Denizcilik sözlüğü

Marin Ekipman

Tanım

Marin ekipman, deniz ortamında kullanılmak üzere tasarlanan ve üretilen ekipmandır. Marin ekipman tuzlu suya, neme, UV ışınlarına ve titreşime dayanıklıdır.

Marin Ekipman Nedir?

"Marin" kelimesi, ürünün deniz ortamına uygun olduğunu belirtir. Deniz ortamı, karadaki koşullardan daha zorludur. Tuzlu su metalleri aşındırır. UV ışınları plastikleri kırılganlaştırır. Nem, elektrik bağlantılarında korozyona yol açar.

Deniz Ortamının Etkileri

Etken	Etkisi	Marin Çözüm
Tuzlu su	Metallerde korozyon	AISI 316 paslanmaz çelik, bronz
UV ışınları	Plastik ve kumaşta bozulma	UV katkılı malzeme
Nem	Elektrikte kısa devre ve oksitlenme	Kalaylı bakır kablo, sızdırmaz bağlantı
Titreşim	Bağlantıların gevşemesi	Kilitli somun, titreşim takozu
Sıcaklık değişimi	Genleşme ve çatlama	Esnek conta ve macun

Marin Ekipman Örnekleri

Marin akü
Marin elektrik kablosu
Marin priz ve sigorta
Marin buzdolabı
Marin LED aydınlatma
Marin tuvalet
Marin kumaş

İlgili Test ve Standartlar

IEC 60529: Elektrikli cihazların su ve toza karşı koruma derecesini (IP kodu) belirler. Örnek: IP67, toz geçirmez ve geçici suya daldırmaya dayanıklı anlamına gelir.
ISO 9227: Tuz sisi testinin yöntemini tanımlar. Test, malzemenin korozyon dayanımını ölçer.
ISO 10133: Küçük teknelerde düşük gerilimli DC elektrik tesisatını düzenler.
ISO 13297: Küçük teknelerde AC elektrik tesisatını düzenler.
ABYC standartları: Amerikan Tekne ve Yat Konseyi'nin (American Boat & Yacht Council) yayımladığı teknik standartlardır.

Marin ve Ev Tipi Ürün Farkı

Özellik	Marin Ürün	Ev Tipi Ürün
Kablo	Kalaylı çok telli bakır	Çıplak bakır
Vida	AISI 316 paslanmaz	Galvaniz veya karbon çelik
Elektrik bağlantısı	Sızdırmaz, IP korumalı	Kuru ortam için tasarlanmış
Plastik	UV katkılı	UV katkısız olabilir

Sık Sorulan Sorular

Her "marin" etiketli ürün bir standarda uyar mı?

"Marin" kelimesi tek başına bir sertifika değildir. Ürünün uyduğu standart, teknik belgede ayrıca belirtilir.

Kalaylı kablo neden tercih edilir?

Kalay kaplama, bakır telleri nemden ve oksitlenmeden korur. Oksitlenme, kablonun direncini artırır.

Marin ekipmanın bakımı gerekir mi?

Evet. Tuz birikintisi tatlı suyla temizlenir. Elektrik bağlantıları düzenli olarak kontrol edilir.

İlgili Terimler

Denizcilik Ekipmanı, Tekne Ekipmanı, IP Koruma Sınıfı, Paslanmaz Çelik, Marin Elektrik Kablosu, Korozyon.

