Denizcilik sözlüğü

Tekne Usturmaçası

Tanım

Tekne usturmaçası, teknede taşınan ve yanaşma sırasında borda boyunca asılan usturmaçadır. Tekne usturmaçası, iskeledeki sabit usturmaçalardan farklı olarak tekneyle birlikte hareket eder.

Tekne Usturmaçası Nedir?

Tekne usturmaçası, teknenin kendi koruma donanımıdır. Tekne hangi iskeleye yanaşırsa yanaşsın usturmaçalar teknedeki halatlarla asılır. Bu usturmaçalar, farklı iskele ve rıhtım yüksekliklerine göre ayarlanabilir.

Seçim Ölçütleri

Ölçüt	Açıklama
Tekne boyu	Uzun tekne daha büyük ve daha fazla usturmaça gerektirir
Tekne ağırlığı	Ağır tekne yanaşmada daha fazla enerji oluşturur
Borda yüksekliği	Yüksek borda daha uzun usturmaça gerektirir
Yanaşma türü	Bordadan veya kıçtan yanaşma farklı yerleşim ister
Depolama alanı	Usturmaçaların teknede sığacağı yer

Üreticiler, tekne boyuna göre önerilen usturmaça çapı ve uzunluğu tablolarını yayımlar.

Yanaşma Türüne Göre Yerleşim

Bordadan yanaşma:

Usturmaçalar gövdenin en geniş noktasından başlayarak dağıtılır.
En az biri baş omuzluğa, biri kıç omuzluğa yakın konur.

Akdeniz tipi kıçtan yanaşma:

Usturmaçalar kıç omuzluklara ve komşu teknelere bakan bordalara asılır.
Kıçta iskele ile aynalık arasına yatay usturmaça konabilir.

Tekne bordasına yanaşma:

Usturmaçalar iki teknenin en geniş noktalarının buluştuğu yere yoğunlaştırılır.

Usturmaça Halatı Bağlantısı

Usturmaça halatı, küpeşteye veya vardavela dikmesinin alt kısmına bağlanır. Vardavela teline bağlama, teli zorlar. Halatın uzunluğu, usturmaça yüksekliğini ayarlamaya yetecek kadar olmalıdır.

Şişirme

Şişirilebilir tekne usturmaçaları valf yoluyla şişirilir. Fazla şişirilmiş usturmaça sertleşir ve sönümleme kabiliyeti azalır. Az şişirilmiş usturmaça yük altında ezilir. Doğru basınç üreticinin belgesinde yer alır.

Saklama

Usturmaça sepeti, küpeşteye takılan raflarda saklama sağlar.
Kıç dolaplar, seyir sırasında usturmaçaları korur.
Sönen tip usturmaçalar küçük hacimde saklanabilir.

Sık Sorulan Sorular

Teknede kaç usturmaça bulundurulur?

Sayı, tekne boyuna ve yanaşma alışkanlığına göre belirlenir. Bordadan yanaşma için her iki tarafa yetecek sayı bulundurulması pratiklik sağlar.

Usturmaçaları ne zaman asmak gerekir?

Usturmaçalar, iskeleye yaklaşmadan önce ve halatlar hazırlanırken asılır.

Tekne usturmaçası ile iskele usturmaçası aynı anda kullanılabilir mi?

Evet. İskele usturmaçası sabit kenarı, tekne usturmaçası gövdeyi korur.

İlgili Terimler

Usturmaça, Balon Usturmaça, Usturmaça Halatı, Usturmaça Kılıfı, İskele Usturmaçası, Bağlama Halatı.

