Otopilot, tekneyi belirlenen baş açısında, rotada veya rüzgâr açısında dümenciye gerek kalmadan tutan otomatik dümen sistemidir. Otopilot, uzun seyirlerde dümencinin yükünü azaltır.
Otopilot Nedir?
Otopilot, teknenin yönünü sürekli ölçer. İstenen yönden sapma algılandığında dümeni düzeltici yönde çevirir. Bu döngü saniyede birçok kez tekrarlanır. Sonuçta tekne istenen yönde ilerler. Otopilot, dümen sistemine mekanik, hidrolik veya elektronik olarak bağlanır.
Otopilotun Bileşenleri
| Bileşen | Görevi |
|---|---|
| Yön sensörü | Elektronik pusula ile baş açısını ölçer |
| Kontrol ünitesi | Kullanıcı komutlarını alır |
| İşlemci (kurs bilgisayarı) | Düzeltme hesaplarını yapar |
| Sürücü ünite | Dümeni fiziksel olarak çevirir |
| Dümen açısı sensörü | Dümenin konumunu bildirir |
Çalışma Modları
| Mod | İşlev |
|---|---|
| Pusula modu | Sabit baş açısını korur |
| Rota (navigasyon) modu | Chartplotter'daki rotayı izler |
| Rüzgâr modu | Sabit görünen veya gerçek rüzgâr açısını korur |
| Bekleme modu | Dümen elle kullanılır |
| Hassas manevra modu | Küçük açı değişimleri yapar |
Rota modunda otopilot, rota çizgisinden yanal sapmayı da düzeltir.
Sürücü Ünite Türleri
| Tür | Kullanım |
|---|---|
| Yeke sürücüsü | Küçük yelkenliler |
| Dümen dolabı sürücüsü | Dümen dolabına takılan küçük ünite |
| Doğrusal sürücü | Dümen kadranına doğrudan bağlanır |
| Hidrolik pompa | Hidrolik dümen sistemine bağlanır |
| Elektronik dümen arayüzü | Pod ve elektronik dümenli motorlar |
Güvenli Kullanım
- Otopilot devredeyken gözcülüğü sürdürün.
- Rota modunda rotanın tehlikelerden geçmediğini kontrol edin.
- Dar sularda ve yoğun trafikte elle dümen kullanın.
- Otopilottan elle dümene geçiş yöntemini önceden öğrenin.
COLREG 1972 Kural 5, her teknenin uygun gözcülüğü her zaman sürdürmesini ister. Otopilot bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Sınırlamalar
- Ağır dalgada otopilot yeterli düzeltme yapamayabilir.
- Manyetik etkiler pusula verisini saptırabilir.
- Sürücü kapasitesi yetersizse dümen geç tepki verir.
- Elektrik tüketimi uzun seyirlerde aküyü etkiler.
Sık Sorulan Sorular
Otopilot tekneyi çatışmadan korur mu?
Hayır. Otopilot yalnızca yön tutar. Engelleri ve tekneleri algılamaz.
Rüzgâr modu ne işe yarar?
Yelkenlide rüzgâr açısı sabit tutulur. Rüzgâr dönerse tekne de döner, yelken ayarı korunur.
Otopilot ne kadar enerji tüketir?
Tüketim; sürücü türüne, teknenin büyüklüğüne ve deniz durumuna bağlıdır.
İlgili Terimler
Tekne Otopilotu, Otopilot Kontrol Ünitesi, Elektronik Pusula, Dümen Pompası, Chartplotter, Rüzgâr Göstergesi.