Denizcilik sözlüğü

Duman Kandili

Tanım

Duman kandili, gündüz tehlike bildirmek ve konum göstermek için yoğun turuncu duman üreten piroteknik işarettir. İngilizcede bu işarete "orange smoke signal" denir.

Duman Kandili Nedir?

Duman kandili, ateşlendiğinde parlak turuncu renkli yoğun duman çıkarır. Turuncu duman, gündüz deniz yüzeyinde ve havadan kolayca görülür. Duman, rüzgârın yönünü de gösterir. Bu bilgi, helikopter ve kurtarma teknelerinin yaklaşma yönünü belirlemelerine yardım eder. COLREG 1972 Ek IV, turuncu dumanı tehlike işaretleri arasında sayar.

Duman Kandili Türleri

Tür	Kullanım
Yüzer duman kandili	Suya atılır, su üzerinde duman çıkarır
El duman işareti	Elde tutulur, kısa süreli duman
Can simidi duman işareti	Can simidine bağlı, suya düşünce çalışır

Can simidi duman işaretleri, gemilerde can simidiyle birlikte köprüüstünden suya atılır.

SOLAS Şartları

Tür	Asgari Şart
Yüzer duman işareti	En az 3 dakika duman
Can simidi kendinden çalışır duman işareti	En az 15 dakika duman

Gezi teknelerine yönelik ürünler ulusal şartlara göre seçilir.

Kullanım Adımları

Üretici talimatını okuyun.
Kurtarma aracının sizi görebileceği mesafede olduğunu değerlendirin.
Rüzgâraltı bordaya geçin.
Kapağı açın ve ateşleme mekanizmasını çalıştırın.
Yüzer kandili rüzgâraltı tarafa suya atın.
El duman işaretini bordanın dışında tutun.

Duman, teknenin üzerine doğru gelmeyecek şekilde rüzgâraltına bırakılır.

Kullanım Zamanı

Gündüz ve açık havada etkilidir.
Helikopter yaklaşırken rüzgâr yönünü gösterir.
Kuvvetli rüzgârda duman yatay yayılır ve görünürlüğü azalabilir.
Gece etkisi düşüktür; gece kırmızı ışıklı işaretler kullanılır.

Güvenlik

Dumanı solumaktan kaçının.
Sıcak gövdeye dokunmayın.
Duman kandilini can salı içinde kullanmayın.

Saklama ve İmha

Duman kandilleri su geçirmez kutuda, kuru ve serin yerde saklanır. Son kullanma tarihi takip edilir. Süresi dolan ürünler yetkili kanallarla imha edilir.

Sık Sorulan Sorular

Duman kandili gece kullanılır mı?

Gece görünürlüğü düşüktür. Gece el maytabı veya paraşütlü fişek kullanılır.

Duman kandili ne kadar uzaktan görülür?

Mesafe, hava koşulları ve gözlemcinin yüksekliğine göre değişir. Havadan daha uzaktan görülür.

Duman rengi neden turuncudur?

Turuncu, deniz ve gökyüzü renklerinden belirgin biçimde ayrılır.

İlgili Terimler

İşaret Fişeği, El Maytabı, Paraşütlü İşaret Fişeği, Acil Durum Sinyali, Can Simidi, SOLAS.

