Yaz sezonu kampanyası: Seçili ürünlerde %30'a varan indirim - stoklar tükenmeden keşfedin.

Kampanyalı Ürünler
Kaptan Market — Denizcilik ve Yedek Parça
Denizcilik sözlüğü

Akü Şalteri

Tanım

Akü şalteri, aküyü tekne elektrik sisteminden tamamen ayıran veya bağlayan yüksek akımlı ana anahtardır. Akü şalterine "ana şalter" de denir.

Akü Şalteri Nedir?

Akü şalteri, akü ile sistem arasındaki ana kablo üzerinde bulunur. Şalter kapatıldığında tüm tüketiciler aküden ayrılır. Şalter, bakım, uzun süreli bekleme ve acil durumlarda kullanılır. Yangın veya kısa devre durumunda enerjinin hızla kesilmesini sağlar.

Akü Şalteri Türleri

TürÖzellik
Döner kollu şalterAçık ve kapalı konumlu kol
Anahtarlı şalterÇıkarılabilir anahtarla kullanılır
Uzaktan kumandalı şalterElektrikle açılıp kapanır
Seçici şalterBirden fazla aküyü seçmeye yarar

Akım Değerleri

DeğerAnlamı
Sürekli akımŞalterin uzun süre taşıyabileceği akım
Kısa süreli akımBelirli süre için taşınabilecek yüksek akım
Marş akımıMarş motoru için kısa süreli akım

Şalter, devrenin en yüksek sürekli akımından yüksek değerde seçilir.

Montaj Yeri

  • Aküye mümkün olduğunca yakın konumlandırılır.
  • Kolay ve hızlı erişilebilir olmalıdır.
  • Nemden ve sıçrayan sudan korunmalıdır.
  • Benzinli motor bölmesinde ateşleme korumalı model kullanılır.

Kullanım Kuralları

  1. Motor çalışırken marş aküsü şalterini kapatmayın.
  2. Bakım öncesi şalteri kapatın.
  3. Tekneden ayrılırken gereksiz devreleri kapatın.
  4. Sintine pompası gibi sürekli çalışması gereken devreleri şalterden önce bağlayın.

Motor çalışırken şalter kapatılırsa alternatör diyotları zarar görebilir.

Sürekli Bağlı Devreler

Bazı devreler akü şalteri kapalıyken de çalışmalıdır. Örnek olarak otomatik sintine pompası ve yüksek su alarmı verilebilir. Bu devreler aküye doğrudan ve ayrı bir sigortayla bağlanır.

Bakım

  • Şalter bağlantı cıvatalarının sıkılığını kontrol edin.
  • Kontak noktalarında ısınma izi arayın.
  • Kolun rahat ve tam konumlara oturduğunu doğrulayın.

Sık Sorulan Sorular

Akü şalteri yangında neden önemlidir?

Elektrik kaynağının kesilmesi, kısa devreden kaynaklanan yangının büyümesini sınırlayabilir.

Her aküye ayrı şalter gerekir mi?

Marş ve servis aküleri için ayrı şalter kullanılması yaygın bir uygulamadır.

Şalter ısınırsa ne yapılır?

Gevşek bağlantı veya yetersiz akım değeri olabilir. Şalter kontrol edilip gerekirse değiştirilir.

İlgili Terimler

Akü Seçici Şalter, Tekne Aküsü, Marin Sigorta, Elektrik Panosu, Otomatik Sintine Pompası, Alternatör.

