Denizcilik sözlüğü

Sabit VHF

Tanım

Sabit VHF, tekneye kalıcı olarak monte edilen ve teknenin elektrik sisteminden beslenen deniz VHF telsizidir. Sabit VHF, teknenin ana haberleşme cihazıdır.

Sabit VHF Nedir?

Sabit VHF telsiz, kaptan köşkü veya harita masası gibi korunaklı bir yere monte edilir. Telsiz, direk tepesindeki veya üst yapıdaki harici antene bağlanır. Yüksek anten ve 25 W çıkış gücü, el telsizine göre daha uzun menzil sağlar.

Temel Özellikler

Özellik	Açıklama
Çıkış gücü	25 W, düşük güç 1 W
Güç kaynağı	12 V doğru akım
DSC	Kanal 70 dijital çağrı
GPS	Dahili veya NMEA ile harici
AIS alıcısı	Bazı modellerde dahili
İkinci istasyon	Kokpitte uzaktan mikrofon
Siren ve hoparlör	Bazı modellerde sis düdüğü işlevi

DSC Sınıfları

Sınıf	Kullanım
Class A	SOLAS gemileri
Class D	Gezi tekneleri
Class H	El telsizleri

Gezi teknelerinde kullanılan sabit telsizler genellikle Class D DSC sunar.

GPS Bağlantısının Önemi

DSC tehlike çağrısı, teknenin konumunu otomatik gönderir. Konum bilgisi için telsiz GPS verisine ihtiyaç duyar. Dahili GPS yoksa telsiz, NMEA 0183 veya NMEA 2000 üzerinden chartplotter'a bağlanır. GPS bağlantısız telsiz, konum göndermeden tehlike çağrısı yapar.

İkinci İstasyon

İkinci istasyon, telsizi kokpitten veya flybridge'den kullanmayı sağlayan kablolu veya kablosuz el ünitesidir. Dümenci, kaptan köşküne gitmeden telsizi kullanır.

Kurulum Adımları

Telsizi kuru ve erişilebilir bir yere monte edin.
Telsizi sigortalı devreyle 12 V sisteme bağlayın.
Antene düşük kayıplı koaksiyel kabloyla bağlayın.
GPS verisini bağlayın.
MMSI numarasını programlayın.
Telsiz çekiyle iletişim kalitesini doğrulayın.

Telsiz Çeki

Telsiz çeki, iletişimin çalıştığını doğrulamak için yapılan kısa çağrıdır. Bazı kıyı istasyonları ve marinalar bu çağrıları yanıtlar. DSC telsizlerde otomatik test çağrısı da yapılabilir.

Sık Sorulan Sorular

Sabit VHF ne kadar akım çeker?

Dinleme sırasında düşük, 25 W yayın sırasında birkaç amper akım çeker.

Sabit telsiz anteni nereye takılır?

Mümkün olduğunca yükseğe, genellikle direk tepesine veya radar direğine takılır.

Telsiz sesi neden cızırtılı gelir?

Anten bağlantısı, kablo hasarı veya elektronik parazit olası nedenlerdir.

İlgili Terimler

VHF Telsiz, El Telsizi, DSC, VHF Anteni, MMSI Numarası, NMEA 2000.