İlgili terimler

Balon Usturmaça

Balon usturmaça , küresel biçimli ve büyük hacimli usturmaçadır. Balon usturmaça, tekne ile sert yüzey arasında geniş bir boşluk bırakır. Balon Usturmaça Nedir? Balon usturmaça, yuvarlak gövdesiyle her yönden gelen darbeyi karşılar. Üst kısmında bir halat gözü bulunur. Şişirilebilir modellerde valf yer alır. Balon usturmaçalar genellikle PVC'den üretilir. İngilizcede bu türe "buoy fender" veya "ball fender" denir. Balon ve Silindir Usturmaça Farkı Özellik Balon Usturmaça Silindir Usturmaça Biçim Küresel Uzun silindir Boşluk Gövde ile yüzey arasında geniş boşluk Daha dar boşluk Temas yönü Her yönden Esas olarak yanal Depolama Büyük hacim kaplar Daha kolay saklanır Tipik konum Baş, kıç ve kavisli bölgeler Borda boyunca Kullanım Alanları Baş ve kıç koruması: Kavisli baş ve kıç bölümlerinde silindir usturmaça kayar. Balon usturmaça yerinde kalır. Yan yana bağlama: İki tekne bordadan bağlandığında gövdeler arasında geniş boşluk sağlar. Büyük yatlar: Yüksek bordalı teknelerde iskeleyle mesafe sağlar. Ağır iş tekneleri: Römorkör ve servis teknelerinde darbe sönümler. İşaretleme: Bazı balon usturmaçalar şamandıra olarak da kullanılır. Boyut Seçimi Balon usturmaçalar çapa göre sınıflandırılır. Bazı üreticiler boyutları seri kodlarıyla belirtir. Örnek: Polyform firmasının A serisi balon usturmaçaları sayısal kodlarla tanımlanır. Boyut, teknenin boyuna ve ağırlığına göre üretici tablosundan seçilir. Asma Yöntemleri Usturmaça, üstteki gözünden halatla asılır. Halat, küpeşte veya babaya bağlanır. Kıçta kullanımda usturmaça, aynalık ile iskele arasına sarkıtılır. Rüzgârda sallanmaması için alt göze ikinci halat bağlanabilir. Saklama Balon usturmaça büyük hacim kaplar. Bazı tekneler bu usturmaçaları söndürerek saklar. Yeniden kullanımda pompa ile şişirilir. Kıç platform altındaki bölmeler veya güverte sepetleri saklama alanı olarak kullanılır. Sık Sorulan Sorular Balon usturmaça şamandıra olarak kullanılır mı? Bazı modeller şamandıra işlevi için tasarlanır. Kullanım amacı, ürün belgesinde belirtilir. Balon usturmaça neden kıçta tercih edilir? Kıç aynalık ve köşeler kavislidir. Küresel biçim bu yüzeylere her açıdan temas eder. Balon usturmaça nasıl temizlenir? Yüzey tatlı su ve hafif deterjanla yıkanır. Çözücü içeren temizleyiciler PVC yüzeye zarar verebilir. İlgili Terimler Usturmaça, Tekne Usturmaçası, Usturmaça Kılıfı, Usturmaça Halatı, Kıç, Bağlama Halatı.

