Denizcilik sözlüğü

VHF Anteni

Tanım

VHF anteni, deniz VHF telsizinin radyo sinyallerini gönderen ve alan antendir. Anten, telsizin menzilini belirleyen en önemli etkendir.

VHF Anteni Nedir?

VHF dalgaları görüş hattında yayılır. Bu nedenle anten ne kadar yüksekteyse menzil o kadar artar. Anten, telsize koaksiyel kabloyla bağlanır. Teknelerde VHF anteni genellikle direk tepesine, radar direğine veya hardtop üzerine monte edilir.

VHF Anteni Türleri

Tür	Özellik	Kullanım
Paslanmaz kırbaç anten	Kısa ve hafif	Yelkenli direk tepesi
Fiberglas anten	Uzun, kazancı yüksek	Motoryatlar
Kısa el telsizi anteni	Esnek	El telsizleri
Acil durum anteni	Katlanır veya sökülebilir	Direk kaybında yedek

Anten Kazancı

Anten kazancı desibel (dB) cinsinden ifade edilir. Kazanç arttıkça anten, enerjiyi yatay düzlemde daha yoğun toplar.

Kazanç	Işıma Özelliği	Uygun Tekne
3 dB	Geniş dikey ışıma açısı	Yelkenliler
6 dB	Orta	Motoryatlar
9 dB	Dar dikey ışıma açısı	Büyük ve kararlı tekneler

Yelkenli yattığında dar ışımalı anten sinyali gökyüzüne veya suya yönlendirebilir. Bu nedenle yelkenlilerde düşük kazançlı antenler tercih edilir.

Yükseklik ve Menzil

Yaklaşık VHF menzili, iki antenin yüksekliğine bağlıdır.

Yaklaşık formül: Menzil (deniz mili) ≈ 2,5 × (√anten 1 yüksekliği + √anten 2 yüksekliği). Yükseklikler metre cinsindendir.

Örnek: Teknedeki anten 9 m, kıyı istasyonu anteni 100 m yükseklikte olsun. Menzil ≈ 2,5 × (3 + 10) ≈ 32 deniz mili olur.

Koaksiyel Kablo

Kablo Türü	Özellik
RG-58	İnce, kısa hatlarda kullanılır
RG-8X	Orta kayıp
RG-213	Kalın, düşük kayıp
LMR-400 benzeri düşük kayıplı kablolar	Uzun hatlarda kullanılır

Uzun direklerde düşük kayıplı kablo kullanılması sinyal kaybını azaltır.

Montaj Kuralları

Anteni mümkün olduğunca yükseğe yerleştirin.
Diğer antenlerden ve radar ışınından uzak tutun.
Konnektörleri su geçirmez yapın.
Kabloyu keskin bükmeden döşeyin.
Montaj sonrası anten ve kablo sistemini SWR ölçümüyle kontrol edin.

SWR, duran dalga oranıdır. Yüksek SWR, anten veya kablo arızasını gösterir.

Sık Sorulan Sorular

Uzun anten her zaman daha iyi midir?

Uzun anten kazancı artırır, ancak sallanan teknede ışımayı daraltır.

Direk kaybında ne yapılır?

Acil durum anteni takılır veya el telsizi kullanılır.

AIS ve VHF aynı anteni kullanabilir mi?

Anten ayırıcı ile kullanabilir.

İlgili Terimler

VHF Telsiz, Sabit VHF, AIS Alıcısı, GPS Anteni, Kablo Rakoru, Radar Anteni.

