Denizcilik sözlüğü

Hava Filtresi

Tanım

Hava filtresi, motorun yanma için emdiği havadaki toz, partikül ve nem damlacıklarını tutan filtredir. Hava filtresi, silindirlerin ve turbonun aşınmasını önler.

Hava Filtresi Nedir?

İçten yanmalı motor, yakıtı yakmak için büyük miktarda hava kullanır. Hava, emme manifolduna girmeden önce filtreden geçer. Filtre, partiküllerin silindirlere ulaşmasını engeller. Partiküller silindir duvarlarını ve segmanları aşındırır.

Deniz ortamında hava toz açısından görece temizdir. Ancak tuz, nem ve motor bölmesindeki yağ buharı filtreyi etkiler.

Hava Filtresi Türleri

Tür	Yapı	Kullanım
Kâğıt filtre	Pilili kâğıt eleman	İçten takma dizel motorlar
Köpük filtre	Gözenekli köpük	Bazı küçük motorlar
Paslanmaz tel örgü	Yıkanabilir metal örgü	Bazı deniz motorları
Pamuklu yağlı filtre	Yağlanmış pamuk katmanları	Performans uygulamaları
Susturuculu emme filtresi	Filtre ve ses azaltıcı birlikte	Yat motorları

Alev Tutucu ile Farkı

Benzinli içten takma motorlarda karbüratör veya gaz kelebeği girişinde alev tutucu bulunur. Alev tutucu, motor geri tepme yaptığında alevin motor bölmesine çıkmasını önler. ABD'de Sahil Güvenlik düzenlemeleri, benzinli içten takma motorlarda bu donanımı zorunlu tutar. Alev tutucu bir güvenlik elemanıdır. Hava filtresinin işlevini tam olarak görmeyebilir.

Tıkanma Belirtileri

Belirti	Açıklama
Siyah duman	Yetersiz hava nedeniyle eksik yanma
Güç kaybı	Motor tam güce ulaşamaz
Yakıt tüketiminde artış	Yanma verimi düşer
Emme sesinde değişim	Hava akışı kısıtlanır

Bakım

Filtre gövdesini açın.
Filtre elemanını çıkarın ve inceleyin.
Kâğıt filtre kirliyse değiştirin.
Yıkanabilir filtreleri üreticinin önerdiği yöntemle temizleyin.
Gövde içini temizleyin.
Filtreyi yerine takın ve gövdeyi kapatın.

Motor Bölmesi Havalandırması

Hava filtresinin iyi çalışması için motor bölmesine yeterli hava girmelidir. Kapalı veya yetersiz havalandırılan bölmede motor havasız kalır. Bu durum siyah dumana ve güç kaybına yol açar.

Sık Sorulan Sorular

Hava filtresi ne sıklıkla kontrol edilir?

Kontrol aralığını üretici belirtir. Motor bölmesi tozlu veya yağlıysa daha sık kontrol edilir.

Hava filtresi olmadan motor çalışır mı?

Çalışır, ancak partiküller ve yabancı cisimler motora zarar verebilir.

Turbolu motorlarda hava filtresi neden önemlidir?

Turbo türbini yüksek hızda döner. Küçük partiküller bile kanatlara zarar verebilir.

İlgili Terimler

Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Makine Dairesi, Dizel Tekne Motoru, Benzinli Tekne Motoru, Motor Bakımı.

