Denizcilik sözlüğü

İmpeller

Tanım

İmpeller, pompanın içinde dönerek sıvıyı hareket ettiren kanatlı parçadır. Tekne terminolojisinde "impeller" çoğunlukla esnek kauçuk kanatlı pompa parçasını ifade eder.

İmpeller Nedir?

İmpeller, bir göbek ve bu göbekten dışarı uzanan kanatlardan oluşur. Göbek, pompa miline bağlanır. Mil döndükçe kanatlar sıvıyı iter. İmpellerin türü, pompanın çalışma ilkesini belirler.

İmpeller Türleri

Tür	Yapı	Kullanım
Esnek impeller	Kauçuk veya neopren kanatlar	Deniz suyu pompaları, sintine pompaları, tuvalet pompaları
Santrifüj çark	Sert metal veya plastik kanatlar	Sirkülasyon pompaları, basınçlı su pompaları
Jet tahrik impelleri	Metal kanatlı eksenel çark	Jet tahrikli tekneler

Esnek İmpellerin Özellikleri

Kendinden emişli: Pompa kuruyken bile emme yapabilir.
Pozitif deplasmanlı: Her turda belirli miktarda sıvı taşır.
Küçük katıları geçirir: Kum ve küçük partiküller kanatlar arasından geçer.
Kuru çalışmaya duyarlı: Sıvı olmadan hızla ısınır ve hasar görür.

İmpeller Malzemeleri

Malzeme	Özellik
Neopren	Deniz suyu ve genel kullanım için yaygındır
Nitril	Yağ ve yakıta dayanıklıdır
EPDM	Sıcak su ve bazı kimyasallara dayanıklıdır

Malzeme, pompalanacak sıvıya göre seçilir. Yanlış malzeme şişer veya sertleşir.

Ömrü Etkileyen Etkenler

Kuru çalışma
Kum ve tortulu su
Uzun süre kullanılmadan bekleme
Yüksek su sıcaklığı
Yanlış malzeme seçimi

Uzun süre kullanılmayan pompada kanatlar aynı konumda bükülü kalır. Kanatlar kalıcı biçim alır ve verim düşer.

Montaj Notları

İmpellerin dönüş yönüne göre kanatların bükülme yönünü kontrol edin.
İmpelleri gliserin veya üreticinin önerdiği yağlayıcıyla yağlayın.
Pompa milini çevirerek impelleri yuvasına yerleştirin.
Yeni contayla kapağı kapatın.

Bazı pompalarda impeller her iki yönde de çalışabilir. Ancak kanatlar ilk takıldığı yöne alışır.

Sık Sorulan Sorular

İmpeller kırılırsa parçalar nereye gider?

Kırık kanat parçaları soğutma hortumlarına ve eşanjör girişine gidebilir. Parçaların bulunup çıkarılması gerekir.

İmpeller ne zaman değiştirilir?

Değişim aralığını pompa ve motor üreticisi belirler. Kanatlarda çatlak veya kalıcı bükülme görülürse hemen değiştirilir.

Yedek impeller teknede bulundurulmalı mı?

Evet. İmpeller arızası seyir sırasında motoru durdurabilir. Yedek impeller ve conta birlikte saklanır.

İlgili Terimler

Deniz Motoru İmpelleri, Deniz Suyu Pompası, Motor Su Pompası, Sintine Pompası, Tuvalet Pompası, Motor Hararet Yapması.