İlgili terimler

AIS Alıcısı

AIS alıcısı , çevredeki gemi ve teknelerin AIS yayınlarını alarak ekranda gösteren, ancak kendi bilgisini yayınlamayan cihazdır. AIS alıcısı, pasif bir güvenlik aracıdır. AIS Alıcısı Nedir? AIS alıcısı, AIS frekanslarını sürekli dinler. Aldığı mesajları çözerek gemilerin kimlik, konum, hız ve rota bilgilerini çıkarır. Bu bilgiler chartplotter veya bilgisayar ekranında hedef simgeleri olarak gösterilir. Alıcı yayın yapmadığı için diğer teknelerin ekranında görünmez. AIS Alıcısı Türleri Tür Özellik Bağımsız AIS alıcısı Ayrı bir kutu, NMEA çıkışlı VHF telsiz içindeki AIS alıcısı Telsiz ekranında hedefler gösterilir Chartplotter içindeki AIS alıcısı Harita ekranına doğrudan entegre Kablosuz AIS alıcısı Veriyi tablet ve telefona Wi-Fi ile gönderir Anten Seçenekleri Seçenek Açıklama Ayrı AIS anteni Kendi VHF anteni ile çalışır Anten ayırıcı (splitter) Mevcut VHF antenini telsiz ve AIS arasında paylaştırır Ortak anten (dahili ayırıcılı) Cihaz içinde ayırıcı bulunur Anten ayırıcı, telsiz yayın yaparken AIS alıcısını korur. Çatışma Alarmları AIS alıcısı veya bağlı ekran, yaklaşan hedefler için hesaplama yapar. Değer Anlamı CPA En yakın yaklaşma mesafesi TCPA En yakın yaklaşmaya kalan süre Örnek: CPA 0,2 deniz mili ve TCPA 8 dakika ise hedef 8 dakika sonra 0,2 deniz mili yakına gelecektir. Kullanıcı, güvenli CPA ve TCPA sınırlarını alarm olarak ayarlar. CPA, "Closest Point of Approach", TCPA ise "Time to Closest Point of Approach" ifadesinin kısaltmasıdır. Alıcının Avantajları Lisans ve MMSI gerektirmez. Gemileri görüş mesafesinin ötesinde tanımlar. Gemilerin adını gösterir. Bu bilgi VHF çağrısını kolaylaştırır. Enerji tüketimi düşüktür. Sınırlamalar Teknenin kendisi diğer gemilerce AIS ile görülmez. AIS vericisi olmayan tekneler ekranda yer almaz. Anten yüksekliği menzili sınırlar. Sık Sorulan Sorular AIS alıcısı ile transponder arasındaki fark nedir? Alıcı yalnızca dinler. Transponder hem dinler hem yayın yapar. AIS alıcısı için ayrı GPS gerekir mi? Hedefleri göstermek için gerekmez. CPA hesabı için teknenin kendi konumu gerekir. AIS alıcısı radarın yerini tutar mı? Hayır. AIS'i olmayan tekneler ve kıyı yalnızca radarla görülür. İlgili Terimler AIS, AIS Vericisi, AIS Transponder, VHF Anteni, Chartplotter, Radar.