İlgili terimler

Benzinli Tekne Motoru

Benzinli tekne motoru , benzin yakıtla çalışan ve buji ile ateşlenen içten yanmalı tekne motorudur. Benzinli motorlar, dıştan takma motorlarda en yaygın motor türüdür. Benzinli Tekne Motoru Nedir? Benzinli motorda yakıt-hava karışımı silindire alınır. Buji kıvılcımı karışımı ateşler. Yanma sonucu piston hareket eder ve krank mili döner. Benzinli tekne motorları iki zamanlı veya dört zamanlı olarak üretilir. Kullanım Alanları Kullanım Motor Türü Şişme bot ve tender Küçük dıştan takma motor Küçük gezi teknesi Dıştan takma motor Sport cruiser İçten takma kuyruklu motor Jet ski İçten takma jet tahrik Su sporları teknesi İçten takma V tahrik Dizel Motorla Karşılaştırma Özellik Benzinli Dizel Ağırlık Daha hafif Daha ağır Satın alma maliyeti Genellikle düşük Genellikle yüksek Yakıt tüketimi Daha yüksek Daha düşük Yakıtın uçuculuğu Yüksek Düşük Yüksek devir kabiliyeti Yüksek Sınırlı Yakıt Buharı Riski Benzin buharı havadan ağırdır. Buhar, motor bölmesinin ve sintinenin dibinde birikir. Küçük bir kıvılcım bu buharı ateşleyebilir. Bu risk için şu önlemler uygulanır: Motor çalıştırılmadan önce elektrikli havalandırma fanı (blower) en az birkaç dakika çalıştırılır. Motor bölmesi koklanarak benzin kokusu kontrol edilir. Yakıt hatları ve bağlantıları kaçağa karşı incelenir. Yakıt ikmali sırasında motor ve elektrikli cihazlar kapatılır. İlgili Standartlar Standart Kapsam ISO 11105 Benzinli motor ve tank bölmelerinin havalandırması ISO 8846 Elektrikli cihazların yanıcı gazları tutuşturmaması ISO 10088 Kalıcı yakıt sistemleri Etanol Katkılı Benzin Bazı bölgelerde benzine etanol eklenir. Etanol su çeker. Uzun süre bekleyen yakıtta su ve etanol ayrışabilir. Bu ayrışma motor arızasına yol açabilir. Yakıt stabilizatörü ve su ayırıcı filtre bu riski azaltır. Sık Sorulan Sorular Benzinli motor bölmesinde neden fan bulunur? Fan, birikmiş benzin buharını bölmeden dışarı atar. Bu işlem, patlama riskini azaltır. İki zamanlı motorda yağ neden yakıta karıştırılır? İki zamanlı motorda ayrı yağ karteri bulunmaz. Yağ, yakıtla birlikte motora girerek parçaları yağlar. Benzinli tekne motoru kışın nasıl korunur? Yakıta stabilizatör eklenir. Motor yağı ve filtreler değiştirilir. Soğutma kanalları tatlı suyla yıkanır. İlgili Terimler Dizel Tekne Motoru, Dıştan Takma Motor, Tekne Motoru, Yakıt Filtresi, Su Ayırıcı Filtre, Makine Dairesi.

