Denizcilik sözlüğü

Motor Anodu

Tanım

Motor anodu, tekne motorunun metal parçalarını galvanik korozyondan korumak için motor ve tahrik ünitesine yerleştirilen kurban metaldir. Anot, korunan metalden önce aşınır.

Motor Anodu Nedir?

Deniz suyu elektriği iletir. Farklı metaller deniz suyunda temas ettiğinde aralarında elektrik akımı oluşur. Bu akım, daha aktif metalin aşınmasına yol açar. Motor anodu, motor parçalarından daha aktif bir metalden üretilir. Bu sayede korozyon anot üzerinde gerçekleşir.

Motor Anotlarının Konumları

Konum	Anot Türü
Eşanjör	Kalem anot
Motor bloğu soğutma kanalı	Kalem anot
Egzoz manifoldu	Kalem anot
Dıştan takma motor ayak ünitesi	Trim anodu, kavitasyon plakası anodu
Kuyruklu motor ayak ünitesi	Ayak anotları, aynalık plakası anodu
Saildrive	Pervane çevresindeki halka anot

Kalem Anot

Kalem anot, dişli bir başlığa bağlı silindir biçimli anottur. Anot, soğutma devresindeki bir deliğe vidalanır. Su, anodun çevresinde dolaşır. Kalem anot zamanla incelir ve parçalanabilir. Kopan parçalar eşanjör borularını tıkayabilir.

Anot Malzemeleri

Malzeme	Uygun Ortam
Çinko	Tuzlu su
Alüminyum alaşım	Tuzlu ve acı su
Magnezyum	Tatlı su

Motor üreticileri, tahrik ünitesi için uygun anot malzemesini belirtir. Birçok güncel dıştan takma ve kuyruklu motor üreticisi alüminyum alaşım anot önerir.

Değişim Zamanı

Anodun aşınma oranı düzenli olarak kontrol edilir. Birçok üretici, anot yaklaşık yarı yarıya aşındığında değişim önerir. Anot hiç aşınmıyorsa bağlantı hatalı veya malzeme yanlış olabilir.

Kontrol ve Değişim Adımları

Anodun konumunu motor kılavuzundan belirleyin.
Kapalı devre anotları için motoru soğutun.
Anodu sökün ve aşınma miktarını inceleyin.
Dişli yuvayı temizleyin.
Yeni anodu, üreticinin belirttiği sızdırmazlık yöntemiyle takın.
Dış anotlarda bağlantı yüzeyinin çıplak metal olduğunu doğrulayın.

Anotlar boyanmaz. Boya, anodun suyla temasını keser ve korumayı durdurur.

Sık Sorulan Sorular

Anot neden çok hızlı aşınır?

Marinadaki kaçak akımlar veya hatalı topraklama aşınmayı hızlandırabilir.

Tatlı suda çinko anot kullanılabilir mi?

Tatlı suda çinko anodun yüzeyi pasifleşebilir ve koruma azalır. Magnezyum tercih edilir.

Kalem anot parçası nerede bulunur?

Parça genellikle eşanjör borularının girişinde birikir. Eşanjör kapağı açılarak temizlenir.

İlgili Terimler

Kurban Anot, Galvanik Korozyon, Çinko Anot, Alüminyum Anot, Magnezyum Anot, Kapalı Devre Soğutma.

