Denizcilik sözlüğü

Tank Seviye Göstergesi

Tanım

Tank seviye göstergesi, teknedeki yakıt, tatlı su ve atık su tanklarının doluluk oranını gösteren sistemdir. Sistem, tank içindeki bir sensör ve bir göstergeden oluşur.

Tank Seviye Göstergesi Nedir?

Tank seviye göstergesi, sıvı miktarını izlemeyi sağlar. Kullanıcı yakıtın, suyun veya atığın ne kadar kaldığını görür. Bu bilgi, seyir planlaması ve taşmanın önlenmesi için gereklidir. Gösterge analog, dijital veya çok fonksiyonlu ekran üzerinde olabilir.

Sensör Türleri

Tür	Çalışma İlkesi	Uygun Tank
Şamandıralı kollu sensör	Şamandıra kolu bir direnci değiştirir	Yakıt ve su
Dikey şamandıralı sensör	Şamandıra bir tüp boyunca hareket eder	Yakıt ve su
Kapasitif sensör	Sıvının elektriksel özelliğini ölçer	Yakıt, su, atık
Ultrasonik sensör	Ses dalgasıyla sıvı yüzeyine mesafe ölçer	Atık su, yakıt
Basınç sensörü	Sıvı sütununun basıncını ölçer	Su ve yakıt
Dış yapıştırmalı sensör	Tankın dışından algılar	Plastik tanklar

Atık su tanklarında hareketli parça içermeyen sensörler tercih edilir.

Direnç Standartları

Şamandıralı sensörler, seviyeye göre değişen bir direnç üretir. İki yaygın standart bulunur:

Standart	Boş	Dolu
Avrupa	Yaklaşık 10 ohm	Yaklaşık 180 ohm
ABD	Yaklaşık 240 ohm	Yaklaşık 33 ohm

Sensör ve gösterge aynı standarda uygun olmalıdır. Uyumsuz eşleşme yanlış okumaya yol açar.

NMEA 2000 Bağlantısı

Modern sistemlerde tank sensörleri bir dönüştürücü aracılığıyla NMEA 2000 ağına bağlanır. Tank seviyeleri çok fonksiyonlu ekranda gösterilir. Ekran, düşük ve yüksek seviye alarmları verebilir.

Kalibrasyon

Tank biçimi düzensiz olabilir. Bu durumda sensörün okuduğu yükseklik, hacimle doğru orantılı olmaz. Kalibrasyon şu adımlarla yapılır:

Tankı boşaltın.
Belirli miktarlarda sıvı ekleyin.
Her adımda göstergedeki değeri kaydedin.
Kalibrasyon tablosunu cihaza girin.

Sık Görülen Sorunlar

Belirti	Olası Neden
Gösterge sabit kalıyor	Şamandıra sıkışmış
Gösterge dalgalanıyor	Teknenin hareketi, sönümleme ayarı
Yanlış değer	Standart uyumsuzluğu, kalibrasyon hatası
Gösterge boş gösteriyor	Kablo veya topraklama arızası

Sık Sorulan Sorular

Gösterge neden seyirde dalgalanır?

Sıvı tankta çalkalanır. Birçok gösterge bu dalgalanmayı ortalama alarak sönümler.

Yakıt göstergesine tamamen güvenilmeli mi?

Gösterge yaklaşık bilgi verir. Yakıt planlamasında yedek pay bırakılır.

Atık su tankında neden şamandıra kullanılmaz?

Atık, hareketli parçaları kirletir ve sıkıştırır.

İlgili Terimler

Yakıt Tankı, Su Tankı, Pis Su Tankı, NMEA 2000, Çok Fonksiyonlu Ekran, Denizcilik Enstrümanı.