Bağlama Halatı

Bağlama halatı , tekneyi iskeleye, rıhtıma, şamandıraya veya başka bir tekneye bağlamak için kullanılan halattır. Bağlama halatı, tekneyi rüzgâr, dalga ve akıntıya karşı yerinde tutar. Bağlama Halatı Nedir? Bağlama halatı, teknedeki baba veya koç boynuzundan iskeledeki bağlama noktasına uzanır. Halat, teknenin hareketini sınırlar ama tamamen durdurmaz. Dalgalar tekneyi sürekli hareket ettirir. Esneyen halat, bu hareketi yumuşatarak bağlantı noktalarını korur. Konumuna Göre Bağlama Halatları Halat Konumu Görevi Baş halatı Baştan ileri doğru Teknenin geri kaymasını sınırlar Kıç halatı Kıçtan geri doğru Teknenin ileri kaymasını sınırlar Baş spring Baştan geri doğru İleri hareketi sınırlar Kıç spring Kıçtan ileri doğru Geri hareketi sınırlar Borda halatı Bordadan iskeleye dik Teknenin iskeleden açılmasını sınırlar Malzeme Seçimi Malzeme Bağlama İçin Uygunluk Naylon Uygundur; esneme darbeleri sönümler Polyester Uygundur; daha az esner, aşınmaya dayanır Polipropilen Sınırlıdır; UV'de hızlı bozulur Bağlama halatlarında en çok naylon ve polyester kullanılır. Halat Gözü Bağlama halatının bir ucunda genellikle ekleme ile yapılmış göz bulunur. Göz, iskeledeki babaya veya halkaya geçirilir. Gözün çapı, babanın üzerinden rahatça geçecek büyüklükte olmalıdır. Sürtünme Koruması Halat, küpeşte, kurtağzı ve iskele kenarında sürtünür. Sürtünen bölüm hızla aşınır. Koruma için şu yöntemler kullanılır: Halat koruyucu kılıf Hortum parçası Kurtağzı içinden geçirme Bağlama Yayı Bazı bağlama halatlarına kauçuk bağlama yayı takılır. Yay, ani yükleri emer. Teknenin ve bağlama noktalarının ömrünü uzatır. Kötü Havada Bağlama Halatlar çiftlenir. Spring halatları eklenir. Usturmaçalar artırılır. Halatların sürtünme noktaları korunur. Sık Sorulan Sorular Bağlama halatı hangi uzunlukta seçilir? Uzunluk, teknenin boyuna ve bağlama düzenine göre belirlenir. Spring halatları, baş ve kıç halatlarından uzun olur. Bağlama halatı ne zaman değiştirilir? Kılıfta kopukluk, sertleşme veya gözde aşınma görüldüğünde değiştirilir. Gelgitli limanda halatlar nasıl ayarlanır? Halatlara, su seviyesi değiştiğinde teknenin yükselip alçalmasına yetecek boşluk bırakılır. Spring halatı neden çapraz bağlanır? Çapraz yön, teknenin iskele boyunca ileri ve geri kaymasını sınırlar. Bu düzen, dar yerde usturmaçaların yerinde kalmasını sağlar. İlgili Terimler Tekne Halatı, Koç Boynuzu, Baba, Kurtağzı, Halat Gözü, Usturmaça.

Usturmaça

Usturmaça , tekne gövdesi ile iskele, rıhtım veya başka bir tekne arasında tampon görevi gören yumuşak koruma elemanıdır. İngilizcede usturmaçaya "fender" denir. Usturmaça Nedir? Usturmaça, yanaşma ve bağlama sırasında gövdeye gelen darbeleri emer. Gövde ile sert yüzey arasında boşluk bırakır. Bu sayede jelkot, boya ve borda hasar görmez. Usturmaçalar teknede taşınabileceği gibi iskeleye de sabitlenebilir. Usturmaça Türleri Tür Biçim Kullanım Silindir usturmaça Uzun ve silindirik Borda boyunca dikey asılır Balon usturmaça Küresel Baş, kıç ve büyük gövdeler Düz usturmaça Yassı panel Sabit iskelelerde ve dar alanlarda Köşe usturmaçası L biçimli Kıç köşeleri ve iskele köşeleri İskele usturmaçası Profil veya blok İskele kenarına sabitlenir Malzeme Malzeme Özellik Şişirilebilir PVC (vinil) Hafiftir, basıncı ayarlanabilir Köpük dolgulu Delinse bile sönmez Kauçuk Ağır iş ve liman uygulamaları Köpük dolgulu kılıflı Gövdeye temas eden yüzey yumuşaktır Asılma Yöntemi Usturmaçayı borda boyunca gövdenin en geniş noktasına yerleştirin. Usturmaça halatını küpeşteye veya babaya bağlayın. Alt ucun su yüzeyine yakın olmasını sağlayın. Usturmaçaları gövde boyunca aralıklı dağıtın. Yanaşma sonrası yüksekliği iskele seviyesine göre ayarlayın. Boyut ve Sayı Seçimi Usturmaça boyutu ve sayısı, teknenin boyuna ve ağırlığına göre seçilir. Usturmaça üreticileri bu seçim için tablolar yayımlar. Ağır ve yüksek bordalı teknelerde daha büyük usturmaça kullanılır. Seyirde Usturmaça Seyir sırasında usturmaçalar içeri alınır. Dışarıda sallanan usturmaça gövdeye çarpar ve kaybolabilir. Usturmaçalar kıç dolaplarda veya usturmaça sepetlerinde saklanır. Bakım Usturmaçayı tatlı suyla ve hafif deterjanla yıkayın. Şişirilebilir modellerde basıncı kontrol edin. Valf çevresinde sızıntı olup olmadığına bakın. Kirli yüzeylerde usturmaça kılıfı kullanın. Sık Sorulan Sorular Usturmaça neden gövdeye iz bırakır? Usturmaça ile gövde arasına giren kum ve kir yüzeyi aşındırır. PVC yüzey, sıcakta gövdeye leke bırakabilir. Kılıf bu etkiyi azaltır. Usturmaça halatı hangi düğümle bağlanır? Hızlı ayarlanabilen düğümler tercih edilir. Kazık bağı ve yarım bağlar yaygın kullanılır. Usturmaça sönerse ne yapılır? Şişirilebilir modeller valften pompa ile şişirilir. Sızıntı sürüyorsa usturmaça onarılır veya değiştirilir. İlgili Terimler Tekne Usturmaçası, Balon Usturmaça, İskele Usturmaçası, Usturmaça Kılıfı, Usturmaça Halatı, Borda.