İlgili terimler

Deniz Motoru İmpelleri

Deniz motoru impelleri , tekne motorunun deniz suyu pompasında kullanılan esnek kauçuk kanatlı parçadır. Bu impeller, motor soğutmasının devamlılığını sağlar. Deniz Motoru İmpelleri Nedir? Deniz motoru impelleri, motor soğutma sisteminin en sık değiştirilen sarf parçalarından biridir. İçten takma motorlarda impeller, motorun ön veya yan bölümündeki deniz suyu pompasındadır. Dıştan takma ve kuyruklu motorlarda impeller, ayak ünitesinin içindedir. Motor Türüne Göre Konum Motor Türü İmpeller Konumu Erişim İçten takma motor Motor üzerindeki deniz suyu pompası Pompa kapağı sökülür Dıştan takma motor Ayak ünitesi ile şaft arasında Ayak ünitesi sökülür Kuyruklu motor Ayak ünitesi içinde veya motor üzerinde Modele göre değişir Jeneratör Jeneratör motorunun deniz suyu pompası Pompa kapağı sökülür Doğru İmpeller Seçimi İmpeller seçiminde şu bilgiler kullanılır: Motor markası ve modeli Motor seri numarası Pompa üreticisi ve model numarası Eski impellerin parça numarası Jabsco, Johnson Pump ve Sherwood, tekne pompaları ve impellerleri üreten firmalara örnektir. Motor üreticileri de kendi parça numaralarıyla impeller sunar. İmpeller Ölçüleri Ölçü Açıklama Dış çap Kanat uçları arasındaki çap Genişlik İmpellerin eksenel uzunluğu Mil bağlantısı Kama, düz yüzey veya kanallı göbek Kanat sayısı Pompa modeline göre değişir Değişim Aralığı Değişim aralığını motor üreticisi bakım takviminde belirtir. Aralık genellikle çalışma saati ve yıl olarak verilir. Tortulu sularda veya uzun beklemelerden sonra daha sık kontrol gerekebilir. Değişim Adımları (İçten Takma Motor) Motoru durdurun ve deniz suyu vanasını kapatın. Pompa kapağının vidalarını sökün. Eski impelleri pense veya impeller sökücüyle çıkarın. Kanatları sayın ve eksik parça olup olmadığını kontrol edin. Gövde iç yüzeyinde aşınma olup olmadığına bakın. Yeni impelleri yağlayarak takın. Yeni contayla kapağı kapatın. Vanayı açın ve egzozdan su akışını doğrulayın. Eksik Kanat Kontrolü Eski impellerde eksik kanat varsa parça sistemde kalmıştır. Parça genellikle eşanjör girişinde veya termostat yuvasında bulunur. Parça çıkarılmazsa su akışını engeller. Sık Sorulan Sorular Dıştan takma motorda impeller değişimi zor mudur? Ayak ünitesinin sökülmesi gerekir. İşlem için doğru aletler ve servis kılavuzu kullanılır. Muadil impeller kullanılabilir mi? Ölçüleri ve malzemesi uyumlu muadil ürünler kullanılabilir. Garanti süresince üreticinin parça şartları kontrol edilir. Yedek impeller nasıl saklanır? Serin, karanlık ve kuru ortamda orijinal ambalajında saklanır. İlgili Terimler İmpeller, Deniz Suyu Pompası, Motor Bakımı, Motor Yedek Parçası, Motor Hararet Yapması, Deniz Suyu Süzgeci.