İlgili terimler

DSC

DSC , deniz telsizlerinde dijital veri kullanarak belirli bir istasyonu veya tüm istasyonları otomatik olarak çağıran sistemdir. DSC, İngilizce "Digital Selective Calling" (Dijital Seçmeli Çağrı) ifadesinin kısaltmasıdır. DSC Nedir? DSC, sesli çağrıdan önce kısa bir dijital mesaj gönderir. Mesajda arayan istasyonun MMSI numarası, çağrı türü ve gerekirse konum bilgisi bulunur. Alıcı telsiz, mesajı otomatik olarak alır ve sesli alarm verir. VHF bandında DSC çağrıları kanal 70'ten yapılır. DSC, Küresel Deniz Tehlike ve Emniyet Sistemi'nin (GMDSS) parçasıdır. DSC Çağrı Türleri Tür Kullanım Tehlike (Distress) Hayati tehlike durumu Acil (Urgency) Acil durum, hayati tehlike yok Emniyet (Safety) Seyir veya hava emniyeti bilgisi Bireysel (Individual) Belirli bir MMSI numarasına çağrı Grup (Group) Belirli bir gemi grubuna çağrı Tüm gemiler (All ships) Menzildeki tüm istasyonlara çağrı Konum sorgusu Başka teknenin konumunu isteme Tehlike Çağrısı DSC telsizlerinde kırmızı ve kapaklı bir tehlike düğmesi bulunur. Düğme birkaç saniye basılı tutulduğunda tehlike çağrısı gönderilir. Çağrı şu bilgileri içerir: MMSI numarası GPS konumu Zaman Tehlikenin türü (seçildiyse) Telsiz, çağrı yanıtlanana kadar belirli aralıklarla tekrar gönderir. Ardından kanal 16'da sesli MAYDAY çağrısı yapılır. Tehlike Türleri DSC menüsünde seçilebilen tehlike türleri şunlardır: Yangın veya patlama Su alma Çatışma Karaya oturma Yatma veya devrilme Batma Kumanda kaybı Gemiyi terk etme Denize adam düşmesi DSC'nin Avantajları Avantaj Açıklama Otomatik konum Konum elle okunmadan gönderilir Hızlı çağrı Tek düğmeyle tehlike bildirimi Seçmeli çağrı Belirli bir tekneyi doğrudan çağırma Kayıt Gelen çağrılar telsiz belleğinde saklanır Yanlış Alarm Yanlışlıkla gönderilen tehlike çağrısı hemen iptal edilir. Ardından kanal 16'da sesli olarak yanlış alarm bildirilir. Bu işlem, gereksiz kurtarma operasyonunu önler. Sık Sorulan Sorular DSC çağrısı için MMSI gerekli midir? Evet. DSC çağrısı MMSI numarası ile tanımlanır. DSC çağrısı yalnızca kıyı istasyonlarına mı gider? Hayır. Menzildeki tüm DSC telsizleri tehlike çağrısını alır. DSC çağrısı sonrası ne yapılır? Kanal 16 dinlenir ve sesli MAYDAY çağrısı yapılır. İlgili Terimler VHF Telsiz, MMSI Numarası, Sabit VHF, El Telsizi, EPIRB, Deniz Telsizi.

El Telsizi

El telsizi , pille çalışan ve elde taşınabilen deniz VHF telsizidir. El telsizi, sabit telsize yedek olarak ve tender bot gibi küçük teknelerde ana telsiz olarak kullanılır. El Telsizi Nedir? El telsizi; anten, pil, hoparlör ve mikrofonu tek gövdede birleştirir. Cihaz, sabit VHF telsizle aynı deniz kanallarını kullanır. Çıkış gücü sabit telsizden düşüktür. Anteni kısa ve alçakta olduğu için menzili de daha kısadır. Temel Özellikler Özellik Açıklama Çıkış gücü Genellikle 5–6 W, düşük güç 1 W Güç kaynağı Şarjlı pil veya alkalin pil kutusu Su geçirmezlik Genellikle IPX7 veya daha yüksek Yüzme özelliği Bazı modeller suda batmaz DSC işlevi Bazı modellerde tehlike düğmesi Dahili GPS DSC çağrısına konum ekler Menzil El telsizinin menzili, anten yüksekliği ve çıkış gücüyle sınırlıdır. Tekneler arasında birkaç deniz mili menzil yaygındır. Yüksek antenli kıyı istasyonlarıyla menzil artabilir. Menzil arazi ve hava koşullarına göre değişir. Kullanım Alanları Sabit telsizin yedeği Tender bot ve şişme bot Kayak ve küçük yelkenliler Yanaşma sırasında baş güverte ile kaptan arasında iletişim Can salına alınacak acil durum çantası Yüzme Özelliği ve Işık Denize düşen bir telsizi bulmak zordur. Yüzen modeller su yüzeyinde kalır. Bazı modellerde suya temas edince yanan bir ışık bulunur. Bu özellik telsizin kurtarılmasını kolaylaştırır. Pil Yönetimi Seyir öncesi pili tam şarj edin. Yedek pil veya alkalin pil kutusu bulundurun. Uzun bekleme sırasında düşük güç modunu kullanın. Şarj cihazını deniz suyundan koruyun. Telsiz yayın yaparken pil daha hızlı tükenir. DSC ve GPS DSC özellikli el telsizlerinin kendi MMSI numarası olabilir. Bu numara, cihaza özel olarak tahsis edilir. Telsiz, tehlike çağrısında GPS konumunu otomatik gönderir. Sık Sorulan Sorular El telsizi sabit telsizin yerini tutar mı? Menzili kısa olduğu için kıyıdan uzak seyirde sabit telsiz önerilir. El telsizi ıslanırsa çalışır mı? IPX7 modeller geçici suya daldırmaya dayanır. Deniz suyundan sonra tatlı suyla durulanır. El telsizinin anteni uzatılabilir mi? Bazı modellere harici anten bağlanabilir. Bu bağlantı menzili artırır. İlgili Terimler VHF Telsiz, Sabit VHF, DSC, MMSI Numarası, IP67, Tender Bot.

