Denizcilik sözlüğü

Egzoz Hortumu

Tanım

Egzoz hortumu, ıslak egzoz sisteminde egzoz gazı ve deniz suyu karışımını motordan tekne dışına taşıyan esnek hortumdur. Hortum, motor titreşimini gövdeye iletmeden sistemi bağlar.

Egzoz Hortumu Nedir?

Egzoz hortumu, sıcak gaz, tuzlu su ve sürekli titreşime aynı anda maruz kalır. Bu nedenle sıradan su hortumu bu iş için uygun değildir. Egzoz hortumları kalın cidarlı kauçuktan üretilir. İçlerinde dokuma takviye katmanları bulunur. Bazı türlerde hortumun çökmesini önleyen tel spiral yer alır.

Hortumun Yapısı

Katman	Görevi
İç kauçuk	Sıcak gaz ve suya dayanır
Dokuma takviye	Basınç ve mekanik dayanım sağlar
Tel spiral	Bükülmede hortumun çökmesini önler
Dış kauçuk	Aşınma, yağ ve ozona dayanır

Hortum Türleri

Tür	Özellik	Kullanım
Düz egzoz hortumu	Tel spiral içermez	Düz hatlar
Spiral takviyeli hortum	Tel spiral içerir	Kavisli hatlar
Silikon egzoz hortumu	Yüksek sıcaklığa dayanır	Özel uygulamalar

İlgili Standartlar

Standart	Kapsam
SAE J2006	Deniz motoru ıslak egzoz hortumu şartları
ISO 13363	Küçük teknelerde ıslak egzoz hortumu şartları

Standartlara uygun hortumların üzerinde standart kodu ve üretici bilgisi basılıdır.

Montaj Kuralları

Hortumun iç çapını egzoz çıkışının dış çapına göre seçin.
Her bağlantıda iki paslanmaz kelepçe kullanın.
Hortumu keskin kenarlardan ve sıcak yüzeylerden uzak döşeyin.
Kavislerde spiral takviyeli hortum kullanın.
Hortumu su kilidine doğru eğimli yerleştirin.

Değişim Belirtileri

Belirti	Açıklama
Yüzeyde çatlak	Kauçuk yaşlanmış
Yumuşama veya şişme	İç katman bozulmuş
Sertleşme	Isı ve zamanla esneklik kaybı
Bağlantı noktasında sızıntı	Kelepçe veya hortum ucu hasarlı
Egzoz kokusu	Gaz kaçağı

Hortum Kelepçeleri

Egzoz hortumu kelepçeleri AISI 316 paslanmaz çelikten seçilir. Delikli bant yerine düz bantlı kelepçeler kauçuğu daha az keser. Kelepçeler periyodik olarak sıkılık ve korozyon açısından kontrol edilir.

Sık Sorulan Sorular

Egzoz hortumu neden çift kelepçeyle bağlanır?

Hortum çıkarsa egzoz gazı ve deniz suyu tekne içine dolar. Çift kelepçe bu riski azaltır.

Egzoz hortumu ne kadar süre kullanılır?

Kullanım süresi; sıcaklık, kullanım yoğunluğu ve kurulum koşullarına göre değişir. Değişim kararı, görsel ve elle kontrol sonucuna göre verilir.

Spiral takviyeli hortum her yerde kullanılır mı?

Kullanılabilir, ancak düz hatlarda spiralsiz hortum yeterlidir.

İlgili Terimler

Islak Egzoz, Egzoz Susturucusu, Hortum Kelepçesi, Paslanmaz Hortum Kelepçesi, Tekne Hortumu, Egzoz Manifoldu.

