Denizcilik sözlüğü

SART

Tanım

SART, can salı veya kurtarma aracının konumunu yakındaki gemilerin radar veya AIS ekranında gösteren arama-kurtarma vericisidir. SART, İngilizce "Search and Rescue Transponder" ifadesinin kısaltmasıdır.

SART Nedir?

SART, Küresel Deniz Tehlike ve Emniyet Sistemi'nin (GMDSS) yerel konum belirleme aracıdır. EPIRB, tehlikeyi kurtarma merkezine bildirir. SART ise kurtarma gemisinin can salını son mesafede bulmasını sağlar. SART, can salına alınır ve yüksek bir noktaya yerleştirilir.

SART Türleri

Tür	Çalışma Şekli	Görüldüğü Ekran
Radar SART	X bandı radar sinyaline yanıt verir	Radar ekranı
AIS-SART	AIS mesajı yayınlar	AIS ve chartplotter ekranı

Radar SART'ın Çalışması

Radar SART, 9 GHz X bandı radar sinyalini algılar. Sinyal algılandığında yanıt yayınlar. Yanıt, radar ekranında 12 noktalı bir çizgi olarak görünür. Çizgi, SART konumundan radarın uzağına doğru uzanır. Gemi yaklaştıkça noktalar yaylara, en sonunda halkalara dönüşür.

AIS-SART'ın Çalışması

AIS-SART, GNSS konumunu içeren AIS mesajları yayınlar. Mesajlar, AIS ekranlarında özel bir simgeyle gösterilir. AIS-SART'ların MMSI numarası 970 ile başlar.

SOLAS Şartları

SOLAS Bölüm IV, gemilerde belirli sayıda arama-kurtarma konum belirleme cihazı bulundurulmasını ister. Bu cihazlar radar SART veya AIS-SART olabilir. Sayı, geminin boyutuna göre değişir.

Kullanım Adımları

SART'ı can salına alın.
Cihazı çalıştırın.
SART'ı mümkün olduğunca yükseğe yerleştirin.
Cihazı dik konumda tutun.

Yükseklik, cihazın radar veya AIS menzilini artırır. Can salı kubbesinin içinde kalan SART'ın menzili azalır.

Menzil

Menzil, SART yüksekliğine ve arayan geminin anten yüksekliğine bağlıdır. IMO performans standartları, radar SART'ın belirli yükseklik koşullarında asgari menzillerini tanımlar.

Pil ve Bakım

SART pilleri, bekleme modunda en az 96 saat, ardından belirli süre yayın yapacak kapasitededir. Pil son kullanma tarihi düzenli olarak kontrol edilir. Cihazın test işlevi üretici talimatına göre kullanılır.

Sık Sorulan Sorular

SART ile EPIRB arasındaki fark nedir?

EPIRB uydu üzerinden kurtarma merkezine ulaşır. SART yakındaki gemilerin radar veya AIS ekranında görünür.

Gezi teknesinde SART zorunlu mudur?

Zorunluluk ulusal mevzuata ve seyir bölgesine bağlıdır.

SART radar ekranında nasıl tanınır?

Radar SART, 12 noktalı düz bir çizgi olarak görünür.

İlgili Terimler

EPIRB, PLB, Can Salı, Radar, AIS, SOLAS.

