Denizcilik sözlüğü

Marin Elektrik Kablosu

Tanım

Marin elektrik kablosu, teknelerde kullanılmak üzere üretilen, kalaylı ve çok telli bakır iletkenden oluşan elektrik kablosudur. Kablo, nem, tuz, yağ ve titreşime dayanacak şekilde tasarlanır.

Marin Elektrik Kablosu Nedir?

Marin kablonun iletkeni çok sayıda ince bakır telden oluşur. Her tel kalayla kaplanır. Kalay, bakırı nemden ve oksitlenmeden korur. İletkenin üzeri yağa, ısıya ve neme dayanıklı bir yalıtımla kaplanır.

Marin Kablonun Özellikleri

Özellik	Açıklama
Kalaylı teller	Korozyonun kablo içinde ilerlemesini sınırlar
İnce çok telli yapı	Titreşime ve bükülmeye dayanır
Yalıtım	Yağa, yakıta ve neme dayanıklı
Sıcaklık değeri	Motor bölmesi koşullarına uygun
Renk kodu	Devre türünü gösterir

Kalaysız Kablonun Sorunu

Kalaysız bakır kabloya nem girdiğinde teller oksitlenir. Oksitlenme, kablonun içinde uç noktadan ilerler. Kablo siyahlaşır ve direnci artar. Direnç artınca kablo ısınır ve gerilim düşer. Kalaylı kablo bu süreci yavaşlatır.

Kablo Türleri

Tür	Kullanım
Tek damarlı kablo	Akü kabloları ve dağıtım hatları
Çift damarlı yassı kablo	Fenerler ve pompalar
Çok damarlı kablo	Elektronik ve sensör bağlantıları
Akü kablosu	Yüksek akımlı marş ve ana hatlar

Renk Kodları (DC)

İletken	Yaygın Renk
Pozitif	Kırmızı
Negatif	Sarı veya siyah
Bağlantı (bonding)	Yeşil veya yeşil-sarı

AC kabloları ayrı renk düzenine sahiptir. Renk kuralları ilgili standartlarda belirtilir.

İlgili Standartlar

Standart	Kapsam
ISO 10133	Küçük teknelerde DC tesisat ve kablo şartları
ISO 13297	Küçük teknelerde AC tesisat şartları
ABYC E-11	ABD'de tekne elektrik tesisatı önerileri
UL 1426	ABD'de tekne kablosu ürün standardı

Döşeme Kuralları

Kabloları sintine suyu seviyesinin üzerinde döşeyin.
Belirli aralıklarla destekleyin ve sabitleyin.
Keskin kenarlarda kablo koruyucu kullanın.
Sıcak yüzeylerden uzak tutun.
Bölme geçişlerinde kablo rakoru kullanın.

Sık Sorulan Sorular

Ev tipi kablo teknede kullanılabilir mi?

Ev tipi kablo tek telli veya kalaysız olabilir. Titreşim ve nem nedeniyle teknede önerilmez.

Kablo kesiti nasıl ifade edilir?

Avrupa'da mm², ABD'de AWG ile ifade edilir.

Kablo uçları nasıl korunur?

Sıkma pabucu takılır ve yapıştırıcılı ısıyla daralan makaronla kaplanır.

İlgili Terimler

Kablo Kesiti, Kablo Rakoru, Marin Elektrik, Terminal Bloğu, Bara, Tekne Elektrik Sistemi.