İlgili terimler

Egzoz Manifoldu

Egzoz manifoldu , motor silindirlerinden çıkan egzoz gazlarını toplayarak tek bir çıkışa yönlendiren boru düzeneğidir. Manifold, silindir kapağına doğrudan bağlanır. Egzoz Manifoldu Nedir? Her silindirin egzoz kanalı manifoldun bir koluna açılır. Kollar birleşerek gazı ortak çıkışa taşır. Egzoz gazları çok sıcaktır. Araç motorlarında manifold açık havada soğur. Kapalı motor bölmesinde ise sıcak manifold yangın riski oluşturur. Bu nedenle deniz motorlarında manifold suyla soğutulur. Su Ceketli Manifold Deniz motorlarının egzoz manifoldu çift cidarlıdır. İç boruda egzoz gazı akar. Dış ceketin içinde soğutma suyu dolaşır. Su, manifold yüzeyini düşük sıcaklıkta tutar. Kapalı devre sistemlerde bazı manifoldlar aynı zamanda eşanjör görevi görür. Manifoldun Bölümleri Bölüm Görevi Silindir kolları Her silindirin egzozunu alır Ana kanal Gazları toplar Su ceketi Manifoldu soğutur Karışım dirseği Soğutma suyunu egzoz gazına katar Contalar Silindir kapağı bağlantısını sızdırmaz kılar Karışım Dirseği Karışım dirseği, manifoldun çıkışına bağlanan kavisli parçadır. İngilizcede bu parçaya "exhaust elbow" veya "riser" denir. Deniz suyu bu noktada egzoz gazına püskürtülür. Gaz ve su birlikte ıslak egzoz hortumuna geçer. Dirsek, sıcak gaz ile tuzlu suyun buluştuğu yer olduğu için hızlı korozyona uğrar. Arıza Belirtileri Belirti Olası Neden Motor bölmesinde egzoz kokusu Conta veya manifold çatlağı Silindirde su İç cidarda delinme, su geri akışı Dirsek çevresinde pas ve kabuklanma Korozyon Egzozdan su akışında azalma Dirsek içinde tıkanma Yüksek egzoz sıcaklığı Su ceketinde tıkanma Su Girmesi Riski Manifold veya dirsekte iç delinme olursa soğutma suyu silindirlere ulaşabilir. Su sıkıştırılamaz. Piston yukarı çıkarken suya çarpar. Bu durum biyel kolunu bükebilir ve motora ciddi zarar verir. Bu arızaya "su yutma" denir. Kontrol ve Bakım Dirseği belirli aralıklarla sökerek iç kesitini inceleyin. Karbon ve tuz birikintisini ölçün. Dış yüzeyde korozyon ve sızıntı arayın. Contaları sökümde yenileyin. Manifold anotlarını kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Karışım dirseği neden değiştirilir? Tuz ve karbon birikintisi kesiti daraltır. Korozyon cidarı inceltir. Değişim aralığını motor üreticisi belirtir. Manifold çatlağı nasıl anlaşılır? Motor yağında su, silindirde su veya egzozda olağan dışı beyaz duman görülebilir. Egzoz manifoldu neden sıcak olmamalıdır? Kapalı motor bölmesinde sıcak yüzeyler yangın ve yanık riski oluşturur. İlgili Terimler Islak Egzoz, Egzoz Hortumu, Egzoz Susturucusu, Silindir Kapağı, Motor Soğutma Sistemi, Motor Anodu.

