Denizcilik sözlüğü

Deniz Suyuna Dayanıklı Paslanmaz Çelik

Tanım

Deniz suyuna dayanıklı paslanmaz çelik, klorür içeren deniz ortamında oyuklanma ve aralık korozyonuna karşı yüksek direnç gösteren paslanmaz çelik sınıflarının genel adıdır. Bu sınıfa halk arasında "marin tipi paslanmaz" da denir.

Deniz Suyuna Dayanıklı Paslanmaz Çelik Nedir?

Tüm paslanmaz çelikler deniz ortamına aynı ölçüde dayanmaz. Deniz suyundaki klorür iyonu, pasif tabakayı yerel olarak bozar. Bu durum oyuklanma korozyonuna yol açar. Krom, molibden ve azot oranı yüksek alaşımlar bu etkiye daha iyi dayanır. Teknelerde en yaygın kullanılan sınıf AISI 316'dır.

PREN Değeri

PREN (Pitting Resistance Equivalent Number – Oyuklanma Direnci Eşdeğer Sayısı), alaşımın oyuklanmaya direncini tahmin eder. Yaygın formül şudur:

PREN = %Cr + 3,3 × %Mo + 16 × %N

Sınıf	Yaklaşık PREN
AISI 304	18–20
AISI 316	23–28
Dubleks 2205	34–38
Süper dubleks 2507	40 ve üzeri

PREN arttıkça oyuklanma direnci yükselir.

Deniz Ortamında Kullanılan Sınıflar

Sınıf	EN No	Özellik
AISI 316	1.4401	Molibdenli, yaygın marin sınıfı
AISI 316L	1.4404	Düşük karbon, kaynak sonrası korozyon direnci
Dubleks 2205	1.4462	Yüksek dayanım ve korozyon direnci
Süper dubleks 2507	1.4410	Çok yüksek klorür direnci
6Mo süper ostenitik	1.4547	Deniz suyu boru sistemleri

Teknede Kullanım Alanları

Parça	Önerilen Sınıf
Güverte donanımı	AISI 316
Arma telleri	AISI 316
Kaynaklı küpeşte	AISI 316L
Pervane şaftı	Dubleks veya özel şaft alaşımları
Su altı bağlantı elemanları	Dubleks veya uygun alaşım

Su Altı Kullanımında Dikkat

Su altında ve oksijensiz bölgelerde 316 da aralık korozyonuna uğrayabilir. Gövde içinden geçen cıvatalar ve şaft yatakları bu riski taşır. Bu bölgelerde dubleks çelikler veya bronz tercih edilebilir.

Yüzey İşlemi

İşlem	Etkisi
Elektropolisaj	Pürüzlülüğü azaltır, korozyon direncini artırır
Pasivasyon	Yüzeydeki serbest demiri uzaklaştırır
Ayna parlatma	Tuz tutunmasını azaltır

Sık Sorulan Sorular

Marin tipi paslanmaz hangi sınıftır?

Genellikle AISI 316 ifade edilir. Bazı uygulamalarda dubleks kullanılır.

316 ile 316L arasındaki fark nedir?

316L daha düşük karbon içerir ve kaynak bölgesinde daha iyi korozyon direnci gösterir.

Dubleks çelik neden daha pahalıdır?

Alaşım içeriği ve üretim süreci daha karmaşıktır.

İlgili Terimler

Paslanmaz Çelik, Paslanmaz Güverte Ekipmanı, Paslanmaz Hortum Kelepçesi, Korozyon, Galvanik Korozyon, Deniz Tipi Alüminyum.