İlgili terimler

Akü Seçici Şalter

Akü seçici şalter , iki veya daha fazla aküden hangisinin sisteme bağlanacağını seçmeye yarayan döner şalterdir. Şalter, aküleri ayrı ayrı veya birlikte kullanma imkânı verir. Akü Seçici Şalter Nedir? Klasik akü seçici şalterin dört konumu vardır. Kullanıcı kolu çevirerek akü seçer. Seçilen akü hem motoru çalıştırır hem de tüketicileri besler. Alternatör de seçilen aküyü şarj eder. Şalter Konumları Konum Anlamı Kapalı (OFF) Tüm aküler ayrılmıştır 1 Yalnızca 1 numaralı akü bağlıdır 2 Yalnızca 2 numaralı akü bağlıdır Her İkisi (BOTH) İki akü paralel bağlıdır Kullanım Örneği Motoru 1 numaralı aküyle çalıştırın. Seyir sırasında "Her İkisi" konumuyla iki aküyü şarj edin. Demirde 2 numaralı aküyü servis için kullanın. 1 numaralı aküyü marş için korunmuş bırakın. Bu kullanım, kullanıcının şalteri doğru zamanda çevirmesine bağlıdır. Kullanım Kuralları Motor çalışırken şalter "Kapalı" konumdan geçirilmez. Uzun süre "Her İkisi" konumunda demirde kalınmaz. Bu durumda iki akü de boşalabilir. Farklı türdeki aküler "Her İkisi" konumunda uzun süre birlikte tutulmaz. Kapalı konumdan geçiş, alternatörün bağlantısını keser ve diyotlara zarar verebilir. Bazı şalterlerde bu sorunu önleyen alan devresi kesme kontağı bulunur. Acil Durumda Kullanım Marş aküsü boşaldığında şalter "Her İkisi" veya servis aküsü konumuna alınır. Servis aküsü motoru çalıştırır. Motor çalıştıktan sonra şalter normal konumuna döndürülür. Otomatik Sistemlerle Karşılaştırma Özellik Akü Seçici Şalter Otomatik Ayırıcı Kullanıcı müdahalesi Gerekir Gerekmez Hata riski Vardır Düşüktür Acil paralel bağlama Kolaydır Ayrı şalter gerekebilir Maliyet Düşüktür Daha yüksektir Birçok modern teknede seçici şalter yerine otomatik akü ayırıcı veya DC-DC şarj cihazı kullanılır. Sık Sorulan Sorular "Her İkisi" konumu her zaman kullanılabilir mi? Seyirde şarj için uygundur. Demirde servis kullanımında marş aküsünün korunması için önerilmez. Seçici şalter hangi akım değerinde seçilir? Marş akımı ve sürekli yük toplamına uygun değerde seçilir. Şalter konumu yanlış bırakılırsa ne olur? Marş aküsü servis tüketimiyle boşalabilir ve motor çalıştırılamayabilir. İlgili Terimler Akü Şalteri, Akü İzolatörü, Akü Ayırıcı, Marş Aküsü, Servis Aküsü, Alternatör.