GPS Anteni

GPS anteni , uydulardan gelen navigasyon sinyallerini alan ve alıcı cihaza ileten antendir. Teknelerde GPS anteni, sinyali engelsiz alabilecek bir noktaya monte edilir. GPS Anteni Nedir? GPS sinyalleri uydulardan gelir ve yeryüzüne zayıf olarak ulaşır. Anten, bu sinyalleri toplar. Birçok anten, sinyali güçlendiren bir ön yükseltici içerir. Anten, kablo ile alıcıya veya doğrudan ağa bağlanır. GPS Anteni Türleri Tür Özellik Pasif anten Yükseltici içermez, kısa kablolarda kullanılır Aktif anten Yükseltici içerir, alıcıdan besleme alır Akıllı anten (GPS alıcılı) Konumu kendisi hesaplar, NMEA verisi gönderir Dahili anten Cihazın içinde bulunur Çok bantlı GNSS anteni GPS, GLONASS, Galileo ve BeiDou sinyallerini alır Akıllı Anten Akıllı anten, anten ve GPS alıcısını tek gövdede birleştirir. Konum hesabı anten içinde yapılır. Sonuç, NMEA 0183 veya NMEA 2000 verisi olarak ağa gönderilir. Bu tasarım, uzun koaksiyel kablodaki sinyal kaybını ortadan kaldırır. Montaj Yeri Seçimi Gökyüzünü engelsiz görebilen bir nokta seçin. Radar anteninin ışın alanından uzak tutun. VHF ve diğer verici antenlerden mesafe bırakın. Direk veya üst yapının gölgesinden kaçının. Çok yüksek konumdan kaçının. Tekne sallandıkça anten hareket eder ve konum dalgalanabilir. Bağlantı Anten Türü Bağlantı Pasif veya aktif anten Koaksiyel kablo ile alıcıya Akıllı anten NMEA kablosu ile ağa Koaksiyel kablo uzadıkça sinyal kaybı artar. Kablo, üreticinin belirttiği uzunlukta tutulur. Sinyal Sorunları Sorun Olası Neden Konum alınamıyor Anten görüşü engelli veya kablo arızalı Konum zıplıyor Yansıyan sinyaller veya parazit Sinyal zayıf Kablo korozyonu veya hasarı Konum geç alınıyor Cihaz uzun süre kapalı kalmış Bakım Anten gövdesini temiz tutun. Konnektörlerde korozyon kontrolü yapın. Kablo geçişlerini sızdırmazlık açısından inceleyin. Anteni boyamayın. Sık Sorulan Sorular Chartplotter dahili antenle yeterli konum alır mı? Kaptan köşkü içinde sinyal zayıflayabilir. Bu durumda harici anten kullanılır. GPS anteni neden direk tepesine takılmaz? Direk tepesi sallantıda çok hareket eder. Bu hareket, hız ve rota verisinde dalgalanma yaratır. Bir anten birden fazla cihazı besleyebilir mi? Akıllı anten, NMEA ağı üzerinden birden fazla cihaza veri gönderebilir. İlgili Terimler GPS, Deniz GPS'i, NMEA 2000, Chartplotter, VHF Anteni, Radar Anteni.

Kablo Rakoru

Kablo rakoru , bir kablonun güverte, bölme veya cihaz gövdesinden geçtiği noktada sızdırmazlık sağlayan bağlantı parçasıdır. İngilizcede bu parçaya "cable gland" denir. Kablo Rakoru Nedir? Rakor, bir gövde, conta ve sıkma somunundan oluşur. Kablo rakorun içinden geçirilir. Somun sıkıldığında conta kabloyu sarar. Böylece su, toz ve nem geçiş noktasından içeri giremez. Rakor ayrıca kablonun çekilmesine karşı gerilme koruması sağlar. Kablo Rakoru Türleri Tür Kullanım Standart plastik rakor Cihaz kutuları ve bölme geçişleri Pirinç veya paslanmaz rakor Dayanım gerektiren noktalar Güverte kablo geçişi Direk ve anten kablolarının güverteden geçişi Çok delikli rakor Birden fazla kablonun tek noktadan geçişi Konnektör geçirmeli güverte geçişi Fişli kablonun sökülmeden geçirilmesi Güverte Kablo Geçişi Direk feneri, radar ve anten kabloları güverteden aşağı iner. Güverte kablo geçişi, bu kabloların su sızdırmadan geçmesini sağlar. Bazı modellerde geniş bir açıklık bulunur. Bu açıklık, kablo ucundaki fişin sökülmeden geçirilmesine imkân verir. Kablo yerleştirildikten sonra conta ve kapakla açıklık kapatılır. IP Koruma Sınıfı Rakorların sızdırmazlık düzeyi IP koduyla belirtilir. Güverte ve dış ortam geçişlerinde IP67 veya IP68 sınıfı yaygındır. Seçim Ölçütleri Kablonun dış çapını ölçün. Rakorun sıkma aralığının bu çapı kapsadığını doğrulayın. Montaj yüzeyinin kalınlığına uygun diş boyunu seçin. Ortama uygun malzeme ve IP sınıfını seçin. UV ışınlarına maruz yerlerde UV dayanımlı malzeme tercih edin. Montaj Adımları Montaj yüzeyine uygun çapta delik açın. Sandviç güvertede delik çevresini epoksiyle doldurun. Rakor gövdesini yerleştirin ve sızdırmazlık macunu uygulayın. Kabloyu geçirin. Sıkma somununu, conta kabloyu saracak kadar sıkın. Damla Döngüsü Kablo, rakora yukarıdan değil alttan veya yandan yaklaşacak şekilde döşenir. Kabloda aşağı sarkan bir kavis bırakılır. Bu kavise damla döngüsü denir. Kablo boyunca akan su, kavsin en alt noktasından damlar ve rakora ulaşmaz. Sık Sorulan Sorular Rakor yerine silikon kullanılabilir mi? Silikon zamanla ayrılabilir ve gerilme koruması sağlamaz. Rakor daha güvenilir bir çözümdür. Çok ince kablo büyük rakorla kullanılabilir mi? Conta kabloyu saramaz ve sızdırmazlık sağlanamaz. Uygun aralıkta rakor seçilir. Güverte kablo geçişi ne sıklıkla kontrol edilir? Sezon başında ve direk indirildiğinde kontrol edilir. İlgili Terimler Marin Elektrik Kablosu, IP Koruma Sınıfı, IP67, Kablo Kesiti, Güverte, Radar Anteni.

