Denizcilik sözlüğü

Sifon Kırıcı

Tanım

Sifon kırıcı, bir hortum hattının en yüksek noktasına takılan ve hatta hava girmesini sağlayarak sifon etkisini durduran valftir. Teknelerde tuvalet ve ıslak egzozlu motor hatlarında kullanılır.

Sifon Kırıcı Nedir?

Sifon etkisi, sıvının bir hortumdan yüksek bir noktayı aşarak daha alçak bir noktaya akmasıdır. Hortum suyla doluysa ve çıkış girişten alçaksa akış kendiliğinden devam eder. Teknede bu durum deniz suyunun tuvalet çanağına veya motor egzozuna dolmasına yol açabilir. Sifon kırıcı, hattın tepe noktasına hava vererek su sütununu böler.

Kullanım Alanları

Sistem	Önlediği Durum
Marin tuvalet	Deniz suyunun çanağa dolup taşması
Islak egzozlu motor	Deniz suyunun egzozdan silindirlere dolması
Sintine pompası çıkışı	Deniz suyunun sintineye geri akması

Çalışma İlkesi

Pompa çalışırken hat basınçlıdır ve valf kapalı kalır.
Pompa durunca hattaki basınç düşer.
Valf açılır ve hatta hava girer.
Su sütunu kesilir ve sifon akışı durur.

Konum Kuralları

Sifon kırıcı, hattın en üst noktasına yerleştirilir.
Bu nokta, teknenin en çok yattığı durumda dahi su hattının yeterince üstünde olmalıdır.
Üreticiler, su hattının üzerinde belirli bir yükseklik önerir.

Yelkenlilerde yatma açısı dikkate alınır.

Sifon Kırıcı Türleri

Tür	Özellik
Valfli sifon kırıcı	Basınçta kapanır, basınç düşünce açılır
Açık havalandırmalı	Bir hortumla dışarıya veya sintineye açılır

Açık havalandırmalı türde az miktarda su çıkışı olabilir. Bu nedenle hortum uygun bir yere yönlendirilir.

Arıza Belirtileri

Belirti	Olası Neden
Tuvalet çanağı doluyor	Valf yapışmış veya tıkalı
Valften su sızıyor	Valf kapanmıyor
Motor çalışmadan egzoza su dolmuş	Sifon kırıcı arızası

Tuz kristalleri valfi yapıştırabilir.

Bakım

Valfi tatlı suda yıkayın.
Valfin serbest hareket ettiğini kontrol edin.
Gerekirse valf kapağını değiştirin.

Sık Sorulan Sorular

Sifon kırıcı arızası motora zarar verir mi?

Silindire dolan su, motorda ciddi hasara yol açabilir.

Tuvalet su hattının üstündeyse sifon kırıcı gerekir mi?

Çanak her koşulda su hattının üstündeyse gerekmeyebilir. Yatma açısı dikkate alınır.

İlgili Terimler

Marin Tuvalet, Çekvalf, Deniz Suyu Vanası, Motor Soğutma Sistemi, Islak Egzoz, Sintine Pompası.

