Denizcilik sözlüğü

Elektrik Panosu

Tanım

Elektrik panosu, teknedeki elektrik enerjisini koruma elemanları üzerinden devrelere dağıtan kontrol panelidir. Pano, her devrenin açılıp kapatılmasını ve korunmasını sağlar.

Elektrik Panosu Nedir?

Elektrik panosu, akü ve kıyı elektriği gibi kaynaklardan gelen enerjiyi alır. Enerji, panodaki sigortalar veya devre kesiciler üzerinden tüketicilere dağıtılır. Kullanıcı, fenerler, pompalar ve cihazları panodan kontrol eder. Pano ayrıca gerilim ve akım göstergelerini içerebilir.

Pano Türleri

Tür	Görevi
DC panosu	12 V veya 24 V tüketicileri dağıtır
AC panosu	230 V tüketicileri dağıtır
Birleşik pano	AC ve DC bölümlerini aynı gövdede ayrı tutar
Dijital anahtarlama sistemi	Devreleri ekran veya tuşlarla yönetir

Panonun Bölümleri

Bölüm	Görevi
Ana kesici	Panoya gelen enerjiyi açıp kapatır
Devre kesiciler veya sigortalar	Her devreyi korur
Anahtarlar	Devreleri açar ve kapatır
Göstergeler	Gerilim, akım ve tank seviyelerini gösterir
Etiketler	Her devrenin adını gösterir
Bara	Ortak bağlantı noktası sağlar

DC Panoda Tipik Devreler

Seyir fenerleri
Demir feneri
İç aydınlatma
Tatlı su pompası
Sintine pompası
Seyir elektroniği
VHF telsiz
Buzdolabı

AC Panoda Tipik Elemanlar

Kıyı elektriği ana kesicisi
Kaçak akım rölesi
Kaynak seçici şalter
Polarite göstergesi
Priz, klima ve su ısıtıcısı devreleri

Etiketleme

Her devre panoda açık bir adla etiketlenir. Kablolar da pano arkasında aynı adla işaretlenir. Bu düzen, arıza tespitini hızlandırır. Tesisat şeması teknede saklanır.

Montaj Kuralları

Panoyu kuru ve kolay erişilebilir bir yere yerleştirin.
Arka tarafında bakım için boşluk bırakın.
AC ve DC bölümlerini fiziksel olarak ayırın.
AC bölümünün arkasını dokunmaya karşı kapatın.
Kabloları düzenli ve sabitlenmiş olarak döşeyin.

Sık Sorulan Sorular

Panoda bir devre sürekli atıyorsa ne yapılır?

Devre kesici tekrar tekrar kurulmamalıdır. Kısa devre veya aşırı yük kontrol edilir.

Dijital anahtarlama sistemi nedir?

Devreleri röleler aracılığıyla yöneten elektronik sistemdir. Kullanıcı ekran veya telefon uygulamasıyla devreleri açıp kapatır.

Panoya yeni devre eklenebilir mi?

Boş yuva varsa eklenebilir. Yeni devrenin kablo kesiti ve koruma değeri hesaplanır.

İlgili Terimler

Sigorta Paneli, Devre Kesici, Marin Sigorta, Bara, Voltmetre, Tekne Elektrik Sistemi.