Radar Anteni

Radar anteni , radar sisteminin radyo dalgalarını gönderen ve geri yansıyan dalgaları alan döner parçasıdır. Anten, teknenin çevresini sürekli olarak tarar. Radar Anteni Nedir? Radar anteni dar bir ışın üretir. Anten döndükçe bu ışın çevreyi tarar. Her yönde gönderilen dalga, yansıyan hedeflerden geri döner. Antenin yatay ışın genişliği, hedeflerin ayrı görülme kabiliyetini belirler. Anten genellikle teknenin yüksek bir noktasına monte edilir. Radar Anteni Türleri Tür Yapı Özellik Radom anten Anten kapalı kubbe içinde döner Kompakt, halatlara takılmaz Açık dizi anten Uzun çubuk biçimli anten açıkta döner Dar ışın, uzun menzil Işın Genişliği Yatay ışın genişliği derece cinsinden ifade edilir. Anten uzadıkça ışın daralır. Anten Yaklaşık Yatay Işın Genişliği Küçük radom 4°–6° 4 feet açık dizi Yaklaşık 2° 6 feet açık dizi Yaklaşık 1°–1,5° Değerler modele göre değişir. Dar ışın, birbirine yakın iki hedefin ayrı görülmesini sağlar. Montaj Yüksekliği Anten yükseldikçe radar ufku uzar. Ancak çok yüksek anten yakın hedefleri göremeyebilir. Ayrıca yelkenlilerde ağırlık yükseğe taşınınca stabilite etkilenir. Montaj yüksekliği, üreticinin önerisi ve teknenin yapısı dikkate alınarak seçilir. Montaj Yerleri Radar direği (arch) Hardtop veya flybridge tavanı Yelkenlilerde direk üzerindeki braket Kıçta ayrı direk Güvenlik Mesafesi Radar anteni çalışırken yüksek frekanslı enerji yayar. Üreticiler, insanlar için güvenli mesafeyi belirtir. Antenin ışın düzlemi, oturma ve yürüme alanlarının üzerinden geçecek şekilde yerleştirilir. Anten çalışırken yakın mesafede durulmaz. Montaj Kuralları Anteni engelsiz tarama yapabileceği bir yere yerleştirin. Işının direk veya üst yapıya çarpmasını önleyin. GPS ve VHF antenlerinden uzak tutun. Kabloyu sızdırmaz güverte geçişiyle içeri alın. Yelkenlilerde anteni halatların takılmayacağı şekilde koruyun. Sık Sorulan Sorular Radom anten ile açık dizi anten arasında nasıl seçim yapılır? Küçük teknelerde radom anten yaygındır. Uzun menzil ve yüksek çözünürlük gerekiyorsa açık dizi tercih edilir. Radar anteni direkte ne zaman sorun yaratır? Yelken ve halatlar antene sürtünebilir. Koruyucu kafes kullanılabilir. Anten neden kör bölge oluşturur? Direk veya üst yapı ışını engellerse arkasında görülmeyen bir sektör oluşur. İlgili Terimler Radar, Deniz Radarı, Radar Reflektörü, GPS Anteni, VHF Anteni, Kablo Rakoru.

Tüm terimlere dön