Egzoz Susturucusu

Egzoz susturucusu , tekne motorunun egzoz sesini azaltan ve ıslak egzoz sisteminde suyu yöneten hazne biçimli parçadır. Teknelerde en yaygın türü su kilidi susturucudur. Egzoz Susturucusu Nedir? Egzoz gazı, motordan çıkarken basınç dalgaları oluşturur. Bu dalgalar ses olarak duyulur. Susturucu, gazın geçtiği hazne içinde basınç dalgalarını dağıtır. Islak egzoz sistemlerinde su da sesin azalmasına yardım eder. Su Kilidi Susturucu Su kilidi susturucu, egzoz hattının en alçak noktasına yerleştirilen bir haznedir. İngilizcede bu parçaya "waterlift muffler" denir. Çalışma ilkesi: Gaz ve su karışımı hazneye girer. Su, haznenin dibinde birikir. Gaz basıncı arttıkça su, çıkış borusundan yukarı itilir. Gaz ve su, kaz boynundan geçerek tekne dışına atılır. Motor durduğunda hortumdaki su hazneye geri döner. Hazne, motora geri akabilecek suyu biriktirecek hacimde seçilir. Susturucu Türleri Tür Yapı Kullanım Su kilidi susturucu Dikey çıkışlı hazne İçten takma motorlar Hat içi susturucu Hortum hattına eklenen silindir Ek ses azaltma Su ayırıcı susturucu Gaz ve suyu ayırır, su ayrı çıkıştan atılır Sessiz egzoz sistemleri Kuru susturucu Su kullanmaz Kuru egzozlu iş tekneleri Su Ayırıcı Susturucu Su ayırıcı susturucuda gaz su hattının üstünden, su ise su hattının altından çıkar. Bu düzen, egzoz çıkışındaki "sıçrama" sesini azaltır. Ayrıca gaz çıkışının su hattının üstünde olması, geri basıncı düşürür. Yerleşim Kuralları Su kilidi, egzoz manifoldunun belirgin biçimde altında olmalıdır. Giriş hortumu hazneye doğru eğimli olmalıdır. Çıkış hortumu kaz boynuna yükselmelidir. Hazne, sabitleme kayışlarıyla gövdeye bağlanmalıdır. Malzemeler Polietilen veya fiberglas gövde Paslanmaz çelik gövde Isıya dayanıklı kompozit gövde Kontrol Noktaları Gövdede çatlak ve sızıntı arayın. Hortum bağlantılarındaki kelepçeleri kontrol edin. Tahliye tapası varsa sızdırmazlığını doğrulayın. Kışlamada haznedeki suyu boşaltın. Sık Sorulan Sorular Su kilidinde neden su kalır? Motor durduğunda hortumdaki su hazneye geri döner. Bu su, bir sonraki çalıştırmada dışarı atılır. Su kilidi küçük seçilirse ne olur? Geri dönen su hazneye sığmaz. Fazla su, egzoz manifolduna ve motora ulaşabilir. Susturucu çatlaması nasıl anlaşılır? Motor bölmesinde su ve egzoz kokusu görülür. Sintinede is izleri oluşabilir. İlgili Terimler Islak Egzoz, Egzoz Hortumu, Egzoz Manifoldu, Sifon Kırıcı, Makine Dairesi, Motor Kışlama.

Hortum Kelepçesi

Hortum kelepçesi , hortumu bir bağlantı ağzına sıkıca sabitleyen ve sızdırmazlık sağlayan bağlantı elemanıdır. Teknelerde su hattının altındaki kelepçeler güvenlik açısından kritik önem taşır. Hortum Kelepçesi Nedir? Hortum kelepçesi, hortumun dış yüzeyini çevreleyen bir bant ve sıkma mekanizmasından oluşur. Kelepçe sıkıldığında hortum, bağlantı ağzına bastırılır. Bu baskı, akışkanın sızmasını ve hortumun çıkmasını önler. Kelepçe, tekne ortamındaki tuza ve titreşime dayanıklı olmalıdır. Kelepçe Türleri Tür Özellik Sonsuz vidalı kelepçe Vida ile bant sıkılır, en yaygın türdür T cıvatalı kelepçe Yüksek sıkma kuvveti, büyük çaplı hortumlar Kulaklı kelepçe Tek kullanımlık, pense ile sıkılır Yaylı kelepçe Sıcaklık değişiminde sıkılığı korur Hızlı bağlantı kelepçesi Sökme ve takma kolaylığı Malzemeler Malzeme Deniz Ortamına Uygunluk AISI 316 paslanmaz çelik Uygundur AISI 304 paslanmaz çelik Sınırlı Karbon çelik vida Uygun değildir, paslanır Galvaniz çelik Uygun değildir Bazı kelepçelerde bant paslanmaz, vida karbon çeliktir. Bu tür kelepçelerin vidası teknede paslanır. Tüm parçaları paslanmaz olan kelepçe seçilir. Çift Kelepçe Kuralı Su hattının altındaki bağlantılarda çift kelepçe kullanılır. ABYC ve ISO standartları, deniz suyu bağlantıları için bu uygulamayı tanımlar. Bir kelepçe arızalanırsa diğeri hortumu tutar. Bağlantı ağzı yeterli uzunlukta olmalıdır. Montaj Kuralları Kelepçe çapını hortumun dış çapına göre seçin. Kelepçeyi bağlantı ağzının çıkıntısının arkasına yerleştirin. Vida başını erişilebilir yöne çevirin. Kelepçeyi üreticinin önerdiği torkla sıkın. Aşırı sıkmaktan kaçının. Aşırı sıkma, hortumu keser ve bant dişlerini bozar. Kontrol Noktaları Kontrol Açıklama Korozyon Vida ve bantta pas izi Gevşeme Hortum elle döndürülebiliyor mu Bant yırtığı Bant kenarında çatlak Hortum kesiği Bant kenarı hortumu kesmiş mi Sık Sorulan Sorular Kelepçeler ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve motor bölmesi kontrollerinde gözden geçirilir. Kelepçe vidası neden paslanır? Vida karbon çelikse veya düşük kaliteli paslanmazsa paslanır. Kulaklı kelepçe yeniden kullanılabilir mi? Hayır. Sökülünce deforme olur ve yenisi takılır. T cıvatalı kelepçe nerede kullanılır? Egzoz ve büyük çaplı soğutma hortumlarında kullanılır. İlgili Terimler Paslanmaz Hortum Kelepçesi, Tekne Hortumu, Gövde Geçişi, Deniz Suyu Vanası, Paslanmaz Çelik, Seacock.