İlgili terimler

Deniz Suyu Vanası

Deniz suyu vanası , teknenin gövdesindeki bir deniz suyu giriş veya çıkış açıklığını kapatan vanadır. Su hattının altında bulunan bu vanalar, teknenin su almasını önleyen kritik güvenlik elemanlarıdır. Deniz Suyu Vanası Nedir? Teknede motor soğutması, tuvalet, klima ve güverte yıkama gibi sistemler denizden su alır. Bazı sistemler de suyu gövdeden denize verir. Her gövde açıklığı bir gövde geçişi ile oluşturulur. Deniz suyu vanası, bu gövde geçişinin üzerine monte edilir. Vana kapatıldığında hattaki tüm bağlantılar denizden ayrılır. Kullanım Alanları Sistem Akış Yönü Motor soğutma Giriş Jeneratör soğutma Giriş Tuvalet yıkama Giriş Tuvalet tahliyesi Çıkış Klima Giriş Lavabo tahliyesi Çıkış Sintine pompası Çıkış (bazı teknelerde) İlgili Standart ISO 9093, gezi teknelerinde deniz suyu vanaları ve gövde geçişlerinin gerekliliklerini belirler. Standart, malzeme dayanımını ve mekanik yük gereksinimlerini kapsar. Malzemeler Malzeme Açıklama Bronz Geleneksel ve dayanıklı DZR pirinç Dezinkifikasyona dayanıklı pirinç Cam takviyeli kompozit Korozyona uğramaz Standart pirinç, deniz suyunda zamanla zayıflar. Bu nedenle deniz suyu vanası için uygun değildir. Montaj Kuralları Vanayı doğrudan gövde geçişine monte edin. Vananın gövdeye bir taban plakasıyla sabitlenmesini sağlayın. Vana ile gövde geçişi arasında galvanik uyuma dikkat edin. Vanaya erişimi engelleyen eşya koymayın. Hortumu çift kelepçeyle bağlayın. Kontrol Noktaları Kontrol Açıklama Kolay dönüş Vana sıkışmamalı Renk değişimi Korozyon belirtisi Sızıntı Gövde ve mil çevresi Bağlantı sağlamlığı Vana elle sallanmamalı Acil Durum Önlemleri Her deniz suyu vanasının yanına uygun çapta konik ahşap tapa bağlanır. Mürettebat, vanaların yerini bilir. Vanaların konumu bir planda gösterilir. Sık Sorulan Sorular Tekne bağlıyken vanalar kapatılmalı mı? Gözetimsiz teknede kullanılmayan vanaların kapatılması riski azaltır. Vana neden düzenli çalıştırılır? Kullanılmayan vana deniz canlıları ve korozyon nedeniyle sıkışır. Vana kolu neden kırmızı olabilir? Bazı üreticiler kolları görünürlük için renkli üretir. Renk, vananın türünü belirtmez. Plastik vana su hattının altında kullanılabilir mi? Yalnızca ISO 9093 gereksinimlerini karşılayan kompozit vanalar kullanılır. İlgili Terimler Seacock, Gövde Geçişi, Küresel Vana, Deniz Suyu Süzgeci, Hortum Kelepçesi, Galvanik Korozyon.

Islak Egzoz

Islak egzoz , motor egzoz gazının deniz suyuyla karıştırılıp soğutularak tekne dışına atıldığı egzoz sistemidir. İngilizcede bu sisteme "wet exhaust" denir. Islak Egzoz Nedir? Motor soğutma sisteminden çıkan deniz suyu, egzoz manifoldunun çıkışında egzoz gazına katılır. Su, gazın sıcaklığını hızla düşürür. Soğuyan gaz ve su, kauçuk egzoz hortumu ile tekne dışına çıkar. Bu yöntem, sıcak metal egzoz boruları kullanma ihtiyacını ortadan kaldırır. Sistem Bileşenleri Bileşen Görevi Karışım dirseği Suyu egzoz gazına katar Egzoz hortumu Gaz ve su karışımını taşır Su kilidi susturucu Suyu toplar, sesi azaltır, geri akışı engeller Kaz boynu Hortumda yüksek bir kavis oluşturarak dalganın girişini önler Gövde çıkışı Karışımı tekne dışına atar Sifon kırıcı Motor dururken deniz suyunun motora sifonlanmasını önler Geri Akış Riski Islak egzoz sisteminde suyun motora geri akması ciddi bir risktir. Su, silindirlere ulaşırsa motor su yutar. Geri akış şu durumlarda oluşabilir: Motor su hattının altında veya yakınındadır. Kıçtan gelen dalgalar egzoz çıkışına çarpar. Motor uzun süre marşla çalışmadan döndürülür. Sifon kırıcı tıkanmıştır. Uzun Süreli Marşta Dikkat Motor çalışmadan marşla döndürülürse deniz suyu pompası su basmaya devam eder. Egzoz gazı olmadığı için su dışarı atılamaz. Su, su kilidinde birikir ve motora geri dolar. Bu nedenle uzun marş denemelerinde deniz suyu vanası kapatılır. Motor çalışınca vana hemen açılır. Tasarım Kuralları Su kilidi susturucu, motorun egzoz çıkışından aşağıda bulunur. Kaz boynu, su hattının belirgin biçimde üstüne yükselir. Hortum, su kilidine doğru eğimli döşenir. Su hattına yakın motorlarda sifon kırıcı kullanılır. Kontrol Noktaları Motor çalışırken egzozdan düzenli su çıkışını doğrulayın. Hortum ve kelepçelerde çatlak ve sızıntı arayın. Su kilidi gövdesinde çatlak olup olmadığına bakın. Sifon kırıcı valfinin temiz olduğunu kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Egzozdan su gelmezse ne yapılır? Motor hemen durdurulur. Deniz suyu vanası, süzgeç ve impeller kontrol edilir. Islak egzoz hortumu neden özel tiptir? Hortum, sıcak gaz, deniz suyu ve titreşime aynı anda dayanmalıdır. Bu nedenle denizcilik standardına uygun hortum kullanılır. Yelkenlilerde ıslak egzoz neden daha risklidir? Yelkenli yattığında egzoz çıkışı suya gömülebilir. Motor genellikle su hattına yakın konumdadır. İlgili Terimler Egzoz Manifoldu, Egzoz Hortumu, Egzoz Susturucusu, Sifon Kırıcı, Deniz Suyu Pompası, Motor Soğutma Sistemi.