İlgili terimler

Alüminyum Anot

Alüminyum anot , özel alüminyum alaşımından üretilen ve tuzlu ile acı sularda tekne metal parçalarını koruyan kurban anottur. Alüminyum anot, saf alüminyumdan değil, aktifleştirici katkılar içeren alaşımdan yapılır. Alüminyum Anot Nedir? Saf alüminyum, yüzeyinde koruyucu bir oksit tabakası oluşturur. Bu tabaka anodun çalışmasını engeller. Alaşıma eklenen indiyum ve çinko, bu tabakanın oluşmasını önler. Böylece anot aktif kalır ve düzenli çözünür. Bu alaşımlara genellikle "Al-Zn-In" alaşımı denir. Özellikler Özellik Açıklama Uygun su Tuzlu ve acı su Potansiyel Yaklaşık −1,10 V (Ag/AgCl referansına göre) Yoğunluk Düşük, hafif Kapasite Birim kütle başına yüksek akım kapasitesi Çinko Anot ile Karşılaştırma Özellik Alüminyum Anot Çinko Anot Ağırlık Daha hafif Daha ağır Akım kapasitesi Daha yüksek Daha düşük Acı suda çalışma Etkili Sınırlı Tatlı suda çalışma Sınırlı Pasifleşir Çevresel etki Kadmiyum içermez Kadmiyum katkısı olabilir Birim kütle başına daha yüksek kapasite, alüminyum anodun daha uzun dayanmasını sağlayabilir. Kullanım Alanları Dıştan takma motorlar ve sterndrive ayakları Pervane şaftları Gövde plakaları Alüminyum gövdeli tekneler Nehir ağızları ve acı sular Birçok motor üreticisi, ürünlerinde alüminyum anot kullanımını önerir. Alüminyum Gövdeli Teknelerde Alüminyum gövdeli teknelerde anot, gövdeden daha aktif olmalıdır. Özel alaşımlı alüminyum anotlar bu farkı sağlar. Çinko anotlar da alüminyum gövdeyi koruyabilir. Seçim, gövde ve motor üreticisinin önerisine göre yapılır. Değişim Kuralları Anot yaklaşık yarısı tükendiğinde değiştirilir. Montaj yüzeyi temizlenir. Anot boyanmaz. Aynı teknede farklı anot malzemeleri karıştırılmaz. Sık Sorulan Sorular Alüminyum anot neden saf alüminyumdan yapılmaz? Saf alüminyum pasifleşir ve koruma sağlamaz. Çinkodan alüminyuma geçilebilir mi? Geçilebilir. Tüm anotların aynı malzemeyle değiştirilmesi önerilir. Alüminyum anot tatlı suda çalışır mı? Tatlı suda verimi düşebilir. Bu ortamda magnezyum tercih edilir. Alüminyum anot ile alüminyum gövde aynı malzeme midir? Hayır. Anot, aktifleştirici katkılı özel bir alaşımdır. Alüminyum anot neden daha uzun dayanabilir? Birim kütle başına daha fazla koruma akımı üretir. İlgili Terimler Kurban Anot, Tutya, Çinko Anot, Magnezyum Anot, Deniz Tipi Alüminyum, Katodik Koruma.