İlgili terimler

Deniz Tipi Alüminyum

Deniz tipi alüminyum , deniz suyunda korozyona yüksek direnç gösteren ve tekne yapımında kullanılan alüminyum alaşımlarının genel adıdır. Bu alaşımlar başta 5000 ve 6000 serilerinde yer alır. Deniz Tipi Alüminyum Nedir? Alüminyum, hafif ve korozyona dayanıklı bir metaldir. Yüzeyinde koruyucu bir oksit tabakası oluşur. Ancak tüm alüminyum alaşımları deniz suyuna aynı ölçüde dayanmaz. Bakır içeren alaşımlar deniz ortamında hızla bozulur. Magnezyum alaşımlı 5000 serisi, deniz suyunda en iyi direnci gösteren gruptur. Alaşım Serileri Seri Ana Alaşım Elementi Deniz Uygunluğu 2000 Bakır Uygun değildir 5000 Magnezyum Çok uygundur 6000 Magnezyum ve silisyum Su üstü yapılar için uygundur 7000 Çinko Genellikle uygun değildir Yaygın Deniz Tipi Alaşımlar Alaşım Ürün Biçimi Kullanım 5083 Levha Gövde kaplaması 5086 Levha Gövde ve güverte 5383 Levha Yüksek dayanımlı gövde 5754 Levha Üst yapı ve iç bölmeler 6061 Profil, boru Direk, bumba, donanım 6082 Profil Yapısal profiller Temper Durumu Alaşım adından sonra temper kodu gelir. Örneğin "5083-H321" ve "5083-H116" deniz uygulamaları için tanımlanmış temperlerdir. ASTM B928, gemi ve tekne yapımında kullanılan 5000 serisi levhalar için bu temperleri düzenler. Bu temperler, taneler arası korozyona karşı test edilir. Avantajlar ve Sınırlamalar Avantaj Sınırlama Hafiftir Galvanik korozyona açıktır Korozyona dayanıklıdır Kaynak bölgesinde dayanım düşer Geri dönüştürülebilir Bakırlı antifouling ile uyumsuzdur Boyasız kullanılabilir Kaçak akıma duyarlıdır Galvanik Riskler Alüminyum, galvanik seride aktif tarafta yer alır. Bakır, bronz ve paslanmaz çelikle temas ettiğinde çözünebilir. Bu nedenle bağlantılarda yalıtkan ara parçalar kullanılır. Antifouling boyada bakır oksit içermeyen ürünler seçilir. Kaynak 5000 serisi alaşımlar MIG ve TIG yöntemleriyle kaynaklanabilir. Kaynak, ısıdan etkilenen bölgede dayanımı azaltır. Tasarımda bu azalma dikkate alınır. Klas kuruluşları, kaynak prosedürleri için kurallar tanımlar. Sık Sorulan Sorular Alüminyum tekne boyasız kullanılabilir mi? 5000 serisi gövdeler su üstünde boyasız kullanılabilir. Su altı için antifouling gerekir. 6061 gövde levhası olarak kullanılır mı? Gövde kaplamasında genellikle 5000 serisi tercih edilir. Alüminyum teknede hangi anot kullanılır? Gövde ve motor üreticisinin önerdiği anot kullanılır. İlgili Terimler Alüminyum Anot, Galvanik Korozyon, Korozyon, Antifouling Boya, Paslanmaz Çelik, Katodik Koruma.