Dizel Tekne Motoru

Dizel tekne motoru , yakıtı sıkıştırılmış sıcak havanın içine püskürterek ateşleyen içten yanmalı tekne motorudur. Dizel motorlarda buji bulunmaz. Dizel Tekne Motoru Nedir? Dizel motorda piston havayı yüksek oranda sıkıştırır. Sıkışan hava ısınır. Enjektör, yakıtı bu sıcak havanın içine püskürtür. Yakıt kendiliğinden tutuşur. Bu yönteme sıkıştırma ateşlemesi denir. Motor, adını Alman mühendis Rudolf Diesel'den alır. Kullanım Alanları Motoryatlar ve trawlerlar Yelkenlilerde yardımcı motorlar Balıkçı ve iş tekneleri Jeneratörler Ticari gemiler Yakıt Sistemi Bileşen Görevi Yakıt tankı Yakıtı depolar Su ayırıcı filtre Yakıttaki suyu ve kiri ayırır Besleme pompası Yakıtı tanktan çeker İnce yakıt filtresi Küçük partikülleri tutar Yüksek basınç pompası Yakıtı enjeksiyon basıncına çıkarır Enjektörler Yakıtı silindire püskürtür Enjeksiyon Türleri Mekanik enjeksiyon: Pompa, yakıtı mekanik olarak zamanlar. Elektronik kontrol gerektirmez. Common rail: Yakıt ortak bir hatta yüksek basınçta tutulur. Elektronik ünite enjektörleri kontrol eder. Turbo Şarj Turbo şarj, egzoz gazının enerjisiyle bir türbini döndürür. Türbin, motora daha fazla hava basar. Daha fazla hava, aynı silindir hacminden daha yüksek güç sağlar. Deniz tipi turbo motorlarda emme havası, ara soğutucuyla soğutulur. Avantajlar ve Sınırlamalar Avantaj Sınırlama Düşük yakıt tüketimi Yüksek ağırlık Yüksek tork Yüksek satın alma maliyeti Düşük yakıt uçuculuğu Yakıt temizliğine duyarlılık Uzun çalışma ömrü Düşük yükte uzun çalışmada karbon birikimi Yakıt Sisteminde Hava Yakıt filtresi değiştirildiğinde veya yakıt bittiğinde sisteme hava girer. Hava, enjeksiyonu engeller ve motor çalışmaz. Havanın sistemden atılmasına "hava alma" denir. İşlem, üreticinin belirttiği tahliye vidaları ve el pompasıyla yapılır. Mikrobiyal Kirlenme Dizel tankında suyun bulunduğu yüzeyde mikroorganizmalar çoğalabilir. Bu kirlenme, filtreleri tıkayan koyu bir tortu oluşturur. Tankların dolu tutulması ve su ayırıcının boşaltılması riski azaltır. Sık Sorulan Sorular Dizel motor düşük devirde uzun süre çalıştırılmalı mı? Uzun süreli düşük yük, karbon birikimine yol açabilir. Üreticiler motoru belirli aralıklarla yüksek yükte çalıştırmayı önerebilir. Dizel motorda kızdırma bujisi ne işe yarar? Soğuk havada yanma odasını ısıtarak ilk çalıştırmayı kolaylaştırır. Dizel motor neden siyah duman atar? Siyah duman, yanmamış yakıtı gösterir. Aşırı yük, kirli hava filtresi veya enjektör arızası olası nedenlerdir. İlgili Terimler Benzinli Tekne Motoru, Enjektör, Yakıt Filtresi, Su Ayırıcı Filtre, İçten Takma Motor, Motor Bakımı.

Makine Dairesi

Makine dairesi , teknede ana motorların ve yardımcı sistemlerin bulunduğu bölmedir. Küçük teknelerde bu bölüme motor bölmesi denir. Makine Dairesi Nedir? Makine dairesi, genellikle teknenin kıç veya orta bölümünde yer alır. Bölmeye güverte kapağı veya kamaradaki bir kapıdan girilir. Bölmedeki sistemler teknenin itişini, elektriğini ve suyunu sağlar. İngilizcede bu bölüme "engine room" denir. Makine Dairesinde Bulunan Sistemler Sistem Bileşenler Tahrik Ana motor, şanzıman, şaft Yakıt Yakıt filtresi, su ayırıcı filtre, yakıt hattı Soğutma Deniz suyu pompası, eşanjör, deniz suyu süzgeci Elektrik Alternatör, akü, jeneratör Egzoz Egzoz manifoldu, ıslak egzoz, susturucu Su Hidrofor, su ısıtıcısı Sintine Sintine pompası, yüksek su alarmı Havalandırma Motor, yanma için havaya ihtiyaç duyar. Havalandırma ayrıca bölmedeki ısıyı dışarı atar. Benzinli motor bölmelerinde yakıt buharı birikebilir. Bu buhar patlama riski oluşturur. Bu bölmelerde motor çalıştırılmadan önce elektrikli fan (blower) çalıştırılır. ISO 11105 standardı, benzinli motor ve tank bölmelerinin havalandırma şartlarını belirler. Yangın Güvenliği Makine dairesinde sabit yangın söndürme sistemi bulunabilir. Sistem, ısı algılandığında otomatik olarak devreye girer. Yangın söndürme sırasında motorlar ve fanlar durdurulur. ISO 9094 standardı, küçük teknelerde yangından korunma şartlarını belirler. Ses ve Isı Yalıtımı Makine dairesinin duvarları yalıtım malzemesiyle kaplanır. Yalıtım, motor sesini ve ısısını yaşam alanlarından ayırır. Yalıtım malzemesi yanmaz veya alev geciktirici olmalıdır. Makine Dairesi Kontrolleri Seyre çıkmadan önce şu kontroller yapılır: Motor yağı seviyesi Soğutma suyu seviyesi Deniz suyu süzgecinin temizliği Kayışların gerginliği Yakıt ve su kaçağı Sintinedeki su miktarı Sık Sorulan Sorular Makine dairesinde neden ışık bulunur? Arıza ve kontrol işlemleri kapalı bir bölmede yapılır. Yeterli aydınlatma, kaçak ve hasarın görülmesini sağlar. Makine dairesine çalışan motor varken girilir mi? Hareketli kayışlar ve sıcak yüzeyler yaralanma riski taşır. Zorunlu durumlarda giriş, koruyucu kapaklar yerindeyken ve dikkatle yapılır. Makine dairesinde yağ kaçağı nasıl fark edilir? Motor altındaki damlama tavası ve sintine düzenli olarak incelenir. Tavada biriken yağ veya yakıt kaçağı gösterir. Temiz bez ile bağlantı noktaları silinerek kaçağın yeri bulunur. İlgili Terimler Tekne Motoru, İçten Takma Motor, Motor Soğutma Sistemi, Yangın Algılama Sistemi, Sintine, Egzoz Manifoldu.