MMSI Numarası

MMSI numarası , deniz telsiz istasyonlarını tanımlayan dokuz haneli benzersiz kimlik numarasıdır. MMSI, İngilizce "Maritime Mobile Service Identity" (Denizcilik Mobil Servis Kimliği) ifadesinin kısaltmasıdır. MMSI Numarası Nedir? MMSI, bir gemi veya teknenin dijital telsiz kimliğidir. Numara; DSC destekli VHF telsizlere, AIS cihazlarına ve bazı acil durum işaretleyicilerine programlanır. Bu cihazlar yayın yaptığında MMSI numarası da iletilir. Böylece çağrı veya mesajın hangi istasyondan geldiği anlaşılır. MMSI Numarasının Yapısı Bölüm Açıklama MID İlk üç hane, ülke kodu (Maritime Identification Digits) İstasyon numarası Kalan altı hane Türkiye'nin MID kodu 271'dir. Türk bayraklı teknelerin MMSI numaraları genellikle 271 ile başlar. MMSI Türleri Biçim Kullanım MIDxxxxxx Gemi istasyonu 00MIDxxxx Kıyı istasyonu 0MIDxxxxx Gemi grubu 970xxxxxx AIS-SART 972xxxxxx MOB cihazları 974xxxxxx EPIRB-AIS Biçimler ITU-R M.585 tavsiyesinde tanımlanır. ITU, Uluslararası Telekomünikasyon Birliği'nin kısaltmasıdır. MMSI'nin Kullanıldığı Cihazlar DSC destekli sabit VHF telsiz DSC destekli el telsizi AIS vericisi ve transponder Bazı EPIRB ve PLB cihazları MMSI Nasıl Alınır? MMSI numarası, teknenin kayıtlı olduğu ülkenin yetkili idaresi tarafından tahsis edilir. Türkiye'de MMSI ve gemi telsiz istasyonu ruhsatı işlemleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yürütülür. Başvuruda teknenin kayıt bilgileri ve telsiz cihazlarının bilgileri istenir. DSC Çağrılarında MMSI DSC tehlike çağrısında telsiz, MMSI numarasını ve GPS konumunu otomatik gönderir. Kurtarma koordinasyon merkezi, MMSI veritabanından teknenin bilgilerine ulaşır. Bu nedenle MMSI kayıtlarının güncel tutulması önemlidir. Programlama MMSI, cihazın menüsünden programlanır. Birçok cihazda MMSI yalnızca bir veya iki kez girilebilir. Hatalı giriş, cihazın bayi tarafından sıfırlanmasını gerektirebilir. Sık Sorulan Sorular Tekne satıldığında MMSI ne olur? MMSI kayıtları yeni sahibin bilgileriyle güncellenir veya yeni numara tahsis edilir. İşlem yerel idarenin kurallarına göre yapılır. MMSI olmadan DSC telsiz kullanılabilir mi? Telsiz çalışır, ancak DSC tehlike çağrısı kimlik bilgisi olmadan gönderilemeyebilir. MMSI ile çağrı işareti aynı mıdır? Hayır. Çağrı işareti sesli telsiz iletişiminde kullanılan harf ve rakam dizisidir. İlgili Terimler DSC, VHF Telsiz, AIS, AIS Transponder, EPIRB, Sabit VHF.