İlgili terimler

Bara

Bara , birden fazla kablonun ortak bir elektrik noktasında birleştirildiği iletken metal çubuktur. İngilizcede baraya "busbar" denir. Bara Nedir? Bara, genellikle bakır veya kalaylı bakırdan üretilir. Üzerinde kabloların bağlandığı cıvatalı veya vidalı terminaller bulunur. Bara, aynı potansiyeldeki çok sayıda bağlantıyı düzenli şekilde toplar. Böylece akü kutup başında çok sayıda kablo üst üste yığılmaz. Bara Türleri Tür Görevi Pozitif bara Pozitif besleme kablolarını toplar Negatif bara Tüketicilerin negatif dönüşlerini toplar Toprak barası AC koruma iletkenlerini toplar Sigortalı bara Her çıkışta sigorta yuvası bulunur Kullanım Alanları Akü bankası çıkışı Elektrik panosu arkası Motor bölmesindeki dağıtım noktaları Elektronik cihazların negatif dönüşleri Akü Kutup Başında Kablo Yığılması Akü kutup başına çok sayıda kablo bağlamak önerilmez. Kablo pabuçları üst üste yığılınca temas zayıflar. Gevşeyen bağlantı ısınır. Bu nedenle akü çıkışı bir baraya alınır. Tüketiciler bu baradan beslenir. Akım Değeri Her baranın taşıyabileceği sürekli akım belirtilir. Bara, bağlı tüm kabloların toplam akımına uygun seçilir. Yüksek akım taşıyan baralar daha kalın kesitli ve daha büyük cıvatalıdır. Malzeme Malzeme Özellik Kalaylı bakır Korozyona dayanıklı, iletkenliği yüksek Çıplak bakır İletkenliği yüksek, zamanla oksitlenir Pirinç Daha düşük iletkenlik, düşük akımlı uygulamalar Bağlantı cıvataları ve pullar paslanmaz çelik veya kalaylı pirinçten seçilir. Montaj Kuralları Barayı yalıtkan bir taban üzerine monte edin. Pozitif barayı yalıtım kapağıyla örtün. Kablo pabuçlarını cıvata ölçüsüne göre seçin. Cıvataları üreticinin belirttiği torkla sıkın. Her bağlantıyı etiketleyin. Bakım Cıvata sıkılığını kontrol edin. Oksitlenmiş yüzeyleri temizleyin. Isınma izi görülen bağlantıları yenileyin. Sık Sorulan Sorular Negatif bara neden gereklidir? Tüm tüketicilerin negatif dönüşleri tek bir noktada toplanır. Bu düzen, arıza tespitini ve akım ölçümünü kolaylaştırır. Akü monitörü şöntü baraya göre nereye takılır? Şönt, akü negatif kutbu ile negatif bara arasına takılır. Böylece tüm akım şöntten geçer. Bara ile terminal bloğu aynı şey midir? Bara tüm bağlantıları ortak potansiyelde birleştirir. Terminal bloğunda her bağlantı genellikle ayrıdır. İlgili Terimler Terminal Bloğu, Akü Bankası, Sigorta Paneli, Akü Monitörü, Elektrik Panosu, Marin Elektrik Kablosu.