İlgili terimler

Acil Durum Sinyali

Acil durum sinyali , bir deniz aracının tehlikede olduğunu ve yardıma ihtiyaç duyduğunu bildiren uluslararası tanınmış işarettir. Tehlike sinyalleri COLREG 1972 Ek IV'te tanımlanır. Acil Durum Sinyali Nedir? Acil durum sinyalleri, ses, ışık, duman, bayrak, telsiz ve elektronik yollarla verilir. Sinyallerin uluslararası olarak standart olması, farklı dil konuşan denizcilerin birbirini anlamasını sağlar. Bu sinyaller yalnızca gerçek tehlike durumunda kullanılır. COLREG Ek IV Tehlike Sinyalleri Sinyal Türü Örnek Ses Sis düdüğü veya kornayla sürekli ses Ses Yaklaşık bir dakika aralıklarla silah veya patlayıcı sesi Işık Kırmızı paraşütlü fişek veya el maytabı Duman Turuncu renkli duman Işık veya ses Mors alfabesiyle SOS (···–––···) Telsiz "MAYDAY" sözcüğüyle sesli çağrı Telsiz DSC tehlike çağrısı Bayrak Uluslararası İşaret Kodu'nda N ve C bayrakları Görsel Yukarısında veya altında top bulunan kare bayrak Görsel İki yana açılmış kolları yavaşça kaldırıp indirme Elektronik EPIRB sinyali Elektronik SART veya AIS-SART yayını Sinyal Seçimi Durum Uygun Sinyal Uzak mesafe, gece Paraşütlü fişek Yakın mesafe, gece El maytabı Gündüz Turuncu duman Her durumda VHF DSC ve MAYDAY çağrısı Açık deniz EPIRB Kurtarıcı yakında SART, el maytabı MAYDAY Çağrısı MAYDAY çağrısı, VHF kanal 16'da üç kez "MAYDAY" denerek başlar. Ardından teknenin adı, konumu, tehlikenin türü, gereken yardım ve kişi sayısı bildirilir. DSC telsizlerde önce dijital tehlike çağrısı gönderilir. Acil Durum ile Tehlike Ayrımı Sözcük Anlamı MAYDAY Hayati tehlike, acil yardım PAN-PAN Acil durum, hayati tehlike yok SECURITE Emniyet bilgisi Örnek: Motor arızası nedeniyle sürüklenen ama tehlikede olmayan tekne PAN-PAN kullanır. Kötüye Kullanım Tehlike sinyallerinin gereksiz kullanımı, kurtarma kaynaklarını boşa harcar. Gerçek tehlikeye müdahaleyi geciktirebilir. Birçok ülkede yanlış alarm ve kasıtlı kötüye kullanım yasal yaptırıma tabidir. Yanlışlıkla verilen sinyal derhâl iptal edilir. Sık Sorulan Sorular SOS hâlâ kullanılır mı? Evet. COLREG Ek IV'te tanımlı tehlike sinyalleri arasındadır. Kol sallama sinyali ne zaman kullanılır? Telsiz ve fişek bulunmayan durumlarda, yakındaki teknelere görsel işaret olarak kullanılır. Tehlike sinyali birden fazla yolla verilmeli mi? Evet. Farklı sinyaller birlikte kullanılarak fark edilme olasılığı artırılır. İlgili Terimler İşaret Fişeği, EPIRB, DSC, VHF Telsiz, SART, Deniz Güvenliği.