İlgili terimler

Denizcilik Enstrümanı

Denizcilik enstrümanı , teknede hız, derinlik, rüzgâr ve yön gibi seyir verilerini sürekli olarak gösteren gösterge cihazıdır. Enstrümanlar, dümencinin anlık karar vermesine yardım eder. Denizcilik Enstrümanı Nedir? Enstrümanlar, sensörlerden gelen verileri sayısal veya grafik olarak gösterir. Genellikle kokpitte, dümen başında veya direk önünde bulunur. Çok fonksiyonlu ekranlardan farklı olarak enstrümanlar küçük ve tek amaçlıdır. Güneş altında okunabilir ve uzaktan görülebilir şekilde tasarlanır. Enstrüman Türleri Enstrüman Gösterdiği Veri Hız göstergesi Suya göre hız, kat edilen mesafe Derinlik göstergesi Su derinliği Rüzgâr göstergesi Rüzgâr hızı ve açısı Pusula göstergesi Baş açısı Çok veri göstergesi Seçilebilir birden fazla veri Motor göstergeleri Devir, sıcaklık, yağ basıncı Tank göstergeleri Yakıt ve su seviyesi Analog ve Dijital Göstergeler Özellik Analog Gösterge Dijital Gösterge Gösterim İbre Sayı ve grafik Değişim takibi İbre hareketiyle kolay Grafikle mümkün Kesin değer Okuması zor Kesin değer gösterir Veri seçimi Tek veri Birden fazla veri Rüzgâr açısı gibi değişen verilerde analog ibre, değişimi hızla gösterir. Yerleşim Dümen başı: Dümencinin sürekli izleyeceği veriler. Direk önü: Yelkenlilerde tüm mürettebatın görebileceği büyük ekranlar. Kaptan köşkü: Kapalı istasyonda kullanılan göstergeler. Harita masası: Navigatöre yönelik göstergeler. Bağlantı Modern enstrümanlar NMEA 2000 ağına bağlanır. Her gösterge ağdaki herhangi bir veriyi gösterebilir. Böylece bir hız sensörünün verisi birden fazla göstergede görüntülenir. Kalibrasyon Enstrümanların doğru veri göstermesi için sensörlerin kalibre edilmesi gerekir: Hız sensörünü bilinen mesafede kalibre edin. Derinlik ofsetini ayarlayın. Rüzgâr yön hizasını yapın. Pusula sapmasını düzeltin. Kalibre edilmemiş sensörler, gerçek rüzgâr gibi hesaplanan verileri de bozar. Yarış Teknelerinde Enstrümanlar Yarış teknelerinde enstrümanlar performans verileri de gösterir. Örnek: hedef hız, rüzgâra karşı etkili hız (VMG) ve kontra açısı. VMG, İngilizce "Velocity Made Good" ifadesinin kısaltmasıdır. Sık Sorulan Sorular Enstrüman ile MFD arasında hangisi tercih edilmeli? Enstrüman sürekli görünür veri sağlar. MFD daha fazla bilgi sunar. İki sistem birlikte kullanılır. Enstrümanlar gece nasıl okunur? Arka aydınlatma ve kırmızı gece modu kullanılır. Kablosuz enstrümanlar güvenilir midir? Pil ve sinyal durumuna bağlıdır. Kritik veriler için kablolu sistemler yaygındır. İlgili Terimler Hız Göstergesi, Rüzgâr Göstergesi, Derinlik Ölçer, Elektronik Pusula, NMEA 2000, Çok Fonksiyonlu Ekran.

