Denizcilik sözlüğü

Su Tankı

Tanım

Su tankı, teknede içme ve kullanma amaçlı tatlı suyu depolayan haznedir. Su tankı, teknenin tatlı su sisteminin kaynağıdır.

Su Tankı Nedir?

Su tankı genellikle teknenin alçak bölümüne, döşeme altına veya yatak altına yerleştirilir. Tank, güverte dolum ağzından doldurulur. Tatlı su pompası tanktan suyu çekerek musluklara iletir. Tankın üst noktasında hava alması için bir havalandırma bulunur.

Tank Malzemeleri

Malzeme	Özellik
Polietilen	Hafif, korozyona dayanıklı, kalıpla üretilir
Paslanmaz çelik	Dayanıklı, kaynak bölgelerinde korozyon riski
Fiberglas	Gövdeye uyumlu biçimde üretilir
Esnek tank (bladder)	Boş alanlara yerleşir, katlanabilir

İçme suyu tanklarında gıdayla temasa uygun malzeme kullanılır.

Tankın Bağlantıları

Bağlantı	Görevi
Dolum hattı	Güverte dolum ağzından tanka su getirir
Havalandırma hattı	Doldurma ve boşaltmada hava giriş-çıkışı
Çıkış hattı	Suyu pompaya iletir
Seviye sensörü	Su miktarını gösterir
Muayene kapağı	Temizlik ve kontrol

Kapasite Hesabı

Günlük su tüketimi kişi sayısına ve kullanıma göre hesaplanır.

Örnek: 4 kişi, kişi başı günde 15 litre kullansın. Günlük tüketim 60 litre olur. 300 litrelik tank yaklaşık 5 gün yeter.

Tüketim; duş, bulaşık ve tuvalet kullanımına göre büyük farklılık gösterir.

Ağırlık ve Denge

Su ağırdır. 1 litre su yaklaşık 1 kilogramdır. 300 litre su 300 kilogram ağırlık ekler. Tanklar, ağırlık merkezi düşük ve teknenin ortasına yakın olacak şekilde yerleştirilir. Birden fazla tank varsa dengeli kullanılmaları teknenin trimini korur.

Temizlik ve Su Kalitesi

Tankı belirli aralıklarla boşaltın.
Muayene kapağından iç yüzeyi temizleyin.
İçme suyu sistemleri için uygun dezenfektanla dezenfekte edin.
Sistemi bol suyla durulayın.
Güvenilir kaynaklardan su alın.

Durgun su, tankta yosun ve bakteri oluşmasına yol açabilir.

Sık Sorulan Sorular

Tank suyu içilebilir mi?

Su kaynağı, tank temizliği ve filtreleme durumuna bağlıdır. Birçok denizci içme suyunu ayrıca filtreler veya şişe suyu kullanır.

Esnek tank ne zaman tercih edilir?

Sert tankın sığmadığı veya ek kapasite gerektiğinde tercih edilir.

Tank seviyesi nasıl izlenir?

Seviye sensörü ve gösterge kullanılır. Bazı sistemler NMEA 2000 ile ekrana bağlanır.

İlgili Terimler

Tatlı Su Pompası, Tank Seviye Göstergesi, Güverte Dolum Ağzı, Havalandırma Filtresi, Su Filtresi, Su Yapıcı.