Can Simidi

Can simidi , denize düşen bir kişiye atılan ve kişinin tutunarak yüzer kalmasını sağlayan halka biçimli kurtarma aracıdır. İngilizcede can simidine "lifebuoy" veya "life ring" denir. Can Simidi Nedir? Can simidi, sert dış kabuk ve içinde yüzer köpükten oluşur. Simit, suya atıldığında yüzeyde kalır. Denize düşen kişi simide tutunur veya içine girer. Simide bağlı halat, kişinin tekneye çekilmesini sağlar. Can Simidinin Bölümleri Bölüm Görevi Halka gövde Yüzerlik sağlar Tutunma halatı Simidin çevresinde tutunma noktası oluşturur Retroreflektif bant Gece projektörle görülmesini sağlar Yüzer halat Kişiyi tekneye çekmeyi sağlar Kendinden yanan ışık Gece konumu gösterir Duman işareti Gündüz konumu gösterir (gemilerde) SOLAS Şartları SOLAS kapsamındaki gemilerde can simitleri LSA Kodu şartlarına uyar. Başlıca şartlar şunlardır: Özellik Değer Dış çap En fazla 800 mm İç çap En az 400 mm Kütle En az 2,5 kg Yük taşıma 24 saat boyunca en az 14,5 kg demir yükü taşıma Renk Yüksek görünürlüklü renk Gezi teknelerinde kullanılan can simitleri ulusal şartlara ve ürün standartlarına göre seçilir. Can Simidi Türleri Tür Özellik Halka can simidi Klasik yuvarlak biçim At nalı can simidi Açık uçlu, U biçimli, gezi teknelerinde yaygın Şişme can simidi Kutu içinde saklanır, atılınca şişer Kurtarma halkası (sling) Kişiyi kaldırmaya yarayan kayışlı yüzer halka Montaj Yeri Kokpitte veya kıç vardavelasında Dümenciden hızla ulaşılabilecek konumda Tutucusundan tek hareketle çıkarılabilecek şekilde Can simidi bağlanıp kilitlenmemelidir. Acil durumda saniyeler önemlidir. Doğru Atış Yöntemi "Denize adam düştü" diye bağırın. Kişiyi gözden kaybetmeyin ve elinizle gösterin. Simidi kişinin rüzgâr üstüne ve biraz ötesine atın. Halatı çekerek simidi kişiye yaklaştırın. Kişi simide tutununca tekneye çekin. Simit doğrudan kişinin başına atılmaz. Sık Sorulan Sorular Can simidi halatı ne uzunlukta olmalıdır? SOLAS gemilerinde halatlı simitlerde halat en az 30 metredir. Gezi teknelerinde uzunluk teknenin boyuna göre seçilir. Can simidi ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve periyodik olarak kontrol edilir. Kabuk, halat ve ışık incelenir. At nalı simidin avantajı nedir? Kişi simidin içine kolayca girer. Simit, kişinin koltuk altlarını destekler. İlgili Terimler At Nalı Can Simidi, Kurtarma Halkası, MOB Şamandırası, Cankurtaran Halatı, Denize Adam Düştü, Can Yeleği.

El Maytabı

El maytabı , elde tutularak yakılan ve parlak kırmızı ışık üreten tehlike işaret fişeğidir. El maytabına "el fişeği" de denir. İngilizcede bu fişeğe "red hand flare" denir. El Maytabı Nedir? El maytabı, sap ve yanma bölümünden oluşur. Ateşleme mekanizması çalıştırıldığında piroteknik madde yanarak kırmızı ışık yayar. El maytabı yakın mesafedeki kurtarıcılara teknenin veya can salının tam konumunu gösterir. Uzak mesafede tehlike bildirmek için paraşütlü fişek tercih edilir. El Maytabının Özellikleri Özellik Açıklama Renk Parlak kırmızı Yanma süresi SOLAS ürünlerinde en az 1 dakika Işık şiddeti SOLAS ürünlerinde en az 15.000 kandela Ateşleme Kapak ve ateşleme ipi veya vurmalı mekanizma Su dayanımı Suya kısa süre batırıldığında yanmaya devam eder Kullanım Alanları Kurtarma gemisi veya helikopteri yaklaştığında tam konumu göstermek Can salından konum bildirmek Gece yakın mesafede tehlike işareti vermek Kullanım Adımları Üretici talimatını okuyun. Rüzgâraltı bordaya geçin. El maytabını kol boyu uzaklıkta tutun. Kapağı açın ve ateşleme mekanizmasını çalıştırın. Maytabı bordanın dışına ve aşağı doğru eğik tutun. Yüzünüzü ve gözlerinizi ışıktan koruyun. Yanan madde damlayabilir. Damlaların tekneye, can salına veya vücuda düşmemesi için maytap bordanın dışında tutulur. Güvenlik Önlemleri Eldiven kullanın. Maytabı kimseye doğru tutmayın. Yanmayan maytabı hemen atmayın; üretici talimatındaki süre kadar bekleyin. Can salı içinde kubbenin altında kullanmayın. Saklama ve Son Kullanma El maytapları su geçirmez bir kutuda, kuru ve kolay erişilen bir yerde saklanır. Son kullanma tarihi ürün üzerinde yazar. Süresi dolan maytaplar yetkili kanallar aracılığıyla imha edilir. Paraşütlü Fişekle Karşılaştırma Özellik El Maytabı Paraşütlü Fişek Görünme mesafesi Yakın Uzak Yükseklik Su seviyesi 300 m ve üzeri Amaç Tam konumu göstermek Tehlikeyi bildirmek Sık Sorulan Sorular El maytabı gündüz görülür mü? Parlak güneşte görünürlüğü azalır. Gündüz turuncu duman işaretleri daha etkilidir. El maytabı ıslanırsa çalışır mı? Su geçirmez ambalajda saklanan maytap çalışır. Islanan ateşleme bölümü arızalanabilir. Teknede kaç el maytabı bulundurulur? Sayı ulusal mevzuata ve seyir bölgesine göre belirlenir. İlgili Terimler İşaret Fişeği, Paraşütlü İşaret Fişeği, Duman Kandili, Acil Durum Sinyali, Can Salı, Tekne Güvenlik Ekipmanları.