Alternatör

Alternatör , motor çalışırken mekanik enerjiyi elektrik enerjisine çeviren ve aküleri şarj eden üreteçtir. Alternatör, motorun kasnağına kayışla bağlanır. Alternatör Nedir? Alternatör, içinde dönen bir manyetik alan ile alternatif akım üretir. Diyot köprüsü, bu akımı doğru akıma çevirir. Regülatör, çıkış gerilimini akünün ihtiyacına göre sınırlar. Üretilen akım aküleri şarj eder ve teknenin elektrik tüketicilerini besler. Alternatörün Bölümleri Bölüm Görevi Rotor Dönen manyetik alanı oluşturur Stator Elektrik akımının üretildiği sargılar Diyot köprüsü Alternatif akımı doğru akıma çevirir Regülatör Çıkış gerilimini kontrol eder Kasnak Kayışla motordan hareket alır Fan Alternatörü soğutur Regülatör Türleri Tür Özellik Dahili regülatör Alternatörün içindedir, sabit gerilim sağlar Harici akıllı regülatör Şarjı kademeli yapar, akü türüne göre ayarlanır Akıllı regülatörler; yükleme, emme ve koruma (float) kademelerini uygular. Bu yöntem, akülerin daha hızlı ve dengeli şarj olmasını sağlar. Çıkış Akımı Alternatörün kapasitesi amper (A) cinsinden ifade edilir. Örnek: "12 V 90 A alternatör". Çıkış akımı motor devrine bağlıdır. Rölantide alternatör tam kapasitesine ulaşmaz. Çoklu Akü Şarjı Teknede marş ve servis aküleri birlikte bulunur. Alternatör, iki akü grubunu birlikte şarj eder. Ayırma için şu cihazlar kullanılır: Akü izolatörü Voltaj algılamalı röle (akü ayırıcı) DC-DC şarj cihazı Lityum servis aküsü kullanılan teknelerde DC-DC şarj cihazı, alternatörü aşırı yükten korur. Ateşleme Koruması Benzinli motor bölmelerinde kullanılan alternatörler kıvılcım çıkarmayacak şekilde üretilir. ISO 8846 standardı bu şartları belirler. Arıza Belirtileri Belirti Olası Neden Şarj uyarı lambası yanıyor Alternatör veya regülatör arızası Akü gerilimi düşük Yetersiz şarj, kayış kayması Akü gerilimi çok yüksek Regülatör arızası Gıcırtı sesi Gevşek veya aşınmış kayış Uğultu sesi Rulman aşınması Sık Sorulan Sorular Motor çalışırken akü gerilimi kaç volt olmalıdır? 12 V sistemlerde şarj sırasında gerilim genellikle 13,5 V ile 14,5 V arasındadır. Kesin değer akü türüne bağlıdır. Alternatör kayışı ne zaman değiştirilir? Çatlak, parlama veya gevşeme görüldüğünde değiştirilir. Alternatör aküler bağlı değilken çalıştırılabilir mi? Bağlantı kesildiğinde alternatör diyotları zarar görebilir. Motor çalışırken akü şalteri kapatılmaz. İlgili Terimler Marş Aküsü, Servis Aküsü, Akü İzolatörü, DC-DC Şarj Cihazı, Voltmetre, Doğru Akım.

Elektrik Panosu

Elektrik panosu , teknedeki elektrik enerjisini koruma elemanları üzerinden devrelere dağıtan kontrol panelidir. Pano, her devrenin açılıp kapatılmasını ve korunmasını sağlar. Elektrik Panosu Nedir? Elektrik panosu, akü ve kıyı elektriği gibi kaynaklardan gelen enerjiyi alır. Enerji, panodaki sigortalar veya devre kesiciler üzerinden tüketicilere dağıtılır. Kullanıcı, fenerler, pompalar ve cihazları panodan kontrol eder. Pano ayrıca gerilim ve akım göstergelerini içerebilir. Pano Türleri Tür Görevi DC panosu 12 V veya 24 V tüketicileri dağıtır AC panosu 230 V tüketicileri dağıtır Birleşik pano AC ve DC bölümlerini aynı gövdede ayrı tutar Dijital anahtarlama sistemi Devreleri ekran veya tuşlarla yönetir Panonun Bölümleri Bölüm Görevi Ana kesici Panoya gelen enerjiyi açıp kapatır Devre kesiciler veya sigortalar Her devreyi korur Anahtarlar Devreleri açar ve kapatır Göstergeler Gerilim, akım ve tank seviyelerini gösterir Etiketler Her devrenin adını gösterir Bara Ortak bağlantı noktası sağlar DC Panoda Tipik Devreler Seyir fenerleri Demir feneri İç aydınlatma Tatlı su pompası Sintine pompası Seyir elektroniği VHF telsiz Buzdolabı AC Panoda Tipik Elemanlar Kıyı elektriği ana kesicisi Kaçak akım rölesi Kaynak seçici şalter Polarite göstergesi Priz, klima ve su ısıtıcısı devreleri Etiketleme Her devre panoda açık bir adla etiketlenir. Kablolar da pano arkasında aynı adla işaretlenir. Bu düzen, arıza tespitini hızlandırır. Tesisat şeması teknede saklanır. Montaj Kuralları Panoyu kuru ve kolay erişilebilir bir yere yerleştirin. Arka tarafında bakım için boşluk bırakın. AC ve DC bölümlerini fiziksel olarak ayırın. AC bölümünün arkasını dokunmaya karşı kapatın. Kabloları düzenli ve sabitlenmiş olarak döşeyin. Sık Sorulan Sorular Panoda bir devre sürekli atıyorsa ne yapılır? Devre kesici tekrar tekrar kurulmamalıdır. Kısa devre veya aşırı yük kontrol edilir. Dijital anahtarlama sistemi nedir? Devreleri röleler aracılığıyla yöneten elektronik sistemdir. Kullanıcı ekran veya telefon uygulamasıyla devreleri açıp kapatır. Panoya yeni devre eklenebilir mi? Boş yuva varsa eklenebilir. Yeni devrenin kablo kesiti ve koruma değeri hesaplanır. İlgili Terimler Sigorta Paneli, Devre Kesici, Marin Sigorta, Bara, Voltmetre, Tekne Elektrik Sistemi.