İlgili terimler

Güverte Dolum Ağzı

Güverte dolum ağzı , teknenin güvertesine yerleştirilen ve tanklara yakıt veya su doldurmayı ya da atık tankını boşaltmayı sağlayan kapaklı bağlantı noktasıdır. Güverte Dolum Ağzı Nedir? Güverte dolum ağzı, güverteye gömülü bir gövde ve vidalı bir kapaktan oluşur. Ağız, bir hortumla ilgili tanka bağlanır. Dolum yapılırken kapak bir anahtarla açılır. Kapağın üzerinde ağzın türünü belirten yazı veya sembol bulunur. Dolum Ağzı Türleri Tür Kapak İşareti Görevi Yakıt dolum ağzı "FUEL", "GAS", "DIESEL" Yakıt tankını doldurur Su dolum ağzı "WATER" Tatlı su tankını doldurur Atık boşaltma ağzı "WASTE" Siyah su tankını boşaltır Bazı üreticiler kapak renklerini de türe göre farklılaştırır. Yanlış Dolum Riski Yakıtın su tankına veya suyun yakıt tankına doldurulması sık görülen bir hatadır. Bu hata ciddi sonuçlar doğurur: Hata Sonuç Su tankına yakıt Su sistemi kirlenir, temizlik gerekir Yakıt tankına su Motor arızası, tank temizliği gerekir Benzinli tankına dizel veya tersi Motor arızası Dolum öncesinde kapak yazısı kontrol edilir. Malzemeler AISI 316 paslanmaz çelik Krom kaplamalı pirinç Mühendislik plastikleri Sızdırmazlık Kapak altında bir O-ring bulunur. O-ring, yağmur ve dalga suyunun tanka girmesini önler. O-ring aşınırsa yakıt tankına su girebilir. Bu durum motor arızalarına yol açar. Kapak Anahtarı Dolum ağızlarının kapakları genellikle özel bir anahtarla açılır. Anahtar, teknede kolay bulunacak bir yerde saklanır. Bazı anahtarlar yüzer biçimde üretilir. Topraklama Bazı yakıt dolum ağızlarında statik elektriği gidermek için topraklama bağlantısı bulunur. Bu bağlantı, dolum sırasında kıvılcım riskini azaltır. Dolum Kuralları Kapak üzerindeki yazıyı okuyun. Motoru ve elektrikli cihazları kapatın. Dolumu yavaş yapın. Taşan yakıtı emici bezle temizleyin. Kapağı sıkıca kapatın. Benzinli teknelerde dolum sonrası motor bölmesini havalandırın. Bakım O-ringleri sezon başında kontrol edin. Kapak dişlerini temizleyin ve yağlayın. Ağız gövdesi çevresindeki sızdırmazlık macununu kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Kapak kaybolursa ne yapılır? Aynı ölçüde yedek kapak takılır. Geçici kapatmada su girişine dikkat edilir. Ağız gövdesinden su sızarsa ne olur? Güverte altına ve tanka su girebilir. Montaj macunu yenilenir. Yanlış dolum fark edilirse ne yapılır? Motor çalıştırılmaz. Tank boşaltılır ve sistem temizlenir. İlgili Terimler Yakıt Tankı, Su Tankı, Pis Su Tankı, Yakıt Hortumu, Havalandırma Filtresi, Güverte Ekipmanı.