Islak Egzoz

Islak egzoz , motor egzoz gazının deniz suyuyla karıştırılıp soğutularak tekne dışına atıldığı egzoz sistemidir. İngilizcede bu sisteme "wet exhaust" denir. Islak Egzoz Nedir? Motor soğutma sisteminden çıkan deniz suyu, egzoz manifoldunun çıkışında egzoz gazına katılır. Su, gazın sıcaklığını hızla düşürür. Soğuyan gaz ve su, kauçuk egzoz hortumu ile tekne dışına çıkar. Bu yöntem, sıcak metal egzoz boruları kullanma ihtiyacını ortadan kaldırır. Sistem Bileşenleri Bileşen Görevi Karışım dirseği Suyu egzoz gazına katar Egzoz hortumu Gaz ve su karışımını taşır Su kilidi susturucu Suyu toplar, sesi azaltır, geri akışı engeller Kaz boynu Hortumda yüksek bir kavis oluşturarak dalganın girişini önler Gövde çıkışı Karışımı tekne dışına atar Sifon kırıcı Motor dururken deniz suyunun motora sifonlanmasını önler Geri Akış Riski Islak egzoz sisteminde suyun motora geri akması ciddi bir risktir. Su, silindirlere ulaşırsa motor su yutar. Geri akış şu durumlarda oluşabilir: Motor su hattının altında veya yakınındadır. Kıçtan gelen dalgalar egzoz çıkışına çarpar. Motor uzun süre marşla çalışmadan döndürülür. Sifon kırıcı tıkanmıştır. Uzun Süreli Marşta Dikkat Motor çalışmadan marşla döndürülürse deniz suyu pompası su basmaya devam eder. Egzoz gazı olmadığı için su dışarı atılamaz. Su, su kilidinde birikir ve motora geri dolar. Bu nedenle uzun marş denemelerinde deniz suyu vanası kapatılır. Motor çalışınca vana hemen açılır. Tasarım Kuralları Su kilidi susturucu, motorun egzoz çıkışından aşağıda bulunur. Kaz boynu, su hattının belirgin biçimde üstüne yükselir. Hortum, su kilidine doğru eğimli döşenir. Su hattına yakın motorlarda sifon kırıcı kullanılır. Kontrol Noktaları Motor çalışırken egzozdan düzenli su çıkışını doğrulayın. Hortum ve kelepçelerde çatlak ve sızıntı arayın. Su kilidi gövdesinde çatlak olup olmadığına bakın. Sifon kırıcı valfinin temiz olduğunu kontrol edin. Sık Sorulan Sorular Egzozdan su gelmezse ne yapılır? Motor hemen durdurulur. Deniz suyu vanası, süzgeç ve impeller kontrol edilir. Islak egzoz hortumu neden özel tiptir? Hortum, sıcak gaz, deniz suyu ve titreşime aynı anda dayanmalıdır. Bu nedenle denizcilik standardına uygun hortum kullanılır. Yelkenlilerde ıslak egzoz neden daha risklidir? Yelkenli yattığında egzoz çıkışı suya gömülebilir. Motor genellikle su hattına yakın konumdadır. İlgili Terimler Egzoz Manifoldu, Egzoz Hortumu, Egzoz Susturucusu, Sifon Kırıcı, Deniz Suyu Pompası, Motor Soğutma Sistemi.

Tüm terimlere dön