İlgili terimler

AIS

AIS , gemi ve teknelerin kimlik, konum, rota ve hız bilgilerini VHF radyo frekansları üzerinden otomatik olarak yayınladığı sistemdir. AIS, İngilizce "Automatic Identification System" (Otomatik Tanımlama Sistemi) ifadesinin kısaltmasıdır. AIS Nedir? AIS cihazı, GPS'ten aldığı konumu ve teknenin kimlik bilgilerini belirli aralıklarla yayınlar. Çevredeki AIS alıcıları bu yayınları alır. Alınan bilgiler chartplotter veya radar ekranında hedef simgeleri olarak gösterilir. Sistem, görüş mesafesinin ötesindeki gemileri tanımlamayı sağlar. AIS Frekansları AIS, deniz VHF bandındaki iki kanalı kullanır: Kanal Frekans AIS 1 (87B) 161,975 MHz AIS 2 (88B) 162,025 MHz Yayınlanan Bilgiler Bilgi Türü Örnekler Statik bilgiler MMSI, gemi adı, çağrı işareti, boy, en, tür Dinamik bilgiler Konum, yer üstü hız, yer üstü rota, baş açısı Sefer bilgileri Varış limanı, tahmini varış zamanı, draft AIS Sınıfları Özellik Class A Class B Kullanıcı SOLAS gemileri Gezi tekneleri ve küçük tekneler Çıkış gücü 12,5 W 2 W (SO tipi 5 W) Yayın sıklığı Hıza göre sık Daha seyrek Erişim yöntemi SOTDMA CSTDMA veya SOTDMA SOLAS Zorunluluğu SOLAS Bölüm V, Kural 19, belirli gemilerde AIS bulundurulmasını zorunlu tutar: Uluslararası seferlerde 300 GT ve üzeri gemiler Uluslararası olmayan seferlerde 500 GT ve üzeri yük gemileri Boyutundan bağımsız olarak tüm yolcu gemileri Gezi teknelerinde AIS kullanımı ulusal mevzuata göre değişir. AIS Cihaz Türleri Tür İşlev AIS alıcısı Yalnızca diğer gemileri gösterir AIS vericisi / transponder Hem alır hem kendi bilgisini yayınlar AIS-SART Can salında acil durum konumu yayınlar AIS MOB vericisi Denize düşen kişinin konumunu yayınlar Sınırlamalar AIS'i olmayan tekneler ekranda görünmez. Yanlış girilmiş statik bilgiler hatalı tanımlamaya yol açar. AIS kapatılabilir. AIS, radar ve gözcülüğün yerini tutmaz. Sık Sorulan Sorular AIS bilgileri internetten görülebilir mi? Bazı internet siteleri kıyı istasyonlarından topladıkları AIS verilerini yayınlar. AIS kullanmak için lisans gerekir mi? Verici kullanımı için MMSI numarası ve telsiz istasyonu ruhsatı gerekir. AIS menzili ne kadardır? Menzil, anten yüksekliğine bağlıdır. VHF dalgaları görüş hattında yayılır. İlgili Terimler AIS Alıcısı, AIS Vericisi, AIS Transponder, MMSI Numarası, VHF Telsiz, SOLAS.

Can Salı

Can salı , gemi veya teknenin terk edilmesi gerektiğinde kişilerin hayatta kalmasını sağlayan şişme veya sert kurtarma aracıdır. Can salı, kişileri sudan ayırır ve kurtarılana kadar barınak sağlar. Can Salı Nedir? Gezi teknelerinde kullanılan can salları şişmedir. Sal, katlanmış hâlde bir konteyner veya valiz içinde saklanır. Suya atıldıktan sonra bağlantı halatı çekilince gaz tüpü salı şişirir. Sal, üstü kapalı bir kubbe, yüzer tüpler ve bir tabandan oluşur. Can Salı Türleri Tür Kullanım SOLAS can salı SOLAS kapsamındaki gemiler ISO 9650-1 Tip I can salı Açık deniz seyri yapan gezi tekneleri ISO 9650-2 Tip II can salı Kıyıya yakın seyir yapan gezi tekneleri Kendinden doğrulan can salı Ters şiştiğinde kendiliğinden düzelir ISO 9650-1, Tip I can salları için iki grup tanımlar. Grup A, düşük su sıcaklıklarında, Grup B ise daha ılıman koşullarda kullanım içindir. Saklama Biçimleri Biçim Özellik Sert konteyner Güverteye beşikte monte edilir Valiz (yumuşak çanta) Dolapta saklanır, taşınabilir Konteynerli sallar hidrostatik serbest bırakma ünitesiyle monte edilebilir. Tekne batarsa ünite belirli derinlikte salı serbest bırakır. Kapasite Seçimi Can salının kişi kapasitesi, teknede bulunabilecek en fazla kişi sayısına eşit veya daha büyük seçilir. Kapasite fazlası, soğuk suda ısı kaybını artırabilir. Az kişili büyük sal, dalgada daha kolay devrilebilir. Can Salı Donanımı Donanım Görevi Deniz çapası Sürüklenmeyi azaltır ve salı dengeler Kürekler Sınırlı hareket sağlar Pompa Tüplere hava ekler İşaret fişekleri Kurtarıcılara işaret verir İlk yardım seti Temel tıbbi müdahale Su ve gıda Hayatta kalma desteği El feneri Gece işaret ve aydınlatma Bıçak Bağlantı halatını keser Donanımın içeriği salın türüne ve standarda göre değişir. Gemiyi Terk Etme Adımları Can yeleklerini giyin. Tehlike çağrısını yapın ve EPIRB'yi çalıştırın. Salın bağlantı halatını tekneye bağlı tutun. Salı rüzgâraltı tarafa atın. Halatı çekerek salı şişirin. Mümkünse kuru olarak sala geçin. Sık Sorulan Sorular Can salı ne zaman kullanılır? Tekne kurtarılamayacak durumdaysa kullanılır. Yüzen tekne, can salından daha güvenli bir barınak olabilir. Can salı kendiliğinden şişer mi? Bağlantı halatı çekildiğinde gaz tüpü tetiklenir ve sal şişer. Can salı gezi teknesinde zorunlu mudur? Zorunluluk, ulusal mevzuata ve seyir bölgesine bağlıdır. İlgili Terimler Şişme Can Salı, Can Salı Bakımı, Can Salı Sertifikası, EPIRB, SART, Acil Durum Ekipmanı.