Galvanik Korozyon

Galvanik korozyon , elektrolit içinde elektriksel olarak birbirine bağlı iki farklı metalden daha aktif olanın hızla çözünmesidir. Deniz suyu, bu olay için güçlü bir elektrolittir. Galvanik Korozyon Nedir? Her metalin elektrolit içinde ölçülen bir elektrot potansiyeli vardır. İki farklı metal birbirine bağlandığında bir pil oluşur. Potansiyeli daha negatif olan metal anot olur ve çözünür. Daha soylu metal katot olur ve korunur. Bu süreç dışarıdan akım gerektirmez. Galvanik Seri Galvanik seri, metalleri deniz suyundaki potansiyellerine göre sıralar. ASTM G82, galvanik seri kullanımı için rehber sunar. Konum Metal Örnekleri Aktif (anodik) uç Magnezyum, çinko, alüminyum alaşımları Orta bölge Çelik, dökme demir, kurşun Pirinç, bronz, bakır-nikel Soylu (katodik) uç Pasif paslanmaz çelik, titanyum, grafit İki metal arasındaki potansiyel farkı büyüdükçe galvanik etki artar. Alan Oranı Etkisi Durum Sonuç Küçük anot, büyük katot Anot hızla çözünür Büyük anot, küçük katot Anot yavaş çözünür Örneğin alüminyum bir plakaya takılan paslanmaz vidalar sınırlı etki yapar. Paslanmaz bir plakaya takılan alüminyum perçinler ise hızla çözünür. Teknede Galvanik Korozyon Örnekleri Bronz pervane ile alüminyum dıştan takma motor ayağı Paslanmaz cıvata ile alüminyum direk Bakırlı antifouling boya ile alüminyum gövde Bronz gövde geçişi ile pirinç vana Belirtiler Belirti Açıklama Beyaz toz Alüminyum korozyonu Pembe renk Pirinçte çinko kaybı Hızlı anot tükenmesi Galvanik akımın artması Çukurlaşma Aktif metal yüzeyinde Önleme Galvanik seride birbirine yakın metaller seçin. Farklı metaller arasına yalıtkan ara parça koyun. Katı metal yüzeyini boya ile kaplayın. Kurban anot kullanın. Bağlantı yüzeylerine yalıtkan macun uygulayın. Yalnızca anot tarafını boyamak riskli olabilir. Boyadaki küçük bir hasar, küçük anot alanı oluşturur. Sık Sorulan Sorular Galvanik korozyon için elektrik gerekir mi? Dış elektrik gerekmez. Metaller kendi pilini oluşturur. Kurban anot bu korozyonu nasıl önler? Anot, korunan metallerden daha aktiftir ve onların yerine çözünür. İlgili Terimler Korozyon, Elektrolitik Korozyon, Kurban Anot, Katodik Koruma, Çinko Anot, Deniz Tipi Alüminyum.

Korozyon

Korozyon , bir metalin çevresiyle kimyasal veya elektrokimyasal tepkimeye girerek bozulmasıdır. Demirin paslanması, korozyonun en bilinen örneğidir. Korozyon Nedir? Metaller, doğada çoğunlukla oksit veya tuz halinde bulunur. İşlenmiş metal, kararlı haline geri dönme eğilimindedir. Nem, oksijen ve tuz bu dönüşümü hızlandırır. Deniz suyu, iyi bir elektrolittir ve klorür iyonu içerir. Bu nedenle deniz ortamı korozyon açısından en zorlu ortamlardan biridir. Korozyonun Koşulları Elektrokimyasal korozyon için dört unsur gerekir: Unsur Açıklama Anot Elektron veren ve çözünen metal bölgesi Katot Elektron alan bölge Elektrolit İyonları ileten sıvı, örneğin deniz suyu Elektriksel bağlantı Anot ile katot arasında elektron yolu Bu unsurlardan biri ortadan kaldırılırsa korozyon durur. Teknede Görülen Korozyon Türleri Tür Açıklama Genel korozyon Yüzeyin düzgün biçimde aşınması Galvanik korozyon Farklı metallerin elektrolitte temasıyla oluşur Elektrolitik korozyon Dış kaynaklı kaçak akımla oluşur Oyuklanma korozyonu Yüzeyde derin küçük çukurlar Aralık korozyonu Oksijen almayan dar boşluklarda Gerilmeli korozyon çatlağı Gerilme altındaki metalde çatlak Seçici çözünme Alaşımdan bir elementin çözünmesi, örneğin dezinkifikasyon Etkilenen Parçalar Pervane ve şaft Deniz suyu vanaları ve gövde geçişleri Dıştan takma motor ayakları Paslanmaz donanım ve arma telleri Elektrik bağlantıları Çelik ve alüminyum gövdeler Önleme Yöntemleri Yöntem Açıklama Malzeme seçimi Deniz ortamına uygun alaşım Kaplama Boya ve astar sistemleri Katodik koruma Kurban anot veya dış akım Yalıtım Farklı metaller arasında yalıtkan ara parça Elektrik düzeni Kaçak akımların önlenmesi Temizlik Tuzun tatlı suyla uzaklaştırılması İlgili Standartlar ISO 8044, korozyon terimlerini tanımlar. ISO 12944, çelik yapıların boya ile korunmasını düzenler. Sık Sorulan Sorular Paslanma ile korozyon aynı şey midir? Paslanma, demir ve çeliğin korozyonudur. Korozyon tüm metalleri kapsayan genel terimdir. Tuzlu su neden korozyonu hızlandırır? Tuzlu su, elektriği iyi iletir ve klorür iyonu içerir. Fiberglas korozyona uğrar mı? Fiberglas metal değildir ve korozyona uğramaz. Üzerindeki metal parçalar uğrayabilir. Korozyon hızı neye bağlıdır? Metal türüne, sıcaklığa, oksijen miktarına ve suyun iletkenliğine bağlıdır. İlgili Terimler Galvanik Korozyon, Elektrolitik Korozyon, Kurban Anot, Katodik Koruma, Paslanmaz Çelik, Deniz Tipi Alüminyum.