İlgili terimler

Denizcilik Ekipmanı

Denizcilik ekipmanı , gemi, yat ve teknelerde seyir, güvenlik, haberleşme ve işletme için kullanılan araç ve gereçlerdir. Terim, gezi teknelerinden ticari gemilere kadar geniş bir alanı kapsar. Denizcilik Ekipmanı Nedir? Denizcilik ekipmanı, deniz araçlarının güvenli çalışmasını sağlar. Bazı ekipmanlar uluslararası sözleşmelerle zorunlu tutulur. Zorunlu ekipmanların onaylı olması gerekir. Onay, ekipmanın belirli test ve performans şartlarını karşıladığını gösterir. Denizcilik Ekipmanı Grupları Grup Örnekler Can kurtarma Can yeleği, can salı, can simidi, kurtarma botu Yangın Yangın söndürücü, algılama sistemi, yangın battaniyesi Seyir Pusula, radar, GPS, AIS, ECDIS Haberleşme VHF telsiz, EPIRB, SART, NAVTEX Kirlilik önleme Sintine suyu ayırıcı, atık su arıtma Güverte Çapa, ırgat, halat, vinç ECDIS, İngilizce "Electronic Chart Display and Information System" ifadesinin kısaltmasıdır. Gemilerde onaylı elektronik harita sistemidir. Uluslararası Düzenlemeler SOLAS: Denizde Can Emniyeti Uluslararası Sözleşmesi'dir. Ticari gemilerde zorunlu ekipmanı belirler. Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yönetilir. LSA Kodu: Uluslararası Can Kurtarma Araçları Kodu'dur. Can kurtarma ekipmanının teknik şartlarını belirler. FSS Kodu: Uluslararası Yangın Güvenlik Sistemleri Kodu'dur. Deniz Teçhizatı Direktifi Avrupa Birliği'nin 2014/90/EU sayılı Deniz Teçhizatı Direktifi (MED), gemi ekipmanının onay şartlarını belirler. Onaylı ürünler "dümen işareti" (wheel mark) taşır. Türkiye, bu direktifi Deniz Teçhizatı Yönetmeliği ile iç mevzuatına aktarmıştır. Gezi Teknesi ve Ticari Gemi Ekipmanı Özellik Gezi Teknesi Ticari Gemi Düzenleme Ulusal mevzuat ve ISO standartları SOLAS ve MED Onay işareti CE işareti veya ürün standardı Dümen işareti Denetim Liman başkanlığı Bayrak devleti ve klas kuruluşu Sık Sorulan Sorular Dümen işareti ne anlama gelir? Dümen işareti, ürünün 2014/90/EU Direktifi şartlarına uygun olduğunu gösterir. İşaret, gemi dümeni simgesine benzer. Gezi teknesinde SOLAS onaylı ekipman zorunlu mudur? Özel gezi teknelerinde zorunluluk ulusal mevzuata göre belirlenir. SOLAS onaylı ürünler gezi teknelerinde de kullanılabilir. Klas kuruluşu nedir? Klas kuruluşu, gemilerin yapı ve ekipman standartlarını denetleyen bağımsız kuruluştur. Türk Loydu, Lloyd's Register ve DNV klas kuruluşlarına örnektir. İlgili Terimler Marin Ekipman, SOLAS, Güvenlik Ekipmanı, Can Salı, EPIRB, Tekne Ekipmanı.