Devre Kesici

Devre kesici , aşırı akım veya kısa devre durumunda elektrik devresini otomatik olarak kesen ve yeniden kurulabilen koruma elemanıdır. Halk arasında "otomatik sigorta" veya "şalter" olarak da anılır. Devre Kesici Nedir? Devre kesici, devreden geçen akımı sürekli izler. Akım belirlenen değeri aşınca iç mekanizma kontakları açar. Devre kesilir ve kablo aşırı ısınmaktan korunur. Arıza giderildikten sonra kesici kolu yeniden kurularak devre açılır. Sigortadan farklı olarak değişim gerektirmez. Çalışma İlkeleri Tür Çalışma Şekli Tepki Termik kesici Isınan bimetal şerit eğilerek kontağı açar Uzun süreli aşırı yükte Manyetik kesici Bobin, yüksek akımda kontağı çeker Kısa devrede çok hızlı Termik-manyetik kesici İki mekanizma birlikte Her iki duruma tepki Hidrolik-manyetik kesici Sıvı dolu tüp gecikmeyi ayarlar Sıcaklıktan az etkilenir Teknede Kullanılan Devre Kesiciler Tür Kullanım Panel tipi kesici DC ve AC dağıtım panolarında Yüzey montajlı kesici Irgat, pervane ve inverter hatlarında Ray tipi (DIN) kesici AC panolarda Kaçak akım korumalı kesici AC devrelerde kaçak akım koruması Seçim Ölçütleri Devredeki kablonun taşıyabileceği akımı belirleyin. Kesici değerini bu akımı aşmayacak şekilde seçin. Kesicinin gerilim türüne (AC veya DC) uygunluğunu kontrol edin. Kesme kapasitesinin olası kısa devre akımına uygunluğunu doğrulayın. Benzinli motor bölmesinde ateşleme korumalı model seçin. AC kesiciler DC devrelerde güvenle kullanılamayabilir. DC akım, kontaklar açılırken ark oluşturur. Bu nedenle DC'ye uygun kesici seçilir. Kesici Neden Atar? Kısa devre Aşırı yük Arızalı cihaz Islanan bağlantı Yanlış değerde kesici Yeniden Kurma Kuralları Kesicinin neden attığını araştırın. Arızalı cihazı devreden çıkarın. Kesiciyi yeniden kurun. Kesici yine atarsa devreyi kontrol ettirin. Sürekli atan kesiciyi zorla kurmak kablo ve cihazlara zarar verebilir. Sık Sorulan Sorular Devre kesici sigortadan daha mı güvenlidir? İkisi de doğru seçildiğinde koruma sağlar. Kesici yeniden kurulabilir, sigorta değiştirilir. Kesici anahtar olarak kullanılabilir mi? Bazı panel tipi kesiciler anahtar olarak kullanılmak üzere tasarlanır. Üretici bilgisi kontrol edilir. Kesici kolu sıcak oluyorsa ne anlama gelir? Gevşek bağlantı veya sürekli yüksek yük olabilir. Kontrol edilmelidir. İlgili Terimler Marin Sigorta, Sigorta Paneli, Elektrik Panosu, Kablo Kesiti, Akü Şalteri, 220 Volt Tekne Sistemi.

Marin Sigorta

Marin sigorta , teknede elektrik devrelerini aşırı akım ve kısa devreye karşı koruyan, deniz ortamına uygun sigortadır. Sigorta, aşırı akımda içindeki iletken erirken devreyi keser. Marin Sigorta Nedir? Sigortanın içinde belirli akımda eriyen bir iletken bulunur. Akım bu değeri aşınca iletken erir ve devre açılır. Sigorta, esas olarak kabloyu korur. Kablonun aşırı ısınması ve yangın çıkması önlenir. Atan sigorta yenisiyle değiştirilir. Sigorta Türleri Tür Akım Aralığı Kullanım Bıçak tipi (ATO, ATC, mini) Düşük ve orta Genel devreler Cam tüp sigorta Düşük Eski cihazlar ve paneller MIDI sigorta Orta ve yüksek Şarj cihazları, küçük inverterler MEGA sigorta Yüksek Inverterler, ırgatlar ANL sigorta Çok yüksek Ana akü kablosu MRBF sigorta Yüksek Akü kutup başına doğrudan montaj Class T sigorta Çok yüksek, yüksek kesme kapasiteli Lityum akü bankaları Kesme Kapasitesi Kesme kapasitesi, sigortanın güvenle kesebileceği en yüksek kısa devre akımıdır. Lityum akü bankaları, kısa devrede çok yüksek akım verebilir. Bu nedenle lityum sistemlerde yüksek kesme kapasiteli sigortalar kullanılır. Sigorta Değeri Seçimi Devredeki kablonun kesitini ve taşıyabileceği akımı belirleyin. Cihazın normal çalışma akımını öğrenin. Sigorta değerini cihaz akımının üstünde, kablo kapasitesinin altında seçin. Örnek: 6 A çeken bir pompa, 15 A taşıyabilen kabloyla bağlanmışsa 10 A sigorta uygun olabilir. Konum Kuralı Sigorta, kaynağa mümkün olduğunca yakın konumlandırılır. ABYC E-11 önerileri, ana akü kablolarında sigortanın akü kutbuna belirli bir mesafe içinde olmasını öngörür. Kaynağa uzak sigorta, aradaki kablo bölümünü korumaz. Ateşleme Koruması Benzinli motor bölmesinde kullanılan sigorta tutucuları ateşleme korumalı olmalıdır. ISO 8846 bu şartları tanımlar. Bakım Yedek sigortaları teknede bulundurun. Sigorta tutucularındaki korozyonu kontrol edin. Isınma izi görülen sigortaları ve tutucuları değiştirin. Sık Sorulan Sorular Sigorta yerine tel konulabilir mi? Hayır. Bu uygulama devreyi korumasız bırakır ve yangın riski oluşturur. Sigorta neden zamanla atabilir? Gevşek bağlantı ısınmaya yol açar. Isınan sigorta normal akımda da atabilir. Sigorta ile devre kesici birlikte kullanılabilir mi? Evet. Ana hatta sigorta, dağıtımda devre kesici kullanımı yaygındır. İlgili Terimler Devre Kesici, Sigorta Paneli, Kablo Kesiti, Akü Şalteri, LiFePO4 Akü, Elektrik Panosu.