Paslanmaz Güverte Ekipmanı

Paslanmaz güverte ekipmanı , paslanmaz çelikten üretilen ve teknenin güvertesinde kullanılan bağlama, güvenlik ve kapama parçalarıdır. Deniz ortamında genellikle AISI 316 sınıfı kullanılır. Paslanmaz Güverte Ekipmanı Nedir? Paslanmaz çelik, dayanımı, korozyon direnci ve görünümü nedeniyle güverte ekipmanında yaygındır. Parçalar döküm, dövme, kaynaklı veya talaşlı imalatla üretilir. Yüzeyler genellikle parlatılır veya elektropolisaj ile işlenir. Parlak yüzey, tuzun tutunmasını azaltır. Paslanmaz Güverte Ekipmanı Türleri Ürün Görevi Koç boynuzu Halat bağlama Baba Kalın halat bağlama Kılavuz makarası Halatı yönlendirme Küpeşte ve vardavela Düşmeye karşı koruma Puşpit ve pulpit Baş ve kıçtaki koruma çerçevesi Menteşe ve mandal Kapak açma ve kapama Göz plakası Bağlantı noktası Bayrak direği yuvası Bayrak direğini taşır Merdiven Sudan tekneye çıkış Malzeme Seçimi Sınıf Uygunluk AISI 316 Deniz ortamı için önerilen sınıf AISI 316L Kaynaklı parçalar AISI 304 Deniz ortamında çay rengi lekelenme eğilimi yüksek Ürün üzerindeki veya belgesindeki malzeme bilgisi kontrol edilir. Üretim Yöntemleri Yöntem Özellik Hassas döküm Karmaşık biçimler Dövme Yüksek dayanım Kaynaklı imalat Boru ve çerçeve yapılar Talaşlı imalat Hassas ölçülü parçalar Yüzey Kalitesi Pürüzlü yüzey, tuz ve nemi tutar. Bu durum çay rengi lekelenmeyi artırır. Elektropolisaj, yüzey pürüzlülüğünü azaltır. Bu işlem, korozyon direncini artırır ve temizliği kolaylaştırır. Montaj Paslanmaz cıvata ve somun kullanın. Alüminyum yüzeyle temas varsa yalıtkan ara parça koyun. Destek plakası kullanın. Sızdırmazlık macunu uygulayın. Bakım Tatlı suyla düzenli yıkayın. Lekeleri paslanmaz temizleyiciyle giderin. Koruyucu cila uygulayın. Kaynak bölgelerinde çatlak arayın. Sık Sorulan Sorular Paslanmaz ekipmanda neden kahverengi leke oluşur? Tuz, nem ve yüzey pürüzlülüğü hafif korozyon lekelerine yol açar. Elektropolisaj nedir? Elektrokimyasal yolla yüzeyin ince bir katmanının alınmasıdır. 304 ekipman teknede kullanılabilir mi? Kullanılabilir, ancak bakım ihtiyacı ve lekelenme eğilimi daha yüksektir. Paslanmaz ekipman hangi cıvatayla takılır? AISI 316 paslanmaz cıvata ve somun kullanılır. İlgili Terimler Paslanmaz Çelik, Deniz Suyuna Dayanıklı Paslanmaz Çelik, Güverte Ekipmanı, Güverte Donanımı, Tekne Menteşesi, Tekne Merdiveni.

Tüm terimlere dön