Galvanik Korozyon

Galvanik korozyon , elektrolit içinde elektriksel olarak birbirine bağlı iki farklı metalden daha aktif olanın hızla çözünmesidir. Deniz suyu, bu olay için güçlü bir elektrolittir. Galvanik Korozyon Nedir? Her metalin elektrolit içinde ölçülen bir elektrot potansiyeli vardır. İki farklı metal birbirine bağlandığında bir pil oluşur. Potansiyeli daha negatif olan metal anot olur ve çözünür. Daha soylu metal katot olur ve korunur. Bu süreç dışarıdan akım gerektirmez. Galvanik Seri Galvanik seri, metalleri deniz suyundaki potansiyellerine göre sıralar. ASTM G82, galvanik seri kullanımı için rehber sunar. Konum Metal Örnekleri Aktif (anodik) uç Magnezyum, çinko, alüminyum alaşımları Orta bölge Çelik, dökme demir, kurşun Pirinç, bronz, bakır-nikel Soylu (katodik) uç Pasif paslanmaz çelik, titanyum, grafit İki metal arasındaki potansiyel farkı büyüdükçe galvanik etki artar. Alan Oranı Etkisi Durum Sonuç Küçük anot, büyük katot Anot hızla çözünür Büyük anot, küçük katot Anot yavaş çözünür Örneğin alüminyum bir plakaya takılan paslanmaz vidalar sınırlı etki yapar. Paslanmaz bir plakaya takılan alüminyum perçinler ise hızla çözünür. Teknede Galvanik Korozyon Örnekleri Bronz pervane ile alüminyum dıştan takma motor ayağı Paslanmaz cıvata ile alüminyum direk Bakırlı antifouling boya ile alüminyum gövde Bronz gövde geçişi ile pirinç vana Belirtiler Belirti Açıklama Beyaz toz Alüminyum korozyonu Pembe renk Pirinçte çinko kaybı Hızlı anot tükenmesi Galvanik akımın artması Çukurlaşma Aktif metal yüzeyinde Önleme Galvanik seride birbirine yakın metaller seçin. Farklı metaller arasına yalıtkan ara parça koyun. Katı metal yüzeyini boya ile kaplayın. Kurban anot kullanın. Bağlantı yüzeylerine yalıtkan macun uygulayın. Yalnızca anot tarafını boyamak riskli olabilir. Boyadaki küçük bir hasar, küçük anot alanı oluşturur. Sık Sorulan Sorular Galvanik korozyon için elektrik gerekir mi? Dış elektrik gerekmez. Metaller kendi pilini oluşturur. Kurban anot bu korozyonu nasıl önler? Anot, korunan metallerden daha aktiftir ve onların yerine çözünür. İlgili Terimler Korozyon, Elektrolitik Korozyon, Kurban Anot, Katodik Koruma, Çinko Anot, Deniz Tipi Alüminyum.

Kapalı Devre Soğutma

Kapalı devre soğutma , motorun içinde antifrizli tatlı su dolaşan ve bu suyun bir eşanjörde deniz suyuyla soğutulduğu soğutma sistemidir. İngilizcede bu sisteme "freshwater cooling" veya "closed cooling" denir. Kapalı Devre Soğutma Nedir? Kapalı devre sistemde iki ayrı su devresi bulunur. İç devre, motor bloğu ve silindir kapağında dolaşır. Dış devre, denizden alınan suyu eşanjöre taşır. İki devre birbirine karışmaz. Isı, eşanjörün metal boruları üzerinden iç devreden dış devreye geçer. İki Devrenin Karşılaştırması Özellik İç Devre Dış Devre Sıvı Antifriz ve tatlı su karışımı Deniz suyu Pompa Santrifüj motor su pompası Esnek impellerli deniz suyu pompası Dolaşım alanı Motor bloğu, kapak, eşanjör Süzgeç, pompa, eşanjör, egzoz Çıkış Kapalı döngü Islak egzozla denize Sistem Bileşenleri Eşanjör: Isıyı iç devreden dış devreye aktarır. Genleşme tankı: Isınan sıvının genleşmesini karşılar. Basınç kapağı içerir. Termostat: İç devrenin sıcaklığını düzenler. Motor su pompası: İç devreyi dolaştırır. Deniz suyu pompası: Dış devreyi dolaştırır. Eşanjör anodu: Eşanjörü galvanik korozyondan korur. Avantajlar Avantaj Açıklama İç korozyon azalır Deniz suyu motor içinde dolaşmaz Tuz birikmez Su kanalları temiz kalır Sıcaklık kararlıdır Motor ideal sıcaklıkta çalışır Donma koruması Antifriz iç devreyi korur Bakım Noktaları Genleşme tankındaki sıvı seviyesini kontrol edin. Antifriz oranını üreticinin önerisine göre ölçün. Eşanjör anodunu düzenli olarak değiştirin. Eşanjör borularını tuz ve tortudan temizleyin. Deniz suyu pompası impellerini kontrol edin. Hortum ve kelepçeleri inceleyin. Eşanjör Tıkanması Eşanjör boruları zamanla tuz, kireç ve deniz canlılarıyla tıkanabilir. Tıkanma, soğutma kapasitesini düşürür. Motor yüksek yükte ısınmaya başlar. Eşanjör sökülerek temizlenir veya kimyasal temizlik uygulanır. Sık Sorulan Sorular İç devre sıvısı neden eksilir? Eşanjörde iç kaçak, pompa keçesi arızası veya hortum sızıntısı sıvı kaybına yol açar. Genleşme tankı kapağı sıcakken açılır mı? Hayır. Sıcak sıvı basınç altındadır. Kapak açılırsa sıcak sıvı fışkırabilir. Kapalı devre sistemde de deniz suyu pompası gerekir mi? Evet. Deniz suyu pompası, eşanjörü soğutacak suyu sağlar. İlgili Terimler Motor Soğutma Sistemi, Açık Devre Soğutma, Motor Su Pompası, Deniz Suyu Pompası, Termostat, Motor Anodu.

