Açıklama Conta yaşlanması Conta sertleşir ve çatlar Montaj macunu bozulması Çerçeve çevresinden su sızar Sıkma kolu ayarı Cam yeterince bastırılmaz Çerçeve deformasyonu Darbe sonrası hizasızlık Bakım Contayı temizleyin ve uygun koruyucu uygulayın. Akrilik camı yumuşak bezle silin. Menteşe ve kolları yağlayın. Çerçeve macununu kontrol edin. Conta Değişimi Conta, belirli aralıklarla değiştirilir. Yeni conta, çerçeve kanalına tam oturtulur. Conta birleşim noktası, lumbozun üst tarafına getirilir. Bu sayede sızma riski azalır. Sık Sorulan Sorular Lumboz ile güverte kapağı arasındaki fark nedir? Lumboz yan yüzeylerde, güverte kapağı yatay yüzeylerdedir. Lumboz camı kırılırsa ne yapılır? Açıklık geçici olarak kapatılır. Cam veya akrilik değiştirilir. Lumboz kelimesi nereden gelir? Terim, denizcilik dilinde yerleşmiş bir sözcüktür ve tekne penceresi anlamında kullanılır. İlgili Terimler Güverte Kapağı, Tekne Camı, Kapak Mandalı, Tekne Havalandırması, Tekne Kapısı, Güverte Donanımı.

Tüm terimlere dön