NMEA 2000

NMEA 2000 , deniz elektroniği cihazlarının tek bir ağ üzerinden veri paylaşmasını sağlayan iletişim standardıdır. Standart, Ulusal Deniz Elektroniği Derneği (NMEA) tarafından yayımlanır. Kısaltması N2K'dır. NMEA 2000 Nedir? NMEA 2000, CAN bus teknolojisine dayanır. CAN, otomotiv sektöründe geliştirilmiş bir ağ protokolüdür. NMEA 2000 ağında tüm cihazlar ortak bir omurgaya bağlanır. Her cihaz verisini ağa gönderir ve diğer cihazların verilerini okur. Bu yapı, NMEA 0183'teki noktadan noktaya bağlantılara göre daha esnektir. Ağın Bileşenleri Bileşen Görevi Omurga (backbone) Ağın ana kablosu Bağlantı kablosu (drop) Cihazı omurgaya bağlar T konnektörü Omurgada bağlantı noktası oluşturur Sonlandırıcı Omurganın iki ucunu kapatır Güç bağlantısı Ağa 12 V besleme sağlar Sonlandırıcılar Omurganın her iki ucunda birer sonlandırıcı bulunur. Sonlandırıcı, sinyal yansımalarını önleyen bir dirençtir. Erkek ve dişi tipleri vardır. Sonlandırıcısız veya fazla sonlandırıcılı ağda veri hataları oluşur. PGN Mesajları NMEA 2000 verileri Parametre Grup Numaraları (PGN) ile tanımlanır. Her PGN belirli bir veri türünü taşır. Örnek veri türleri: Konum Baş açısı Derinlik Rüzgâr Motor devri Tank seviyesi Akü durumu Yük Eşdeğeri (LEN) Her cihaz ağdan belirli bir akım çeker. Bu akım, Yük Eşdeğeri Sayısı (LEN) ile ifade edilir. 1 LEN, 50 mA'ya karşılık gelir. Ağ tasarımında tüm cihazların toplam LEN değeri hesaplanır. Güç beslemesi, gerilim düşümünü sınırlayacak noktaya bağlanır. Kurulum Kuralları Omurgayı teknenin boyunca planlayın. Her iki uca sonlandırıcı takın. Cihazları kısa bağlantı kablolarıyla bağlayın. Gücü omurganın ortasına yakın bir noktadan verin. Güç hattına sigorta takın. Konnektörleri tam oturtun ve sıkın. Uyumluluk NMEA 2000 sertifikalı cihazlar farklı üreticilerden olsa bile birlikte çalışabilir. Bazı üreticiler kendi ağ adlarını kullanır. Örnek: Raymarine SeaTalkng, Simrad SimNet. Bu ağlar adaptör kablolarla NMEA 2000'e bağlanır. Sık Sorulan Sorular NMEA 2000 ağına kaç cihaz bağlanabilir? Standart, bir ağ bölümünde 50 fiziksel bağlantıya izin verir. Güç ve kablo uzunluğu da sınır belirler. Ağda sorun nasıl tespit edilir? Sonlandırıcı direnci, güç gerilimi ve konnektörler kontrol edilir. NMEA 2000 kablosu standart mıdır? Evet. Mikro-C beş pinli konnektör yaygın olarak kullanılır. İlgili Terimler NMEA 0183, NMEA Ağı, Çok Fonksiyonlu Ekran, Deniz Elektroniği, Chartplotter, Otopilot.

Tüm terimlere dön