İlgili terimler

Bara

Bara , birden fazla kablonun ortak bir elektrik noktasında birleştirildiği iletken metal çubuktur. İngilizcede baraya "busbar" denir. Bara Nedir? Bara, genellikle bakır veya kalaylı bakırdan üretilir. Üzerinde kabloların bağlandığı cıvatalı veya vidalı terminaller bulunur. Bara, aynı potansiyeldeki çok sayıda bağlantıyı düzenli şekilde toplar. Böylece akü kutup başında çok sayıda kablo üst üste yığılmaz. Bara Türleri Tür Görevi Pozitif bara Pozitif besleme kablolarını toplar Negatif bara Tüketicilerin negatif dönüşlerini toplar Toprak barası AC koruma iletkenlerini toplar Sigortalı bara Her çıkışta sigorta yuvası bulunur Kullanım Alanları Akü bankası çıkışı Elektrik panosu arkası Motor bölmesindeki dağıtım noktaları Elektronik cihazların negatif dönüşleri Akü Kutup Başında Kablo Yığılması Akü kutup başına çok sayıda kablo bağlamak önerilmez. Kablo pabuçları üst üste yığılınca temas zayıflar. Gevşeyen bağlantı ısınır. Bu nedenle akü çıkışı bir baraya alınır. Tüketiciler bu baradan beslenir. Akım Değeri Her baranın taşıyabileceği sürekli akım belirtilir. Bara, bağlı tüm kabloların toplam akımına uygun seçilir. Yüksek akım taşıyan baralar daha kalın kesitli ve daha büyük cıvatalıdır. Malzeme Malzeme Özellik Kalaylı bakır Korozyona dayanıklı, iletkenliği yüksek Çıplak bakır İletkenliği yüksek, zamanla oksitlenir Pirinç Daha düşük iletkenlik, düşük akımlı uygulamalar Bağlantı cıvataları ve pullar paslanmaz çelik veya kalaylı pirinçten seçilir. Montaj Kuralları Barayı yalıtkan bir taban üzerine monte edin. Pozitif barayı yalıtım kapağıyla örtün. Kablo pabuçlarını cıvata ölçüsüne göre seçin. Cıvataları üreticinin belirttiği torkla sıkın. Her bağlantıyı etiketleyin. Bakım Cıvata sıkılığını kontrol edin. Oksitlenmiş yüzeyleri temizleyin. Isınma izi görülen bağlantıları yenileyin. Sık Sorulan Sorular Negatif bara neden gereklidir? Tüm tüketicilerin negatif dönüşleri tek bir noktada toplanır. Bu düzen, arıza tespitini ve akım ölçümünü kolaylaştırır. Akü monitörü şöntü baraya göre nereye takılır? Şönt, akü negatif kutbu ile negatif bara arasına takılır. Böylece tüm akım şöntten geçer. Bara ile terminal bloğu aynı şey midir? Bara tüm bağlantıları ortak potansiyelde birleştirir. Terminal bloğunda her bağlantı genellikle ayrıdır. İlgili Terimler Terminal Bloğu, Akü Bankası, Sigorta Paneli, Akü Monitörü, Elektrik Panosu, Marin Elektrik Kablosu.

Kablo Kesiti

Kablo kesiti , bir elektrik kablosundaki iletkenin kesit alanıdır. Kesit, Avrupa'da milimetre kare (mm²), ABD'de AWG (American Wire Gauge) sistemiyle ifade edilir. Kablo Kesiti Nedir? Kesit büyüdükçe kablo daha fazla akım taşır. Büyük kesitli kablonun direnci düşüktür. Düşük direnç, gerilim düşümünü ve ısınmayı azaltır. Teknelerde düşük gerilimli DC sistemler yüksek akım çektiği için kesit seçimi önemlidir. Kesit Seçiminde İki Ölçüt Ölçüt Açıklama Akım taşıma kapasitesi Kablonun aşırı ısınmadan taşıyabileceği akım Gerilim düşümü Kablo boyunca kaybolan gerilim Kesit, iki ölçütten daha büyük sonucu verenine göre seçilir. Uzun hatlarda belirleyici ölçüt genellikle gerilim düşümüdür. Gerilim Düşümü Hesabı Formül: Kesit (mm²) ≈ (0,0175 × 2 × L × I) ÷ ΔU 0,0175: Bakırın yaklaşık özdirenci (Ω·mm²/m) L: Kaynaktan cihaza kablo uzunluğu (m) 2: Gidiş ve dönüş iletkenleri I: Akım (A) ΔU: İzin verilen gerilim düşümü (V) Örnek: 12 V sistemde 8 metre uzaklıktaki 10 A'lık pompa için %3 düşüm hedeflensin. ΔU = 12 × 0,03 = 0,36 V Kesit ≈ (0,0175 × 2 × 8 × 10) ÷ 0,36 ≈ 7,8 mm² Seçilecek standart kesit: 10 mm² mm² ve AWG Karşılıkları AWG Yaklaşık mm² 16 1,3 14 2,1 12 3,3 10 5,3 8 8,4 6 13,3 4 21,2 2 33,6 1/0 53,5 AWG sisteminde sayı küçüldükçe kesit büyür. Gerilim Düşümü Sınırları ABYC E-11 önerilerine göre seyir fenerleri, pompalar ve elektronik gibi kritik devrelerde gerilim düşümü %3 ile sınırlandırılır. Kritik olmayan devrelerde %10'a kadar düşüme izin verilir. Akım Kapasitesini Etkileyen Etkenler Yalıtımın sıcaklık değeri Ortam sıcaklığı Motor bölmesinde döşeme Aynı demette bulunan kablo sayısı Motor bölmesinde ve kalabalık demetlerde kablonun akım kapasitesi düşürülerek hesaplanır. Sık Sorulan Sorular Gereğinden kalın kablo kullanmak zararlı mıdır? Elektriksel olarak zararlı değildir. Ancak maliyet ve ağırlık artar. Kablo uzunluğu neden iki kat alınır? Akım pozitif kablodan gider, negatif kablodan döner. İki iletkenin toplam uzunluğu hesaba girer. Sigorta değeri kesitle ilişkili midir? Evet. Sigorta, kablonun taşıyabileceği akımı aşmayacak değerde seçilir. İlgili Terimler Marin Elektrik Kablosu, Doğru Akım, 12 Volt Tekne Sistemi, Marin Sigorta, Bara, Voltmetre.