EPIRB

EPIRB , acil durumda gemi veya teknenin konumunu uydu sistemi aracılığıyla kurtarma merkezlerine bildiren telsiz işaretleyicidir. EPIRB, İngilizce "Emergency Position Indicating Radio Beacon" (Acil Durum Konum Bildiren Telsiz İşaretleyicisi) ifadesinin kısaltmasıdır. EPIRB Nedir? EPIRB, etkinleştirildiğinde 406 MHz frekansında tehlike sinyali yayınlar. Sinyal, uluslararası Cospas-Sarsat uydu sistemi tarafından alınır. Sistem, sinyali yer istasyonlarına ve ilgili kurtarma koordinasyon merkezine iletir. Birçok EPIRB ayrıca GNSS konumunu sinyale ekler. Cospas-Sarsat Sistemi Cospas-Sarsat, uydu tabanlı uluslararası arama-kurtarma sistemidir. Sistem; EPIRB, PLB ve uçak acil durum vericilerinden gelen 406 MHz sinyallerini alır. Sinyaller, alçak, orta ve yer eşzamanlı yörüngedeki uydular tarafından algılanır. EPIRB'nin Yayınları Frekans Görevi 406 MHz Uyduya kimlik ve konum gönderir 121,5 MHz Kurtarma ekiplerinin yön bulması için yerel sinyal AIS (bazı modeller) Yakındaki gemilere konum gösterir EPIRB Türleri Tür Özellik Kategori I Su temasıyla kendiliğinden yuvasından çıkar ve çalışır Kategori II Elle çıkarılır, su temasıyla veya elle çalıştırılır Kategori I EPIRB'ler hidrostatik serbest bırakma ünitesiyle monte edilir. Tekne batarsa ünite belirli derinlikte cihazı serbest bırakır. Kayıt Her EPIRB'nin benzersiz bir kimlik numarası (UIN veya Hex ID) vardır. Cihaz, bayrak devletinin ilgili kurumuna kaydedilir. Kayıtta tekne bilgileri ve acil durum irtibat kişileri yer alır. Kayıt, kurtarma merkezinin teknenin kimliğini hızla belirlemesini sağlar. Pil ve Çalışma Süresi 406 MHz EPIRB'lerin en az 48 saat çalışması gerekir. Pilin son kullanma tarihi cihaz üzerinde yazar. Pil değişimi yetkili servislerde yapılır. Hidrostatik serbest bırakma ünitesinin de son kullanma tarihi vardır. Test ve Kontrol Cihazın test düğmesiyle kendi kendine test yapın. Test sırasında üreticinin talimatına uyun. Pil ve hidrostatik ünite tarihlerini kontrol edin. Kayıt bilgilerinin güncel olduğunu doğrulayın. Gerçek tehlike sinyali test amacıyla gönderilmez. Sık Sorulan Sorular EPIRB ile PLB arasındaki fark nedir? EPIRB tekneye kayıtlıdır ve daha uzun çalışır. PLB kişiye kayıtlıdır ve taşınabilir. EPIRB yanlışlıkla çalışırsa ne yapılır? Cihaz kapatılır ve en yakın kurtarma koordinasyon merkezine bildirilir. EPIRB su altında çalışır mı? Sinyal su altından iletilemez. Cihaz su yüzeyinde yüzerken çalışır. İlgili Terimler PLB, SART, DSC, MMSI Numarası, Can Salı, Acil Durum Sinyali.