Usturmaça Halatı

Usturmaça halatı , usturmaçayı tekneye asmak ve yüksekliğini ayarlamak için kullanılan halattır. Halat, usturmaçanın gözünden tekne üzerindeki bağlantı noktasına uzanır. Usturmaça Halatı Nedir? Usturmaça halatı, usturmaçanın üst veya alt gözüne bağlanır. Halatın diğer ucu küpeşteye, babaya veya vardavela dikmesine bağlanır. Halat boyu ayarlanarak usturmaçanın gövdedeki konumu değiştirilir. Bu sayede usturmaça, iskele yüksekliğine göre doğru noktaya gelir. Halat Malzemesi Malzeme Özellik Polyester örgülü UV dayanımlı, elde rahat Naylon Esnek, darbeye dayanıklı Polipropilen Hafif, ekonomik; UV dayanımı sınırlı Usturmaça halatları sürekli güneş altında kalır. Bu nedenle UV dayanımı yüksek malzeme tercih edilir. Çap ve Uzunluk Çap: Usturmaçanın gözüne ve bağlanacak noktaya uygun olmalıdır. Uzunluk: Usturmaçayı küpeşteden su seviyesine kadar indirebilecek kadar olmalıdır. Hazır usturmaça halatları genellikle bir ucu gözlü olarak satılır. Bağlama Noktaları Nokta Uygunluk Küpeşte gözü Uygundur Baba Uygundur Vardavela dikmesinin alt kısmı Uygundur Vardavela teli Önerilmez; teli zorlar ve gevşetir Kullanılan Düğümler Yarım bağ: Hızla bağlanır ve ayarlanır. Kazık bağı: Halat ucunda sabit göz oluşturur. Volta: Babaya veya koç boynuzuna bağlamada kullanılır. Bazı teknelerde halat tutucu klipsler kullanılır. Klips, düğüm atmadan halat boyunu ayarlamayı sağlar. Yükseklik Ayarı Teknenin iskeleye temas edeceği noktayı belirleyin. Usturmaçanın orta noktasını bu seviyeye getirin. Halatı bağlantı noktasına sabitleyin. Yanaşma sonrası konumu yeniden kontrol edin. Yüzer pontonlarda yükseklik sabittir. Sabit rıhtımlarda su seviyesi değiştikçe ayar gerekebilir. Yatay Asma Bazı durumlarda usturmaça yatay asılır. Bu yöntemde iki halat kullanılır. Biri üst, diğeri alt göze bağlanır. Yatay asma, kıçtan yanaşmada ve alçak iskelelerde kullanılır. Sık Sorulan Sorular Usturmaça halatı neden kopar? Güneş ışığı ve sürekli sürtünme lifleri zayıflatır. Gözün keskin kenarlara değmesi de aşınmayı hızlandırır. Halat rengi önemli midir? Renk işlev açısından önemli değildir. Bazı tekne sahipleri görünüm uyumu için tekne rengine benzer halat seçer. Usturmaça halatı ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve sonunda kontrol edilir. Sertleşmiş veya tüylenmiş halat değiştirilir. İlgili Terimler Usturmaça, Tekne Usturmaçası, Usturmaça Kılıfı, Koç Boynuzu, Baba, Tekne Halatı.

Tüm terimlere dön