Marin Tuvalet

Marin tuvalet , teknelerde kullanılan ve atığı bir pompa yardımıyla tanka veya denize gönderen tuvalettir. Marin tuvalete denizcilikte "WC" veya İngilizcede "head" denir. Marin Tuvalet Nedir? Ev tuvaleti yerçekimi ve şebeke suyuyla çalışır. Teknede tuvalet çoğunlukla su hattına yakın veya altında bulunur. Bu nedenle atık bir pompa ile taşınır. Marin tuvalet, yıkama suyunu denizden veya tatlı su tankından alır. Atık, siyah su tankına veya izin verilen bölgelerde denize gönderilir. Marin Tuvalet Türleri Tür Çalışma Şekli Manuel marin tuvalet El pompası kolu ile çalışır Elektrikli marin tuvalet Elektrik motorlu pompa ile çalışır Vakumlu marin tuvalet Vakum ile atığı çeker, az su kullanır Kimyasal portatif tuvalet Ayrılabilir atık haznesi bulunur Kompost tuvalet Katı ve sıvıyı ayırır, su kullanmaz Yıkama Suyu Kaynağı Kaynak Avantaj Dezavantaj Deniz suyu Tatlı su tasarrufu Hortumlarda koku ve tortu Tatlı su Daha az koku Tank suyunu tüketir Deniz suyundaki mikroorganizmalar hortumda ölür ve koku oluşturur. Ayrıca idrar ile deniz suyu birleşince hortumda tortu birikir. Sistemin Bileşenleri Tuvalet çanağı ve oturağı Yıkama ve tahliye pompası Deniz suyu giriş vanası Tahliye vanası Y vanası Sanitasyon hortumları Sifon kırıcı Siyah su tankı Sifon Kırıcı Tuvalet çanağı su hattının altındaysa deniz suyu sifon etkisiyle çanağa dolabilir. Bu durum tekneyi batırabilir. Sifon kırıcı, hattın en üst noktasına havalandırma sağlayarak bu akışı keser. İlgili Standart ISO 8099, gezi teknelerinde tuvalet atık tutma sistemlerinin gerekliliklerini tanımlar. Kullanım Kuralları Tuvalete yalnızca insan atığı ve marin tuvalet kâğıdı atın. Islak mendil, ped ve yemek atığı atmayın. Kullanımdan sonra hattı yeterince yıkayın. Seyirde vanaları kullanım dışında kapalı tutun. Sık Görülen Sorunlar Belirti Olası Neden Tıkanma Uygunsuz atık Koku Hortum geçirgenliği, deniz suyu Çanak doluyor Sifon kırıcı arızası Pompa zor çalışıyor Kireç birikimi Sık Sorulan Sorular Normal tuvalet kâğıdı kullanılabilir mi? Hızlı çözünen kâğıtlar önerilir. Kalın kâğıt pompayı tıkayabilir. Tuvaletin vanaları neden kapatılır? Hortum arızasında tekneye su girişini önlemek için kapatılır. İlgili Terimler Manuel Marin Tuvalet, Elektrikli Marin Tuvalet, Tuvalet Pompası, Siyah Su Tankı, Sifon Kırıcı, Sanitasyon Hortumu.