Deniz Suyu Pompası

Deniz suyu pompası , tekne motorunun soğutma sistemi için denizden su çeken pompadır. İngilizcede bu pompaya "raw water pump" denir. Deniz Suyu Pompası Nedir? Deniz suyu pompası, gövde geçişi ve deniz suyu vanası üzerinden denizden su emer. Su, deniz suyu süzgecinden geçerek pompaya gelir. Pompa suyu soğutma sistemine basar. Kapalı devre sistemlerde su eşanjörden geçer. Açık devre sistemlerde su doğrudan motor bloğunda dolaşır. Su sonunda ıslak egzozla birlikte dışarı atılır. Pompanın Bölümleri Bölüm Görevi Pompa gövdesi İç hacmi ve giriş-çıkış ağızlarını oluşturur İmpeller Esnek kanatlarıyla suyu iter Kam Gövde içinde kanatların bükülmesini sağlar Ön kapak Gövdeyi kapatır, impeller değişimi için sökülür Conta Kapak ile gövde arasındaki sızdırmazlığı sağlar Mil ve keçe Motordan hareketi alır ve su sızıntısını önler Çalışma İlkesi Pompa milini motor döndürür. Mil, kauçuk impelleri çevirir. Kanatlar gövdedeki kam bölgesinde bükülür. Bükülme, kanatlar arasındaki hacmi küçültür ve suyu çıkış ağzına iter. Kanatlar düzleştiğinde hacim büyür ve giriş ağzından su emilir. Arıza Belirtileri Belirti Olası Neden Egzozdan su gelmiyor veya az geliyor İmpeller hasarı, vana kapalı, süzgeç tıkalı Motor sıcaklığı yükseliyor Yetersiz su akışı Pompa çevresinde su damlıyor Mil keçesi veya kapak contası arızası Gıcırtı sesi Kuru çalışma Egzozdan çıkan su miktarı, deniz suyu akışının basit bir göstergesidir. Bakım Adımları Deniz suyu vanasını kapatın. Pompa ön kapağını sökün. İmpelleri çıkarın ve kanatlarını inceleyin. Yeni veya sağlam impelleri gliserin veya üreticinin önerdiği yağlayıcıyla takın. Yeni conta ile kapağı kapatın. Vanayı açın ve motor çalışırken egzozdan su geldiğini doğrulayın. Kuru Çalışma Riski Kauçuk impeller suyla yağlanır. Su gelmezse kanatlar birkaç saniyede ısınır ve kırılabilir. Kırık kanat parçaları soğutma kanallarını tıkayabilir. Motor çalıştırılmadan önce deniz suyu vanasının açık olduğu kontrol edilir. Sık Sorulan Sorular Deniz suyu pompası hangi motorlarda bulunur? İçten takma motorlarda, kuyruklu motorlarda ve jeneratörlerde bulunur. Dıştan takma motorlarda pompa ayak ünitesinin içindedir. Pompa kapağı neden sökülerek kontrol edilir? İmpellerin durumu dışarıdan görülmez. Kapak sökülünce kanat çatlakları ve aşınma görülür. Pompa mil keçesi kaçırırsa ne olur? Deniz suyu motor bölmesine ve sintineye akar. Su ayrıca pompa yataklarına ulaşabilir. İlgili Terimler İmpeller, Deniz Motoru İmpelleri, Motor Su Pompası, Deniz Suyu Süzgeci, Açık Devre Soğutma, Kapalı Devre Soğutma.

Motor Hararet Yapması

Motor hararet yapması , motor sıcaklığının üreticinin belirlediği çalışma sınırının üzerine çıkmasıdır. Hararet, soğutma sisteminin motor ısısını yeterince uzaklaştıramadığını gösterir. Motor Hararet Yapması Nedir? Motor çalışırken sürekli ısı üretir. Soğutma sistemi bu ısıyı suya aktarır. Sistemde bir aksaklık olursa ısı birikir. Sıcaklık göstergesi yükselir ve uyarı alarmı çalar. Hararet devam ederse silindir kapağı contası, piston ve egzoz hortumu hasar görebilir. Hararetin Nedenleri Neden Açıklama Kapalı deniz suyu vanası Pompaya su gelmez Tıkalı deniz suyu süzgeci Yosun, poşet veya kir akışı keser İmpeller arızası Kırık kanatlar suyu iletemez Eşanjör tıkanması Isı aktarımı azalır Termostat arızası Termostat kapalı konumda takılı kalır Düşük iç devre sıvısı Kapalı devrede sıvı kaybı Gevşek veya kopuk kayış Pompa dönmez Pervaneye takılan cisim Motor aşırı yüklenir Su girişine yapışan poşet Gövde geçişi kapanır Belirtiler Sıcaklık göstergesinin yükselmesi Hararet alarmının çalması Egzozdan su yerine buhar çıkması Egzoz sesinin değişmesi Motor bölmesinde yanık kokusu Motorun güç kaybetmesi Seyirde Yapılacaklar Gazı azaltın ve motoru rölantiye alın. Tekne güvenli konumdaysa motoru durdurun. Egzozdan su çıkışını kontrol edin. Deniz suyu vanasının açık olduğunu doğrulayın. Deniz suyu süzgecini açıp temizleyin. Kayışı ve impelleri kontrol edin. Kapalı devrede motor soğuduktan sonra sıvı seviyesini kontrol edin. Sorun giderilmezse motoru çalıştırmayın ve yardım isteyin. Sıcak motorda genleşme tankı kapağı açılmaz. Basınçlı sıcak sıvı yaralanmaya neden olur. Hararetin Motora Etkileri Etki Sonuç Conta yanması Su ve yağ karışması Kapak çarpılması Sızdırmazlık kaybı Piston genleşmesi Silindir çizilmesi, motor sıkışması Hortum hasarı Egzoz hortumunun erimesi, su girişi Önleme Sezon başında impelleri kontrol edin. Süzgeci düzenli temizleyin. Eşanjörü periyodik olarak temizleyin. Kayış gerginliğini kontrol edin. Her çalıştırmada egzozdan su çıkışını izleyin. Sık Sorulan Sorular Hararet alarmı neden geç çalışabilir? Sensör, sıcaklığın belirli bir noktasını ölçer. Su tamamen kesildiğinde bazı bölgeler sensörden önce ısınabilir. Hararet sonrası motor çalıştırılabilir mi? Neden giderilmeden çalıştırılmaz. Hasar şüphesinde yağ ve soğutma sıvısı kontrol edilir. Sığ suda hararet neden artar? Su girişi kum, çamur veya yosun emebilir. Süzgeç hızla tıkanır. İlgili Terimler Motor Soğutma Sistemi, İmpeller, Deniz Suyu Süzgeci, Termostat, Silindir Kapağı, Kapalı Devre Soğutma.