Sigorta Paneli

Sigorta paneli , birden fazla elektrik devresinin sigortalarını tek bir gövdede toplayan dağıtım kutusudur. Teknelerde sigorta panelleri genellikle DC devreler için kullanılır. Sigorta Paneli Nedir? Sigorta paneli, bir besleme girişi ve çok sayıda sigortalı çıkıştan oluşur. Her çıkış ayrı bir tüketiciyi besler. Bir devrede aşırı akım oluşursa yalnızca o devrenin sigortası atar. Diğer devreler çalışmaya devam eder. Panelin Bölümleri Bölüm Görevi Pozitif besleme girişi Panele enerji getirir Sigorta yuvaları Sigortaları taşır Çıkış terminalleri Tüketicilere bağlanır Negatif bara Tüketicilerin negatif dönüşünü toplar Kapak Sigortaları nem ve tozdan korur Arıza göstergesi Atan sigortayı gösterir Sigorta Paneli Türleri Tür Sigorta Tipi Kullanım Bıçak tipi sigorta kutusu ATO, ATC veya mini bıçak sigorta Genel DC devreler Cam sigorta paneli Cam tüp sigorta Eski teknelerde Yüksek akım sigorta bloğu MIDI, MEGA veya ANL sigorta Irgat, inverter, şarj cihazı Akü kutup başı sigortası Kutup başına takılan sigorta Akü çıkışı koruması Arıza Göstergesi Birçok modern sigorta panelinde her yuvada LED bulunur. Sigorta attığında ilgili LED yanar. Bu özellik, karanlıkta veya dar alanda arızalı devrenin bulunmasını kolaylaştırır. Sigorta Paneli ile Devre Kesici Paneli Farkı Özellik Sigorta Paneli Devre Kesici Paneli Arıza sonrası Sigorta değiştirilir Kesici yeniden kurulur Maliyet Düşük Yüksek Anahtar işlevi Yoktur Bazı kesiciler anahtar olarak kullanılır Yedek ihtiyacı Yedek sigorta gerekir Gerekmez Seçim Ölçütleri Gerekli devre sayısını belirleyin. Panelin toplam akım kapasitesini kontrol edin. Sigorta tipini yaygın bulunabilen modelden seçin. Montaj yerine uygun koruma sınıfını seçin. Negatif bara içeren modelleri tercih edin. Montaj Paneli kuru ve erişilebilir bir yere monte edin. Besleme kablosuna kaynağa yakın ana sigorta takın. Her çıkışı devre adıyla etiketleyin. Yedek sigortaları panelin yanında saklayın. Sık Sorulan Sorular Sigorta değeri nasıl seçilir? Sigorta, devredeki kablonun taşıyabileceği akımı aşmayacak değerde seçilir. Atan sigorta daha büyüğüyle değiştirilebilir mi? Hayır. Büyük sigorta kabloyu korumaz ve yangın riski oluşturur. Sigorta paneli nemden nasıl korunur? Kapaklı panel kullanılır ve kontaklara korozyon önleyici uygulanır. İlgili Terimler Marin Sigorta, Devre Kesici, Elektrik Panosu, Bara, Terminal Bloğu, Kablo Kesiti.

Tüm terimlere dön