Kurban Anot

Kurban anot , korunması istenen metal parçadan daha aktif bir metalden yapılan ve onun yerine çözünen parçadır. Teknelerde kurban anotlar pervane, şaft, gövde ve motor parçalarını korur. Kurban Anot Nedir? Kurban anot, galvanik korozyon ilkesini koruma amacıyla kullanır. Anot, korunan parçaya elektriksel olarak bağlanır. Deniz suyunda bir galvanik pil oluşur. Anot, galvanik seride daha aktif olduğu için çözünür. Korunan metal katot olur ve korozyona uğramaz. Türkçede kurban anota "tutya" da denir. Anot Malzemeleri Malzeme Uygun Su Not Çinko Tuzlu su Tatlı suda pasifleşebilir Alüminyum alaşımı Tuzlu ve acı su Daha hafif, daha uzun ömür Magnezyum Tatlı su Tuzlu suda çok hızlı çözünür Alüminyum anotlar, indiyum ve çinko katkılı özel alaşımlardan üretilir. Anot Türleri Tür Takıldığı Yer Şaft anodu Pervane şaftı Pervane somunu anodu Pervane göbeği Gövde anodu Gövde altına cıvatalı plaka Dıştan takma motor anodu Motor ayağı ve trim Motor içi anot Eşanjör ve soğutma devresi Flap anodu Trim flapları Baş itici anodu Baş itici pervanesi Montaj Kuralları Anodu yalnızca temiz metal yüzeye bağlayın. Anodu boyamayın. Bağlantı noktasının elektriksel sürekliliğini kontrol edin. Anodu üreticinin belirttiği konuma takın. Boyanan anot suyla temas edemez ve çalışmaz. Değişim Ölçütü Durum İşlem Yaklaşık yarısı tükenmiş Değiştirilir Hiç tükenmemiş Bağlantı ve malzeme kontrol edilir Çok hızlı tükenmiş Kaçak akım araştırılır Birçok üretici, anot hacminin yaklaşık yarısı tükendiğinde değişimi önerir. Malzemelerin Karıştırılması Aynı tekne üzerinde farklı anot malzemeleri birlikte kullanılmaz. Farklı anotlar birbirini etkileyebilir. Üreticinin önerdiği malzeme tercih edilir. Sık Sorulan Sorular Anot neden hiç tükenmez? Anot boyanmış, pasifleşmiş veya bağlantısı kopmuş olabilir. Anot ne sıklıkla değiştirilir? Genellikle karaya çekmede kontrol edilir ve gerektiğinde değiştirilir. Tatlı suda çinko anot kullanılır mı? Çinko tatlı suda pasifleşebilir. Magnezyum veya alüminyum tercih edilir. Anot neden yüzeye sıkıca bağlanır? Gevşek bağlantı elektrik akışını keser. Bu durumda anot korumaz. Anot boyutu nasıl seçilir? Boyut, korunan alana ve üretici önerisine göre seçilir. İlgili Terimler Tutya, Çinko Anot, Alüminyum Anot, Magnezyum Anot, Katodik Koruma, Galvanik Korozyon.

Tüm terimlere dön