NMEA 2000

NMEA 2000 , deniz elektroniği cihazlarının tek bir ağ üzerinden veri paylaşmasını sağlayan iletişim standardıdır. Standart, Ulusal Deniz Elektroniği Derneği (NMEA) tarafından yayımlanır. Kısaltması N2K'dır. NMEA 2000 Nedir? NMEA 2000, CAN bus teknolojisine dayanır. CAN, otomotiv sektöründe geliştirilmiş bir ağ protokolüdür. NMEA 2000 ağında tüm cihazlar ortak bir omurgaya bağlanır. Her cihaz verisini ağa gönderir ve diğer cihazların verilerini okur. Bu yapı, NMEA 0183'teki noktadan noktaya bağlantılara göre daha esnektir. Ağın Bileşenleri Bileşen Görevi Omurga (backbone) Ağın ana kablosu Bağlantı kablosu (drop) Cihazı omurgaya bağlar T konnektörü Omurgada bağlantı noktası oluşturur Sonlandırıcı Omurganın iki ucunu kapatır Güç bağlantısı Ağa 12 V besleme sağlar Sonlandırıcılar Omurganın her iki ucunda birer sonlandırıcı bulunur. Sonlandırıcı, sinyal yansımalarını önleyen bir dirençtir. Erkek ve dişi tipleri vardır. Sonlandırıcısız veya fazla sonlandırıcılı ağda veri hataları oluşur. PGN Mesajları NMEA 2000 verileri Parametre Grup Numaraları (PGN) ile tanımlanır. Her PGN belirli bir veri türünü taşır. Örnek veri türleri: Konum Baş açısı Derinlik Rüzgâr Motor devri Tank seviyesi Akü durumu Yük Eşdeğeri (LEN) Her cihaz ağdan belirli bir akım çeker. Bu akım, Yük Eşdeğeri Sayısı (LEN) ile ifade edilir. 1 LEN, 50 mA'ya karşılık gelir. Ağ tasarımında tüm cihazların toplam LEN değeri hesaplanır. Güç beslemesi, gerilim düşümünü sınırlayacak noktaya bağlanır. Kurulum Kuralları Omurgayı teknenin boyunca planlayın. Her iki uca sonlandırıcı takın. Cihazları kısa bağlantı kablolarıyla bağlayın. Gücü omurganın ortasına yakın bir noktadan verin. Güç hattına sigorta takın. Konnektörleri tam oturtun ve sıkın. Uyumluluk NMEA 2000 sertifikalı cihazlar farklı üreticilerden olsa bile birlikte çalışabilir. Bazı üreticiler kendi ağ adlarını kullanır. Örnek: Raymarine SeaTalkng, Simrad SimNet. Bu ağlar adaptör kablolarla NMEA 2000'e bağlanır. Sık Sorulan Sorular NMEA 2000 ağına kaç cihaz bağlanabilir? Standart, bir ağ bölümünde 50 fiziksel bağlantıya izin verir. Güç ve kablo uzunluğu da sınır belirler. Ağda sorun nasıl tespit edilir? Sonlandırıcı direnci, güç gerilimi ve konnektörler kontrol edilir. NMEA 2000 kablosu standart mıdır? Evet. Mikro-C beş pinli konnektör yaygın olarak kullanılır. İlgili Terimler NMEA 0183, NMEA Ağı, Çok Fonksiyonlu Ekran, Deniz Elektroniği, Chartplotter, Otopilot.

Pis Su Tankı

Pis su tankı , teknede tuvaletten ve diğer kullanım alanlarından gelen atık suyun denize boşaltılmadan depolandığı tanktır. İngilizcede bu tanka "holding tank" denir. Pis Su Tankı Nedir? Pis su tankı, atık suyu marinada veya limandaki atık alım tesisine verilene kadar saklar. Bu sayede atık su kıyıya yakın sulara karışmaz. Tank; dolum, boşaltma ve havalandırma bağlantılarına sahiptir. Pis su tankı terimi, tuvalet atığını içeren siyah su ile evsel gri suyu birlikte veya ayrı ayrı anlatabilir. Atık Su Türleri Tür Kaynak Siyah su Tuvalet atığı Gri su Lavabo, duş ve bulaşık suyu Bazı teknelerde iki tür su ayrı tanklarda toplanır. Tankın Bağlantıları Bağlantı Görevi Giriş Tuvaletten veya lavabodan gelen atık su Güverte boşaltma ağzı Atık alım pompasıyla tankı boşaltma Denize boşaltma hattı İzin verilen bölgelerde denize tahliye Havalandırma Gazların dışarı atılması Seviye göstergesi Doluluk bilgisi Boşaltma Yöntemleri Yöntem Açıklama Atık alım tesisi Güverte ağzından vakumla çekme Denize boşaltma Yalnızca izin verilen bölgelerde Atık alım teknesi Mobil hizmetle boşaltma Düzenlemeler MARPOL Ek IV, gemilerden kaynaklanan atık su kirliliğini düzenler. Ek IV, 400 GT ve üzeri gemilere ve 15'ten fazla kişi taşıyan gemilere uygulanır. Gezi teknelerinde kurallar ulusal ve bölgesel mevzuatla belirlenir. Türkiye'de teknelerden kaynaklanan atıkların yönetiminde "Mavi Kart" sistemi uygulanır. Sistem, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülür. Atık su, atık alım tesislerine verilir ve kayıt altına alınır. Koku Önleme Havalandırma hattında koku filtresi kullanılır. Sanitasyon hortumu koku geçirmeyen türden seçilir. Tank düzenli boşaltılır ve durulanır. Tanka uygun biyolojik katkılar eklenebilir. Kapasite Tank kapasitesi, teknedeki kişi sayısına ve boşaltma sıklığına göre seçilir. Tank seviyesinin izlenmesi taşmayı önler. Taşan tank havalandırma hattından atık çıkarabilir. Sık Sorulan Sorular Pis su tankı neden koku yapar? Havalandırma yetersizliği ve geçirgen hortumlar koku nedenidir. Tank ne sıklıkla boşaltılır? Kullanıma ve kapasiteye bağlıdır. Seviye göstergesi takip edilir. Tank dolarsa ne olur? Tuvalet kullanılamaz ve havalandırmadan taşma olabilir. İlgili Terimler Gri Su Tankı, Siyah Su Tankı, Marin Tuvalet, Sanitasyon Hortumu, Atık Su Pompası, Maceratör Pompa.

