Açık devre soğutma, denizden alınan suyun doğrudan motor bloğu ve silindir kapağı içinde dolaşarak motoru soğuttuğu sistemdir. İngilizcede bu sisteme "raw water cooling" denir.
Açık Devre Soğutma Nedir?
Açık devre sistemde tek bir su devresi bulunur. Deniz suyu pompası, suyu denizden çeker. Su, motorun soğutma kanallarından geçer. Isınan su egzoza karışarak denize geri atılır. Sistemde eşanjör ve antifrizli iç devre bulunmaz.
Kullanım Alanları
- Dıştan takma motorlar
- Bazı küçük içten takma motorlar
- Tatlı su göllerinde kullanılan tekneler
- Eski model tekne motorları
Dıştan takma motorların neredeyse tamamı açık devre soğutma kullanır.
Kapalı Devre ile Karşılaştırma
| Özellik | Açık Devre | Kapalı Devre |
|---|---|---|
| Yapı | Basit, az parça | Eşanjör ve iki devre |
| Maliyet | Düşük | Yüksek |
| Motor içi korozyon | Yüksek risk | Düşük risk |
| Tuz birikimi | Oluşabilir | İç devrede oluşmaz |
| Çalışma sıcaklığı | Daha düşük tutulur | Daha kararlı ve yüksek |
| Donma riski | Su boşaltılmazsa yüksek | Antifriz korur |
Neden Daha Düşük Sıcaklık?
Deniz suyu yüksek sıcaklıkta tuz çökeltir. Çöken tuz, soğutma kanallarını daraltır. Bu nedenle açık devre sistemlerde termostat daha düşük sıcaklıkta açılır. Daha düşük çalışma sıcaklığı tuz birikimini sınırlar.
Korozyon Koruması
Açık devrede motorun iç yüzeyleri sürekli tuzlu suyla temas eder. Koruma için şu önlemler uygulanır:
- Motor bloğu içine yerleştirilen kurban anotlar
- Kullanım sonrası tatlı su yıkaması
- Uzun beklemeler öncesi sistemin boşaltılması
Tatlı Su Yıkaması
Dıştan takma motorlarda yıkama, bağlantı ağzı veya kulaklık tipi aparatla yapılır. Aparat, tatlı su hortumunu soğutma girişine bağlar. Motor, üreticinin talimatına göre çalıştırılarak veya çalıştırılmadan yıkanır. Yıkama, kanallardaki tuzu ve kumu temizler.
Bakım Adımları
- Kullanım sonrası sistemi tatlı suyla yıkayın.
- Kontrol suyu çıkışının açık olduğunu doğrulayın.
- Motor anotlarını düzenli olarak kontrol edin.
- Termostatı tuz birikintisine karşı inceleyin.
- Kışlama öncesi sistemi boşaltın veya antifrizle doldurun.
Sık Sorulan Sorular
Açık devre sistem kapalı devreye dönüştürülebilir mi?
Birçok içten takma motor için dönüşüm kitleri bulunur. Uygunluk, motor modeline bağlıdır.
Tatlı suda kullanılan teknede açık devre sorun yaratır mı?
Tatlı suda tuz birikimi ve galvanik korozyon daha azdır. Ancak tortu ve donma riski devam eder.
Kontrol suyu neden kesilir?
Kanal girişi tıkanmış veya impeller arızalanmış olabilir.
İlgili Terimler
Kapalı Devre Soğutma, Motor Soğutma Sistemi, Deniz Suyu Pompası, Motor Anodu, Termostat, Dıştan Takma Motor.