Motor Su Pompası

Motor su pompası , kapalı devre soğutma sisteminde antifrizli soğutma sıvısını motor bloğu, silindir kapağı ve eşanjör arasında dolaştıran pompadır. Bu pompaya "sirkülasyon pompası" da denir. Motor Su Pompası Nedir? Motor su pompası, motorun iç soğutma devresinde çalışır. Pompa, soğutma sıvısını motorun sıcak bölümlerinden geçirir. Isınan sıvı eşanjöre gider. Eşanjörde deniz suyu sıvıyı soğutur. Soğuyan sıvı motora geri döner. Bu pompa, araç motorlarındaki su pompasına benzer. Deniz Suyu Pompasından Farkı Özellik Motor Su Pompası Deniz Suyu Pompası Pompalanan sıvı Antifrizli tatlı su Deniz suyu Devre Kapalı iç devre Açık dış devre Pompa tipi Santrifüj pompa Esnek impellerli pompa Pervane malzemesi Metal veya plastik Kauçuk Kuru çalışmaya dayanım Görece yüksektir Çok düşüktür Pompanın Bölümleri Bölüm Görevi Gövde Motor bloğuna bağlanır Pervane (çark) Sıvıyı merkezden dışa doğru iter Mil ve rulman Pervaneyi taşır ve döndürür Mekanik keçe Sıvının mil boyunca sızmasını önler Kasnak Kayışla motordan hareket alır Çalışma İlkesi Pompa, santrifüj ilkesiyle çalışır. Pervane döndüğünde sıvı merkezden dışarı doğru savrulur. Bu hareket, çıkış ağzında basınç oluşturur. Merkezde ise emme oluşur. Arıza Belirtileri Belirti Olası Neden Soğutma sıvısı eksiliyor Mekanik keçe kaçağı Pompa altında damlama Keçe veya conta arızası Rulman sesi Rulman aşınması Motor ısınıyor Pervane aşınması veya kayış sorunu Pompa gövdesindeki küçük tahliye deliği, keçe kaçağını dışarı gösterir. Bu delikten sıvı gelmesi keçe arızasının işaretidir. Kayış Kontrolü Pompa genellikle V kayışı veya kanallı kayışla döner. Gevşek kayış kayar ve pompa yavaşlar. Kayış gerginliği ve çatlaklar düzenli olarak kontrol edilir. Soğutma Sıvısı Kapalı devrede üreticinin önerdiği antifriz ve su karışımı kullanılır. Antifriz, donmayı önler ve korozyon önleyici katkılar içerir. Sıvı belirli aralıklarla yenilenir. Sık Sorulan Sorular Açık devre soğutmalı motorlarda motor su pompası bulunur mu? Açık devre sistemlerde deniz suyu doğrudan motorda dolaşır. Bu sistemlerde ayrı bir iç devre pompası bulunmayabilir. Motor su pompası ne zaman değiştirilir? Keçe kaçağı, rulman sesi veya akış kaybı görüldüğünde değiştirilir. Antifriz yerine sadece su kullanılabilir mi? Saf su korozyon koruması sağlamaz ve donabilir. Üreticinin önerdiği karışım kullanılır. İlgili Terimler Deniz Suyu Pompası, Kapalı Devre Soğutma, Termostat, Motor Soğutma Sistemi, Motor Hararet Yapması, Motor Bloğu.

Tüm terimlere dön