Kablo Rakoru

Kablo rakoru , bir kablonun güverte, bölme veya cihaz gövdesinden geçtiği noktada sızdırmazlık sağlayan bağlantı parçasıdır. İngilizcede bu parçaya "cable gland" denir. Kablo Rakoru Nedir? Rakor, bir gövde, conta ve sıkma somunundan oluşur. Kablo rakorun içinden geçirilir. Somun sıkıldığında conta kabloyu sarar. Böylece su, toz ve nem geçiş noktasından içeri giremez. Rakor ayrıca kablonun çekilmesine karşı gerilme koruması sağlar. Kablo Rakoru Türleri Tür Kullanım Standart plastik rakor Cihaz kutuları ve bölme geçişleri Pirinç veya paslanmaz rakor Dayanım gerektiren noktalar Güverte kablo geçişi Direk ve anten kablolarının güverteden geçişi Çok delikli rakor Birden fazla kablonun tek noktadan geçişi Konnektör geçirmeli güverte geçişi Fişli kablonun sökülmeden geçirilmesi Güverte Kablo Geçişi Direk feneri, radar ve anten kabloları güverteden aşağı iner. Güverte kablo geçişi, bu kabloların su sızdırmadan geçmesini sağlar. Bazı modellerde geniş bir açıklık bulunur. Bu açıklık, kablo ucundaki fişin sökülmeden geçirilmesine imkân verir. Kablo yerleştirildikten sonra conta ve kapakla açıklık kapatılır. IP Koruma Sınıfı Rakorların sızdırmazlık düzeyi IP koduyla belirtilir. Güverte ve dış ortam geçişlerinde IP67 veya IP68 sınıfı yaygındır. Seçim Ölçütleri Kablonun dış çapını ölçün. Rakorun sıkma aralığının bu çapı kapsadığını doğrulayın. Montaj yüzeyinin kalınlığına uygun diş boyunu seçin. Ortama uygun malzeme ve IP sınıfını seçin. UV ışınlarına maruz yerlerde UV dayanımlı malzeme tercih edin. Montaj Adımları Montaj yüzeyine uygun çapta delik açın. Sandviç güvertede delik çevresini epoksiyle doldurun. Rakor gövdesini yerleştirin ve sızdırmazlık macunu uygulayın. Kabloyu geçirin. Sıkma somununu, conta kabloyu saracak kadar sıkın. Damla Döngüsü Kablo, rakora yukarıdan değil alttan veya yandan yaklaşacak şekilde döşenir. Kabloda aşağı sarkan bir kavis bırakılır. Bu kavise damla döngüsü denir. Kablo boyunca akan su, kavsin en alt noktasından damlar ve rakora ulaşmaz. Sık Sorulan Sorular Rakor yerine silikon kullanılabilir mi? Silikon zamanla ayrılabilir ve gerilme koruması sağlamaz. Rakor daha güvenilir bir çözümdür. Çok ince kablo büyük rakorla kullanılabilir mi? Conta kabloyu saramaz ve sızdırmazlık sağlanamaz. Uygun aralıkta rakor seçilir. Güverte kablo geçişi ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve direk indirildiğinde kontrol edilir. İlgili Terimler Marin Elektrik Kablosu, IP Koruma Sınıfı, IP67, Kablo Kesiti, Güverte, Radar Anteni.