Motor Soğutma Sistemi

Motor soğutma sistemi , yanmanın ürettiği fazla ısıyı motordan uzaklaştırarak motoru çalışma sıcaklığında tutan sistemdir. Tekne motorlarında soğutma, deniz veya göl suyunun kullanılmasıyla yapılır. Motor Soğutma Sistemi Nedir? İçten yanmalı motor, yakıtın enerjisinin bir bölümünü ısıya çevirir. Bu ısı uzaklaştırılmazsa motor parçaları genleşir ve hasar görür. Araçlarda ısı radyatörle havaya verilir. Teknelerde ise ısı, teknenin yüzdüğü suya aktarılır. Soğutma Sistemi Türleri Tür Çalışma Şekli Kullanım Açık devre soğutma Deniz suyu doğrudan motorda dolaşır Dıştan takma motorlar, bazı küçük içten takma motorlar Kapalı devre soğutma Antifrizli su motorda, deniz suyu eşanjörde dolaşır İçten takma dizel motorlar Omurga soğutma Antifrizli su, gövde dışındaki borulardan geçer İş ve kanal tekneleri Omurga soğutmada deniz suyu motora girmez. Sistem, gövde altındaki boruların suyla temasıyla soğur. Sistem Bileşenleri Bileşen Görevi Deniz suyu vanası ve süzgeç Suyu alır ve süzer Deniz suyu pompası Deniz suyunu sisteme basar Eşanjör İç devre sıvısını deniz suyuyla soğutur Motor su pompası İç devre sıvısını dolaştırır Termostat Sıcaklığa göre akışı düzenler Genleşme tankı İç devre sıvısının genleşmesini karşılar Islak egzoz dirseği Deniz suyunu egzoza karıştırarak dışarı atar Sıcaklık göstergesi Motor sıcaklığını gösterir Dıştan Takma Motorda Kontrol Suyu Dıştan takma motorlarda kaputun altından ince bir su jeti çıkar. Bu jete kontrol suyu veya işaret suyu denir. Jet, deniz suyu pompasının çalıştığını gösterir. Jetin zayıflaması pompa veya kanal tıkanmasının işaretidir. Kontrol Noktaları Egzozdan su çıkışı Sıcaklık göstergesi Deniz suyu süzgecinin temizliği İç devre sıvı seviyesi Hortum ve kelepçelerin durumu Kayış gerginliği Arıza Durumunda Yapılacaklar Sıcaklık yükselirse motoru rölantiye alın. Motoru durdurun. Deniz suyu vanasını ve süzgeci kontrol edin. İmpelleri kontrol edin. Sıcak motorda genleşme tankı kapağını açmayın. Sık Sorulan Sorular Hangi soğutma sistemi daha uzun ömürlüdür? Kapalı devre sistemde motor içi deniz suyuyla temas etmez. Bu nedenle iç korozyon ve tuz birikimi azdır. Soğutma suyu neden egzozdan atılır? Deniz suyu egzoz gazını soğutur. Bu sayede egzoz hortumu ve susturucu sıcaklığa dayanır. Soğutma sistemi kışın nasıl korunur? Açık devrede su boşaltılır veya antifrizle doldurulur. Kapalı devrede antifriz oranı kontrol edilir. İlgili Terimler Kapalı Devre Soğutma, Açık Devre Soğutma, Deniz Suyu Pompası, Termostat, Islak Egzoz, Motor Hararet Yapması.

Tüm terimlere dön