Su Tankı

Su tankı , teknede içme ve kullanma amaçlı tatlı suyu depolayan haznedir. Su tankı, teknenin tatlı su sisteminin kaynağıdır. Su Tankı Nedir? Su tankı genellikle teknenin alçak bölümüne, döşeme altına veya yatak altına yerleştirilir. Tank, güverte dolum ağzından doldurulur. Tatlı su pompası tanktan suyu çekerek musluklara iletir. Tankın üst noktasında hava alması için bir havalandırma bulunur. Tank Malzemeleri Malzeme Özellik Polietilen Hafif, korozyona dayanıklı, kalıpla üretilir Paslanmaz çelik Dayanıklı, kaynak bölgelerinde korozyon riski Fiberglas Gövdeye uyumlu biçimde üretilir Esnek tank (bladder) Boş alanlara yerleşir, katlanabilir İçme suyu tanklarında gıdayla temasa uygun malzeme kullanılır. Tankın Bağlantıları Bağlantı Görevi Dolum hattı Güverte dolum ağzından tanka su getirir Havalandırma hattı Doldurma ve boşaltmada hava giriş-çıkışı Çıkış hattı Suyu pompaya iletir Seviye sensörü Su miktarını gösterir Muayene kapağı Temizlik ve kontrol Kapasite Hesabı Günlük su tüketimi kişi sayısına ve kullanıma göre hesaplanır. Örnek: 4 kişi, kişi başı günde 15 litre kullansın. Günlük tüketim 60 litre olur. 300 litrelik tank yaklaşık 5 gün yeter. Tüketim; duş, bulaşık ve tuvalet kullanımına göre büyük farklılık gösterir. Ağırlık ve Denge Su ağırdır. 1 litre su yaklaşık 1 kilogramdır. 300 litre su 300 kilogram ağırlık ekler. Tanklar, ağırlık merkezi düşük ve teknenin ortasına yakın olacak şekilde yerleştirilir. Birden fazla tank varsa dengeli kullanılmaları teknenin trimini korur. Temizlik ve Su Kalitesi Tankı belirli aralıklarla boşaltın. Muayene kapağından iç yüzeyi temizleyin. İçme suyu sistemleri için uygun dezenfektanla dezenfekte edin. Sistemi bol suyla durulayın. Güvenilir kaynaklardan su alın. Durgun su, tankta yosun ve bakteri oluşmasına yol açabilir. Sık Sorulan Sorular Tank suyu içilebilir mi? Su kaynağı, tank temizliği ve filtreleme durumuna bağlıdır. Birçok denizci içme suyunu ayrıca filtreler veya şişe suyu kullanır. Esnek tank ne zaman tercih edilir? Sert tankın sığmadığı veya ek kapasite gerektiğinde tercih edilir. Tank seviyesi nasıl izlenir? Seviye sensörü ve gösterge kullanılır. Bazı sistemler NMEA 2000 ile ekrana bağlanır. İlgili Terimler Tatlı Su Pompası, Tank Seviye Göstergesi, Güverte Dolum Ağzı, Havalandırma Filtresi, Su Filtresi, Su Yapıcı.

Tüm terimlere dön