Havalandırma Filtresi

Havalandırma filtresi , tankların havalandırma hattına takılan ve tanktan çıkan havadaki koku veya buharı tutan filtredir. Teknelerde havalandırma filtresi çoğunlukla atık su tankında kullanılır. Havalandırma Filtresi Nedir? Tanklar, doldurulup boşaltıldıkça hava alıp verir. Bu hava akışı bir havalandırma hattıyla tekne dışına yönlendirilir. Atık su tanklarında bu hava kötü kokuludur. Havalandırma filtresi, havayı dışarı çıkmadan önce temizler. Filtre genellikle aktif karbon içerir. Filtre Türleri Tür Kullanım Atık tankı koku filtresi Siyah ve gri su tanklarında koku tutma Yakıt buharı filtresi Benzin tanklarında buhar emisyonunu azaltma Su tankı hava filtresi Tatlı su tankına giren havayı temizleme Aktif Karbon Aktif karbon, çok gözenekli bir karbon malzemedir. Gözenekler, koku moleküllerini yüzeyinde tutar. Bu olaya adsorpsiyon denir. Karbon zamanla doyar ve etkisini kaybeder. Bu nedenle filtre belirli aralıklarla değiştirilir. Filtrenin Konumu Filtreyi havalandırma hattına, tank ile gövde çıkışı arasına takın. Filtreyi suyun ulaşamayacağı yükseklikte konumlandırın. Filtre girişini tank tarafına yönlendirin. Filtreyi değişim için erişilebilir bir yere yerleştirin. Islanan aktif karbon etkisini kaybeder. Bu nedenle tank taşmasından ve dalga suyundan korunur. Değişim Belirtileri Belirti Anlamı Koku tekrar başladı Karbon doymuş Filtre ıslandı Karbon etkisini kaybetmiş Hava akışı kısıtlandı Filtre tıkanmış Değişim aralığını üretici belirtir. Kullanım yoğunluğuna göre değişir. Hava Akışının Önemi Atık tankında yeterli hava akışı, aerobik bakterilerin çalışmasını destekler. Aerobik ortam, kötü koku üreten anaerobik süreçleri azaltır. Bu nedenle havalandırma hattı yeterli çapta tutulur. Filtre, hava akışını aşırı kısıtlamayacak şekilde seçilir. Yakıt Buharı Filtresi Bazı ülkelerde benzin tanklarından buhar emisyonu düzenlenir. ABD'de Çevre Koruma Ajansı (EPA), yeni teknelerde buhar emisyonu kontrolü ister. Bu sistemlerde karbon kanister kullanılır. Sık Sorulan Sorular Filtre olmadan tank havalandırılabilir mi? Havalandırılabilir, ancak çıkış noktasında koku oluşur. Filtre ıslanırsa ne yapılır? Filtre değiştirilir. Islak karbon kokuyu tutamaz. Filtre hava akışını keser mi? Tıkanan filtre akışı kısıtlar. Bu durum tankta basınç farkına yol açabilir. İlgili Terimler Siyah Su Tankı, Pis Su Tankı, Gri Su Tankı, Yakıt Tankı, Sanitasyon Hortumu, Tekne Havalandırması.

Su Filtresi

Su filtresi , teknenin tatlı su sistemindeki suyu tortu, koku ve tat bozucu maddelerden arındıran filtredir. Su filtresi, depolanan suyun kalitesini kullanım noktasında iyileştirir. Su Filtresi Nedir? Teknelerde su, tanklarda uzun süre bekler. Farklı kaynaklardan alınan su, tortu ve koku içerebilir. Tank ve hortumlar da suya tat verebilir. Su filtresi, suyu musluğa ulaşmadan önce süzer. Filtre, pompa girişine veya musluk öncesine takılabilir. Filtre Türleri Tür Tuttuğu Maddeler Pompa ön süzgeci Büyük parçacıklar Sediment filtresi Kum, pas, tortu Aktif karbon filtresi Klor, koku, tat bozucu maddeler Seramik filtre İnce parçacıklar, bazı bakteriler UV sterilizatör Mikroorganizmaları etkisizleştirir Ters ozmoz Çözünmüş maddeler Sistemdeki Konumlar Konum Görevi Dolum hattı Tanka giren suyu süzer Pompa girişi Pompayı korur İçme suyu musluğu Yalnızca içme suyunu süzer Tüm hat çıkışı Tüm muslukları kapsar İçme suyu için çoğu teknede ayrı bir musluk ve filtre kullanılır. Aktif Karbon Filtre Aktif karbon, kloru ve kokuyu yüzeyinde tutar. Klor giderildikten sonra suda bakteri üreme riski artar. Bu nedenle karbon filtre, kullanım noktasına yakın konumlandırılır. Filtre kartuşu, üreticinin belirttiği aralıkta değiştirilir. UV Sterilizatör UV sterilizatör, suyu ultraviyole ışığa maruz bırakır. Işık, mikroorganizmaların çoğalmasını engeller. UV sistemi berrak su ister. Bu nedenle öncesinde sediment filtresi kullanılır. Sistem elektrik tüketir. Montaj Kuralları Filtreyi akış yönü okuna göre takın. Kartuş değişimi için erişim bırakın. Filtre öncesine ve sonrasına vana koymayı değerlendirin. Montajdan sonra hattı yıkayın. Değişim Belirtileri Belirti Anlamı Debi düştü Kartuş tıkanmış Koku ve tat geri geldi Karbon doymuş Kartuş renk değiştirdi Tortu birikmiş Sınırlamalar Su filtresi, her türlü kirleticiyi gidermez. İçme suyunun güvenliği; kaynak suyun kalitesine, tank hijyenine ve filtre türüne bağlıdır. Sık Sorulan Sorular Filtre tank suyunu içilebilir yapar mı? Filtre türüne bağlıdır. Garanti için ürün belgesine bakılır. Kartuş ne sıklıkla değiştirilir? Değişim aralığını üretici belirtir. İlgili Terimler Su Tankı, Tatlı Su Pompası, Tekne Musluğu, Watermaker, Su Hortumu, Hidrofor.

