Denizcilik sözlüğü

Radar Reflektörü

Tanım

Radar reflektörü, teknenin diğer teknelerin radar ekranında daha belirgin görünmesini sağlayan yansıtıcı cihazdır. Reflektör, radar dalgalarını geldikleri yöne güçlü şekilde geri yansıtır.

Radar Reflektörü Nedir?

Küçük tekneler, özellikle fiber ve ahşap tekneler, radar dalgalarını zayıf yansıtır. Bu tekneler büyük gemilerin radarında küçük bir iz olarak görünür veya hiç görünmez. Dalga yüksekliği arttığında iz deniz yansımaları arasında kaybolabilir. Radar reflektörü bu sorunu azaltır.

Çalışma İlkesi

Pasif radar reflektörleri, birbirine dik metal yüzeylerden oluşan köşe yansıtıcılar içerir. Bu düzen, gelen dalgayı geldiği yöne geri gönderir. Yansıtma gücü, radar kesit alanı (RCS) ile ifade edilir. RCS, metrekare cinsinden belirtilir.

Radar Reflektörü Türleri

Tür	Çalışma Şekli
Pasif köşe yansıtıcı	Metal yüzeyler dalgayı yansıtır
Tüp içi pasif reflektör	Yansıtıcı elemanlar silindir gövde içindedir
Lüneburg lens reflektörü	Küresel mercek dalgayı odaklayarak geri gönderir
Aktif radar reflektörü (RTE)	Gelen radar sinyalini alır, güçlendirir ve geri gönderir

RTE, İngilizce "Radar Target Enhancer" (radar hedef güçlendirici) ifadesinin kısaltmasıdır. Aktif reflektör elektrik gerektirir.

İlgili Kurallar ve Standartlar

Kaynak	Kapsam
SOLAS Bölüm V, Kural 19	150 GT'den küçük gemilerde uygulanabilir ise radar reflektörü veya başka araç
ISO 8729-1	Pasif radar reflektörlerinin performans şartları
ISO 8729-2	Aktif radar hedef güçlendiricilerinin şartları

GT, gros tonaj ifadesinin kısaltmasıdır.

Montaj

Reflektörü mümkün olduğunca yükseğe monte edin.
Üreticinin belirttiği yönde (dik veya asılı) yerleştirin.
Köşe yansıtıcılarda doğru "yağmur toplama" konumunu kullanın.
Yelken ve halatlara sürtünmeyecek şekilde sabitleyin.

Yükseklik, reflektörün radar ufkuna giren mesafesini artırır.

Sınırlamalar

Pasif reflektörlerin performansı yön ve yatma açısına göre değişir.
Tekne yattığında bazı reflektörlerin yansıtma gücü azalır.
Reflektör, gözcülük ve AIS vericisinin yerini tutmaz.

Sık Sorulan Sorular

Metal gövdeli teknede reflektör gerekir mi?

Metal gövde radarı daha iyi yansıtır. Ancak küçük teknelerde dalga arasında yine görünmez olabilir.

Aktif reflektör neden tercih edilir?

Gelen sinyali güçlendirerek pasif reflektörlere göre daha belirgin iz oluşturur.

Reflektör ne zaman kullanılır?

Seyir boyunca sürekli kullanılır. Özellikle gece, sis ve yoğun gemi trafiğinde önemlidir.

İlgili Terimler

Radar, Deniz Radarı, Radar Anteni, AIS Transponder, SOLAS, Deniz Güvenliği.