Paraşütlü İşaret Fişeği

Paraşütlü işaret fişeği , roket gibi yükseğe fırlatılan ve en üst noktada açılan paraşütle yavaşça inerken parlak kırmızı ışık veren tehlike işaretidir. İngilizcede bu fişeğe "red parachute rocket flare" denir. Paraşütlü İşaret Fişeği Nedir? Paraşütlü fişek, uzak mesafedeki gemilere ve kıyıya tehlike bildirmek için kullanılır. Fişek, ateşlendiğinde yüzlerce metre yükseğe çıkar. Tepe noktasında kırmızı yıldız tutuşur ve paraşüt açılır. Paraşüt, ışığın uzun süre havada kalmasını sağlar. Yükseklik, fişeğin ufuk ötesinden görülmesine imkân verir. SOLAS ve LSA Kodu Şartları Özellik Asgari Değer Ulaştığı yükseklik 300 m Işık şiddeti 30.000 kandela Yanma süresi 40 saniye İniş hızı Saniyede 5 m'den fazla değil Gezi teknelerine yönelik ürünler ulusal şartlara göre seçilir. Kullanım Alanları Uzak mesafedeki gemilere tehlike bildirmek Kıyıdaki gözlemcilere tehlike bildirmek Kurtarma ekiplerinin genel bölgeyi belirlemesini sağlamak Kurtarma aracı yakına geldiğinde tam konum el maytabı veya duman ile gösterilir. Kullanım Adımları Üretici talimatını okuyun. Fişeği iki elle sıkıca tutun. Fişeği dik konumda, rüzgâraltına hafif eğik tutun. Fişeğin teknenin donanımına çarpmayacağından emin olun. Kapakları açın ve ateşleme mekanizmasını çalıştırın. Fişeği ateşleme sonrası sıkıca tutmaya devam edin. Kuvvetli rüzgârda fişek rüzgâra doğru sapabilir. Bu nedenle hafif rüzgâraltı açı önerilir. Bulut Tavanı Düşük bulut tavanında fişek bulutların içine girebilir ve görünmeyebilir. Bu durumda üreticiler fişeğin daha eğik açıyla atılmasını önerebilir. Uygulama üretici talimatına göre yapılır. Güvenlik Fişeği uçaklara veya helikopterlere doğru atmayın. Yüzünüzü ve vücudunuzu fişeğin üstünden uzak tutun. Ateşlenmeyen fişeği üretici talimatındaki süre kadar elde tutun. Can salı içinde kubbenin altında kullanmayın. Saklama ve İmha Paraşütlü fişekler su geçirmez kutuda saklanır. Son kullanma tarihi takip edilir. Süresi dolan fişekler yetkili kanallarla imha edilir. Sık Sorulan Sorular Paraşütlü fişek ne kadar uzaktan görülür? Görünme mesafesi; hava, görüş ve gözlemcinin yüksekliğine bağlıdır. Kaç fişek atılmalıdır? Fişekler, bir gemi veya uçak görüldüğünde kısa aralıklarla atılır. Rastgele atış fişekleri boşa harcar. Paraşütlü fişek gündüz etkili midir? Gündüz görünürlüğü azalır. Gündüz duman işaretleri daha etkilidir. İlgili Terimler İşaret Fişeği, El Maytabı, Duman Kandili, Acil Durum Sinyali, EPIRB, SOLAS.

Tüm terimlere dön