Motor Bakımı

Motor bakımı , motorun güvenli ve verimli çalışmasını sürdürmek için yapılan kontrol, değişim ve ayar işlemlerinin bütünüdür. Bakım, arızaları ortaya çıkmadan önlemeyi amaçlar. Motor Bakımı Nedir? Motor parçaları kullanım ve zamanla aşınır. Yağ, filtre ve kayış gibi sarf malzemeleri ömrünü tamamlar. Bakım, bu parçaların belirli aralıklarla değiştirilmesini ve sistemlerin kontrol edilmesini kapsar. Bakım aralıklarını motor üreticisi belirler. Bakım Türleri Tür Zamanlama Örnek İşlemler Günlük kontrol Her kullanımdan önce Yağ seviyesi, soğutma suyu, kayış Periyodik bakım Çalışma saatine göre Yağ ve filtre değişimi Sezonluk bakım Sezon başı ve sonu İmpeller, anot, kışlama Arıza bakımı Arıza sonrası Parça onarımı ve değişimi Revizyon Uzun çalışma sonrası Motorun sökülüp yenilenmesi Çalışma Saatine Dayalı Bakım Tekne motorlarında bakım aralıkları genellikle çalışma saatiyle belirtilir. Motor saat sayacı bu değeri gösterir. Üreticiler ayrıca süreye bağlı bir sınır koyar. Örnek: "Her 100 saatte veya yılda bir, hangisi önce gelirse". Az kullanılan teknelerde süre sınırı daha önce dolar. Temel Bakım İşlemleri Motor yağı ve yağ filtresi değişimi Yakıt filtresi değişimi Hava filtresi kontrolü Soğutma sıvısı kontrolü ve değişimi Kayış gerginliği kontrolü Supap boşluğu ayarı Şanzıman yağı kontrolü Elektrik bağlantılarının temizliği Bakım Kayıtları Her bakım işlemi tarih ve çalışma saatiyle kayıt altına alınır. Kayıt, sonraki bakım zamanının belirlenmesini sağlar. Ayrıca tekne satışında motorun geçmişini belgeler. Garanti süresince yetkili servis kayıtları istenebilir. Bakımı Kim Yapar? İşlem Uygulayıcı Günlük kontroller Tekne kullanıcısı Yağ ve filtre değişimi Kullanıcı veya servis Elektronik arıza tespiti Yetkili servis Revizyon Yetkili servis Garanti kapsamındaki motorlarda üreticinin servis şartları uygulanır. Sık Sorulan Sorular Motor az kullanılıyorsa bakım gerekir mi? Evet. Yağ, yakıt ve kauçuk parçalar zamanla bozulur. Bekleme sırasında korozyon oluşabilir. Bakım takvimi nerede bulunur? Motorun kullanım ve bakım kılavuzunda yer alır. Motor saat sayacı yoksa bakım nasıl planlanır? Kullanım süreleri seyir defterine not edilir. Bakım, tahmini saat ve takvim süresine göre planlanır. İlgili Terimler Deniz Motoru Bakımı, Motor Kışlama, Yağ Filtresi, Yakıt Filtresi, Motor Yedek Parçası, Tekne Bakım Takvimi.

Tüm terimlere dön