Su Yapıcı

Su yapıcı , deniz suyunu tatlı suya çeviren tekne cihazıdır. Su yapıcı, İngilizce "watermaker" teriminin Türkçe karşılığıdır. Su Yapıcı Nedir? Su yapıcı, deniz suyundaki tuzu ve çözünmüş maddeleri ayırır. Teknelerde kullanılan su yapıcılar ters ozmoz yöntemiyle çalışır. Yüksek basınçlı bir pompa, deniz suyunu yarı geçirgen bir membrandan geçirir. Membran, su moleküllerini geçirir ve tuzu tutar. Elde edilen tatlı su, tanka gönderilir. Bileşenler Bileşen Görevi Deniz suyu vanası ve süzgeci Ham suyu alır Besleme pompası Suyu ön filtrelere gönderir Ön filtreler Tortu ve partikülleri tutar Yüksek basınç pompası Suyu membrana basar Membran Tuzu ayırır Ürün suyu çıkışı Tatlı suyu tanka gönderir Konsantre çıkışı Tuzlu suyu denize atar Kontrol paneli Basınç ve kaliteyi izler Güç Kaynakları Tür Enerji Kaynağı DC su yapıcı 12 V veya 24 V akü sistemi AC su yapıcı Jeneratör veya invertör Motor tahrikli su yapıcı Ana motordan kayış ile DC modeller düşük kapasitelidir ve yelkenlilerde yaygındır. AC modeller yüksek kapasitelidir ve büyük yatlarda kullanılır. Kapasite Seçimi Kapasite, saatte üretilen litre ile ifade edilir. Seçimde şu ölçütler dikkate alınır: Teknedeki kişi sayısı Günlük su tüketimi Kullanılabilir enerji miktarı Cihazın günlük çalışma süresi Kullanım Kuralları Su yapıcıyı yalnızca temiz deniz suyunda çalıştırın. Liman ve marina içinde çalıştırmayın. Yağ veya yakıt kirliliği olan suda kullanmayın. İlk üretilen suyu tuzluluk ölçümü tamamlanana kadar tanka göndermeyin. Yağ ve yakıt, membrana kalıcı zarar verebilir. Bakım İşlem Açıklama Tatlı su yıkaması Kullanım sonrası membrandaki tuzlu suyu atar Ön filtre değişimi Filtreler tıkandıkça yapılır Koruma (pickling) Uzun süre kullanılmayacaksa koruyucu kimyasal uygulanır Membran değişimi Verim düştüğünde yapılır Sık Sorulan Sorular Su yapıcı ile watermaker aynı cihaz mıdır? Evet. İki terim aynı cihazı ifade eder. Su yapıcı ne kadar enerji tüketir? Tüketim modele bağlıdır. Teknik değerler üretici belgesinde verilir. İlgili Terimler Watermaker, Deniz Suyunu Tatlı Suya Çevirme, Su Tankı, Deniz Suyu Filtresi, Su Filtresi, Tekne Elektrik Sistemi.

Tüm terimlere dön