IP Koruma Sınıfı

IP koruma sınıfı , elektrikli bir cihaz gövdesinin katı cisimlere, toza ve suya karşı koruma düzeyini gösteren koddur. Kod, IEC 60529 standardında tanımlanır. IP, İngilizce "Ingress Protection" (giriş koruması) ifadesinin kısaltmasıdır. IP Koruma Sınıfı Nedir? IP kodu, "IP" harflerinden sonra gelen iki rakamdan oluşur. Örnek: IP67. Birinci rakam katı cisimlere ve toza, ikinci rakam suya karşı korumayı gösterir. Rakam büyüdükçe koruma artar. Bir özellik test edilmemişse rakam yerine "X" yazılır. Örnek: IPX7. Birinci Rakam: Katı Cisim ve Toz Rakam Koruma 0 Koruma yok 1 50 mm'den büyük cisimler 2 12,5 mm'den büyük cisimler (parmak) 3 2,5 mm'den büyük cisimler 4 1 mm'den büyük cisimler 5 Toza karşı korumalı 6 Toz geçirmez İkinci Rakam: Su Rakam Koruma 0 Koruma yok 1 Dikey damlayan su 2 15° eğimde damlayan su 3 Püskürtülen su 4 Her yönden sıçrayan su 5 Su jetleri 6 Güçlü su jetleri 7 Geçici daldırma (1 m, 30 dakika) 8 Üreticinin belirttiği koşullarda sürekli daldırma 9 Yüksek basınçlı ve sıcak su jetleri Teknede Kullanım Önerileri Konum Önerilen Asgari Koruma Kuru kamara IP20 Kamara içi nemli bölgeler IP44 Kokpit IP65 Güverte IP66 Geçici su altında kalabilecek yerler IP67 Sürekli su altı IP68 Tablo genel uygulamayı gösterir. Kesin değer üretici ve tasarımcı tarafından belirlenir. Sık Yapılan Hatalar IP67 ile IP66'yı kıyaslamak: IP67, IP66'nın su jeti testini içermeyebilir. Bazı ürünler her iki sınıfı ayrı ayrı taşır. Örnek: IP66/IP67. Kablo bağlantısını göz ardı etmek: Cihaz IP67 olsa bile hatalı kablo girişi korumayı bozar. Tuz etkisini ihmal etmek: IP kodu korozyon dayanımını göstermez. Ek Harfler Bazı IP kodlarında rakamlardan sonra harf bulunur. Bu harfler, ek test koşullarını gösterir. Örnek: "M" hareketli parçalar çalışırken test edildiğini belirtir. Sık Sorulan Sorular IPX7 ne anlama gelir? Toz koruması test edilmemiştir. Cihaz 1 metre derinlikte 30 dakika suya daldırılmaya dayanır. Yüksek IP sınıfı her zaman daha iyi midir? Koruma artar, ancak bazı yüksek sınıflı gövdeler ısıyı daha zor dağıtır. IP kodu el telsizinde neden önemlidir? El telsizi suya düşebilir. IPX7 veya üzeri telsizler bu duruma dayanır. İlgili Terimler IP67, Su Geçirmez Lamba, Marin Priz, Kablo Rakoru, Marin Ekipman, El Telsizi.

Korozyon

Korozyon , bir metalin çevresiyle kimyasal veya elektrokimyasal tepkimeye girerek bozulmasıdır. Demirin paslanması, korozyonun en bilinen örneğidir. Korozyon Nedir? Metaller, doğada çoğunlukla oksit veya tuz halinde bulunur. İşlenmiş metal, kararlı haline geri dönme eğilimindedir. Nem, oksijen ve tuz bu dönüşümü hızlandırır. Deniz suyu, iyi bir elektrolittir ve klorür iyonu içerir. Bu nedenle deniz ortamı korozyon açısından en zorlu ortamlardan biridir. Korozyonun Koşulları Elektrokimyasal korozyon için dört unsur gerekir: Unsur Açıklama Anot Elektron veren ve çözünen metal bölgesi Katot Elektron alan bölge Elektrolit İyonları ileten sıvı, örneğin deniz suyu Elektriksel bağlantı Anot ile katot arasında elektron yolu Bu unsurlardan biri ortadan kaldırılırsa korozyon durur. Teknede Görülen Korozyon Türleri Tür Açıklama Genel korozyon Yüzeyin düzgün biçimde aşınması Galvanik korozyon Farklı metallerin elektrolitte temasıyla oluşur Elektrolitik korozyon Dış kaynaklı kaçak akımla oluşur Oyuklanma korozyonu Yüzeyde derin küçük çukurlar Aralık korozyonu Oksijen almayan dar boşluklarda Gerilmeli korozyon çatlağı Gerilme altındaki metalde çatlak Seçici çözünme Alaşımdan bir elementin çözünmesi, örneğin dezinkifikasyon Etkilenen Parçalar Pervane ve şaft Deniz suyu vanaları ve gövde geçişleri Dıştan takma motor ayakları Paslanmaz donanım ve arma telleri Elektrik bağlantıları Çelik ve alüminyum gövdeler Önleme Yöntemleri Yöntem Açıklama Malzeme seçimi Deniz ortamına uygun alaşım Kaplama Boya ve astar sistemleri Katodik koruma Kurban anot veya dış akım Yalıtım Farklı metaller arasında yalıtkan ara parça Elektrik düzeni Kaçak akımların önlenmesi Temizlik Tuzun tatlı suyla uzaklaştırılması İlgili Standartlar ISO 8044, korozyon terimlerini tanımlar. ISO 12944, çelik yapıların boya ile korunmasını düzenler. Sık Sorulan Sorular Paslanma ile korozyon aynı şey midir? Paslanma, demir ve çeliğin korozyonudur. Korozyon tüm metalleri kapsayan genel terimdir. Tuzlu su neden korozyonu hızlandırır? Tuzlu su, elektriği iyi iletir ve klorür iyonu içerir. Fiberglas korozyona uğrar mı? Fiberglas metal değildir ve korozyona uğramaz. Üzerindeki metal parçalar uğrayabilir. Korozyon hızı neye bağlıdır? Metal türüne, sıcaklığa, oksijen miktarına ve suyun iletkenliğine bağlıdır. İlgili Terimler Galvanik Korozyon, Elektrolitik Korozyon, Kurban Anot, Katodik Koruma, Paslanmaz Çelik, Deniz Tipi Alüminyum.