PLB

PLB , bir kişinin üzerinde taşıdığı ve acil durumda konumunu uydu sistemi aracılığıyla kurtarma merkezlerine bildiren küçük işaretleyicidir. PLB, İngilizce "Personal Locator Beacon" (Kişisel Konum İşaretleyicisi) ifadesinin kısaltmasıdır. PLB Nedir? PLB, EPIRB ile aynı Cospas-Sarsat uydu sistemini kullanır. Etkinleştirildiğinde 406 MHz frekansında tehlike sinyali yayınlar. Sinyal, GNSS konumunu ve cihazın kimlik numarasını içerir. PLB, kişinin kendisine kayıtlıdır. Bu nedenle denizde, karada ve havada kullanılabilir. PLB'nin Özellikleri Özellik Açıklama Boyut Avuç içine sığar Frekans 406 MHz ve 121,5 MHz yön bulma sinyali Çalışma süresi En az 24 saat Etkinleştirme Elle Kayıt Kişi adına Yüzme Bazı modeller yüzer EPIRB ile Karşılaştırma Özellik PLB EPIRB Kayıt Kişiye Tekneye Asgari çalışma süresi 24 saat 48 saat Otomatik çalışma Genellikle yoktur Kategori I'de vardır Boyut Küçük Büyük Taşıma Kişinin üzerinde Teknede yuvada Kullanım Alanları Denize düşme riskine karşı can yeleğine takma Tek başına seyir Tender bot ve kayak kullanımı Dağ ve doğa sporları Can Yeleğine Takılması PLB, can yeleğinin üzerindeki bir cebe veya askıya takılır. Denize düşen kişi PLB'yi elle çalıştırır. Anten açılır ve gökyüzüne doğru tutulur. Kişi bilincini kaybederse PLB'yi çalıştıramayabilir. Bu nedenle bazı denizciler otomatik çalışan AIS MOB cihazlarını tercih eder. AIS MOB Cihazlarıyla Karşılaştırma Özellik PLB AIS MOB Cihazı Sinyalin ulaştığı yer Uydu ve kurtarma merkezi Yakındaki gemiler ve tekne Menzil Küresel Görüş hattı Etkinleştirme Elle Can yeleği şişince otomatik İki cihaz farklı amaçlara hizmet eder. Kayıt ve Bakım PLB'yi kişi adına ilgili kuruma kaydedin. Pil son kullanma tarihini kontrol edin. Kendi kendine testi üreticinin talimatına göre yapın. Sık Sorulan Sorular PLB teknede EPIRB yerine kullanılabilir mi? Yerel mevzuat EPIRB istiyorsa PLB yerine geçmez. PLB kişisel güvenlik içindir. PLB su altında çalışır mı? Hayır. Anten su yüzeyinin üstünde olmalıdır. PLB'nin konumu ne kadar sürede ulaşır? Süre, uydu konumuna ve GNSS alımına bağlıdır. Dahili GNSS'li modeller konumu daha hızlı iletir. İlgili Terimler EPIRB, SART, MOB, Can Yeleği, Acil Durum Sinyali, Denize Adam Düştü.

Tüm terimlere dön