Marin Sigorta

Marin sigorta , teknede elektrik devrelerini aşırı akım ve kısa devreye karşı koruyan, deniz ortamına uygun sigortadır. Sigorta, aşırı akımda içindeki iletken erirken devreyi keser. Marin Sigorta Nedir? Sigortanın içinde belirli akımda eriyen bir iletken bulunur. Akım bu değeri aşınca iletken erir ve devre açılır. Sigorta, esas olarak kabloyu korur. Kablonun aşırı ısınması ve yangın çıkması önlenir. Atan sigorta yenisiyle değiştirilir. Sigorta Türleri Tür Akım Aralığı Kullanım Bıçak tipi (ATO, ATC, mini) Düşük ve orta Genel devreler Cam tüp sigorta Düşük Eski cihazlar ve paneller MIDI sigorta Orta ve yüksek Şarj cihazları, küçük inverterler MEGA sigorta Yüksek Inverterler, ırgatlar ANL sigorta Çok yüksek Ana akü kablosu MRBF sigorta Yüksek Akü kutup başına doğrudan montaj Class T sigorta Çok yüksek, yüksek kesme kapasiteli Lityum akü bankaları Kesme Kapasitesi Kesme kapasitesi, sigortanın güvenle kesebileceği en yüksek kısa devre akımıdır. Lityum akü bankaları, kısa devrede çok yüksek akım verebilir. Bu nedenle lityum sistemlerde yüksek kesme kapasiteli sigortalar kullanılır. Sigorta Değeri Seçimi Devredeki kablonun kesitini ve taşıyabileceği akımı belirleyin. Cihazın normal çalışma akımını öğrenin. Sigorta değerini cihaz akımının üstünde, kablo kapasitesinin altında seçin. Örnek: 6 A çeken bir pompa, 15 A taşıyabilen kabloyla bağlanmışsa 10 A sigorta uygun olabilir. Konum Kuralı Sigorta, kaynağa mümkün olduğunca yakın konumlandırılır. ABYC E-11 önerileri, ana akü kablolarında sigortanın akü kutbuna belirli bir mesafe içinde olmasını öngörür. Kaynağa uzak sigorta, aradaki kablo bölümünü korumaz. Ateşleme Koruması Benzinli motor bölmesinde kullanılan sigorta tutucuları ateşleme korumalı olmalıdır. ISO 8846 bu şartları tanımlar. Bakım Yedek sigortaları teknede bulundurun. Sigorta tutucularındaki korozyonu kontrol edin. Isınma izi görülen sigortaları ve tutucuları değiştirin. Sık Sorulan Sorular Sigorta yerine tel konulabilir mi? Hayır. Bu uygulama devreyi korumasız bırakır ve yangın riski oluşturur. Sigorta neden zamanla atabilir? Gevşek bağlantı ısınmaya yol açar. Isınan sigorta normal akımda da atabilir. Sigorta ile devre kesici birlikte kullanılabilir mi? Evet. Ana hatta sigorta, dağıtımda devre kesici kullanımı yaygındır. İlgili Terimler Devre Kesici, Sigorta Paneli, Kablo Kesiti, Akü Şalteri, LiFePO4 Akü, Elektrik Panosu.