Marin Elektrik Kablosu

Marin elektrik kablosu , teknelerde kullanılmak üzere üretilen, kalaylı ve çok telli bakır iletkenden oluşan elektrik kablosudur. Kablo, nem, tuz, yağ ve titreşime dayanacak şekilde tasarlanır. Marin Elektrik Kablosu Nedir? Marin kablonun iletkeni çok sayıda ince bakır telden oluşur. Her tel kalayla kaplanır. Kalay, bakırı nemden ve oksitlenmeden korur. İletkenin üzeri yağa, ısıya ve neme dayanıklı bir yalıtımla kaplanır. Marin Kablonun Özellikleri Özellik Açıklama Kalaylı teller Korozyonun kablo içinde ilerlemesini sınırlar İnce çok telli yapı Titreşime ve bükülmeye dayanır Yalıtım Yağa, yakıta ve neme dayanıklı Sıcaklık değeri Motor bölmesi koşullarına uygun Renk kodu Devre türünü gösterir Kalaysız Kablonun Sorunu Kalaysız bakır kabloya nem girdiğinde teller oksitlenir. Oksitlenme, kablonun içinde uç noktadan ilerler. Kablo siyahlaşır ve direnci artar. Direnç artınca kablo ısınır ve gerilim düşer. Kalaylı kablo bu süreci yavaşlatır. Kablo Türleri Tür Kullanım Tek damarlı kablo Akü kabloları ve dağıtım hatları Çift damarlı yassı kablo Fenerler ve pompalar Çok damarlı kablo Elektronik ve sensör bağlantıları Akü kablosu Yüksek akımlı marş ve ana hatlar Renk Kodları (DC) İletken Yaygın Renk Pozitif Kırmızı Negatif Sarı veya siyah Bağlantı (bonding) Yeşil veya yeşil-sarı AC kabloları ayrı renk düzenine sahiptir. Renk kuralları ilgili standartlarda belirtilir. İlgili Standartlar Standart Kapsam ISO 10133 Küçük teknelerde DC tesisat ve kablo şartları ISO 13297 Küçük teknelerde AC tesisat şartları ABYC E-11 ABD'de tekne elektrik tesisatı önerileri UL 1426 ABD'de tekne kablosu ürün standardı Döşeme Kuralları Kabloları sintine suyu seviyesinin üzerinde döşeyin. Belirli aralıklarla destekleyin ve sabitleyin. Keskin kenarlarda kablo koruyucu kullanın. Sıcak yüzeylerden uzak tutun. Bölme geçişlerinde kablo rakoru kullanın. Sık Sorulan Sorular Ev tipi kablo teknede kullanılabilir mi? Ev tipi kablo tek telli veya kalaysız olabilir. Titreşim ve nem nedeniyle teknede önerilmez. Kablo kesiti nasıl ifade edilir? Avrupa'da mm², ABD'de AWG ile ifade edilir. Kablo uçları nasıl korunur? Sıkma pabucu takılır ve yapıştırıcılı ısıyla daralan makaronla kaplanır. İlgili Terimler Kablo Kesiti, Kablo Rakoru, Marin Elektrik, Terminal Bloğu, Bara, Tekne Elektrik Sistemi.

Tüm terimlere dön