Marin Elektrik

Marin elektrik , teknelerde kullanılan ve deniz ortamının koşullarına uygun olarak tasarlanan elektrik ürünleri ile tesisat uygulamalarının genel adıdır. Marin Elektrik Nedir? Teknedeki elektrik tesisatı nem, tuz, titreşim ve sıcaklık değişimine maruz kalır. Kara tipi elektrik ürünleri bu koşullarda hızla bozulabilir. Marin elektrik ürünleri, bu koşullara dayanacak malzemelerle üretilir. Uygulama yöntemleri de sızdırmazlık ve titreşim dayanımını hedefler. Marin Elektrik Ürünleri Ürün Özellik Kalaylı bakır kablo Telleri oksitlenmeye karşı korur Sıkma terminali Titreşimde gevşemez Isıyla daralan makaron Bağlantıyı nemden korur Marin sigorta ve devre kesici Nemli ortamda çalışır Su geçirmez anahtar ve priz IP korumalıdır Ateşleme korumalı cihaz Yakıt buharını tutuşturmaz Uygulama İlkeleri Kablo seçimi: Çok telli, kalaylı bakır kablo kullanın. Bağlantı: Uygun sıkma pensesiyle terminal sıkın. Sızdırmazlık: Bağlantıları yapıştırıcılı makaronla kapatın. Koruma: Her devreye kaynağa yakın sigorta takın. Döşeme: Kabloları sintine seviyesinin üzerinde ve sabitleyerek döşeyin. Etiketleme: Her kabloyu devre adıyla işaretleyin. Çok Telli Kablonun Önemi Tek telli kablo titreşimle yorulur ve kırılabilir. Çok telli kablo esnektir ve titreşime dayanır. Teknelerde bu nedenle ince telli, esnek kablolar kullanılır. İlgili Standartlar Standart Kapsam ISO 10133 Küçük teknelerde DC elektrik tesisatı ISO 13297 Küçük teknelerde AC elektrik tesisatı ISO 8846 Elektrikli cihazların ateşleme koruması IEC 60529 IP koruma sınıfları ABYC E-11 ABD'de AC ve DC tesisat önerileri ABYC, Amerikan Tekne ve Yat Konseyi'nin kısaltmasıdır. Sık Görülen Hatalar Ev tipi kablo kullanmak Bağlantıları bant ile yalıtmak Sigortasız devre bırakmak Kabloları sintine suyuna temas edecek şekilde döşemek Farklı metal terminaller kullanmak Bakım Bağlantılarda yeşil oksit tabakası olup olmadığına bakın. Gevşek terminalleri sıkın. Korozyon önleyici sprey uygulayın. Isınma izi olan bağlantıları yenileyin. Sık Sorulan Sorular Marin kablo ile normal kablo arasındaki fark nedir? Marin kablo kalaylı ve çok tellidir. Yalıtımı yağa, neme ve ısıya daha dayanıklıdır. Lehimli bağlantı teknede kullanılır mı? Lehim, titreşimde kırılgan bir geçiş noktası oluşturabilir. Bu nedenle sıkma terminali tercih edilir. Elektrik arızası en çok nerede görülür? Bağlantı noktalarında görülür. Nem ve korozyon direnci artırır ve ısınmaya yol açar. İlgili Terimler Tekne Elektrik Sistemi, Marin Elektrik Kablosu, Marin Sigorta, IP Koruma Sınıfı, Kablo Kesiti, Terminal Bloğu.

Tüm terimlere dön