İlgili terimler

AIS Transponder

AIS transponder , diğer gemilerin AIS yayınlarını alan ve teknenin kendi AIS bilgisini yayınlayan cihazdır. Transponder, alıcı ve verici işlevlerini tek gövdede birleştirir. AIS Transponder Nedir? "Transponder" kelimesi, İngilizce "transmitter" (verici) ve "responder" (yanıtlayıcı) kelimelerinden türetilmiştir. AIS transponder, çevredeki hedefleri gösterirken teknenin de görünür olmasını sağlar. Gezi teknelerinde "AIS vericisi" ve "AIS transponder" ifadeleri genellikle aynı cihazı anlatır. Transponder Sınıfları Sınıf Kullanım Çıkış Gücü Class A SOLAS gemileri, ticari tekneler 12,5 W Class B SO Büyük gezi yatları, iş tekneleri 5 W Class B CS Gezi tekneleri 2 W Class A Transponderin Özellikleri Daha sık yayın yapar. Sefer bilgileri (varış limanı, draft) yayınlar. Ekranlı ve tuşlu yapıdadır. Belirli gemilerde SOLAS gereği zorunludur. Transponder Seçim Ölçütleri Ölçüt Açıklama Sınıf Teknenin kullanımı ve mevzuata göre Anten ayırıcı Dahili ayırıcı, tek VHF antenini paylaştırır Kablosuz çıkış Tablet ve telefona veri gönderme NMEA arayüzü NMEA 2000 veya NMEA 0183 Sessiz mod Yayını geçici durdurma Güç tüketimi Uzun seyirlerde önemlidir Transponder ve Güvenlik Büyük gemiler, yoğun trafikte radar ekranında küçük tekneleri ayırt etmekte zorlanabilir. AIS transponder, teknenin konumunu, hızını ve rotasını açıkça gösterir. Gemi, teknenin adını görerek doğrudan VHF çağrısı yapabilir. Bu iletişim, çatışma riskinin erken çözülmesine yardım eder. Kurulum ve Lisans MMSI numarası edinin. Telsiz istasyonu ruhsatına AIS'i ekleyin. Transponderi programlayın. GPS ve VHF antenlerini bağlayın. Yayının diğer teknelerce alındığını doğrulayın. Türkiye'de MMSI ve telsiz ruhsatı işlemleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı üzerinden yürütülür. Sık Sorulan Sorular AIS transponder hangi teknelerde önerilir? Yoğun gemi trafiği olan bölgelerde, gece ve açık deniz seyirlerinde önerilir. Transponder çalışırken kapatılabilir mi? Gezi teknelerinde kapatılabilir. SOLAS gemilerinde sürekli çalıştırma kuralları vardır. Transponderin yayın yaptığı nasıl doğrulanır? Yakındaki bir tekneden veya kıyı AIS servislerinden teknenin görünürlüğü kontrol edilir. Transponder hangi antene bağlanır? VHF antenine ayrı kablo veya anten ayırıcıyla bağlanır. GPS anteni ayrıca takılır. İlgili Terimler AIS, AIS Vericisi, AIS Alıcısı, MMSI Numarası, Radar Reflektörü, VHF Anteni.

Deniz Güvenliği

Deniz güvenliği , denizde can, mal ve çevrenin korunmasına yönelik kurallar, sistemler ve uygulamaların bütünüdür. Deniz güvenliği, gemilerden gezi teknelerine kadar tüm deniz araçlarını kapsar. Deniz Güvenliği Nedir? Deniz güvenliği; teknelerin yapısını, donanımını, mürettebatın yeterliğini ve seyir kurallarını düzenler. Uluslararası sözleşmeler, ortak kuralları belirler. Ulusal idareler bu kuralları uygular ve denetler. İngilizcede "maritime safety" terimi kaza önlemeyi, "maritime security" ise kasıtlı tehditlere karşı korumayı ifade eder. Uluslararası Düzenlemeler Düzenleme Kapsam SOLAS Gemi yapısı, donanımı ve işletmesinde can güvenliği COLREG 1972 Denizde çatışmayı önleme kuralları STCW Gemiadamlarının eğitim ve belgelendirmesi MARPOL Gemilerden kaynaklanan kirliliğin önlenmesi SAR 1979 Denizde arama ve kurtarma Yükleme Hatları 1966 Gemilerin azami yükleme derinliği Bu sözleşmeler Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) tarafından yönetilir. GMDSS Küresel Deniz Tehlike ve Emniyet Sistemi (GMDSS), tehlike durumunda iletişimi ve kurtarmayı düzenler. Sistem şu araçları kapsar: VHF, MF ve HF telsizler ve DSC Uydu haberleşme sistemleri EPIRB SART NAVTEX Arama ve Kurtarma Deniz alanları, arama-kurtarma sorumluluk bölgelerine ayrılır. Her bölgede bir Kurtarma Koordinasyon Merkezi (RCC) bulunur. Merkez, tehlike çağrılarını alır ve kurtarma operasyonlarını yönetir. Türkiye'deki Kurumlar Kurum Görevi Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Denizcilik mevzuatı ve denetim Liman başkanlıkları Teknelerin kayıt ve denetimi Sahil Güvenlik Komutanlığı Deniz yetki alanlarında güvenlik ve arama-kurtarma Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü Fenerler, kıyı telsiz istasyonları ve kurtarma hizmetleri Türkiye'de denizde acil durum ihbarları 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden de yapılabilir. Gezi Teknelerinde Deniz Güvenliği Gezi tekneleri SOLAS'ın tüm şartlarına tabi değildir. Ancak COLREG kuralları tüm deniz araçları için geçerlidir. Ulusal mevzuat, gezi teknelerinde bulunması gereken güvenlik ekipmanını belirler. Sık Sorulan Sorular SOLAS gezi teknelerini kapsar mı? SOLAS'ın büyük bölümü belirli gemileri kapsar. Bölüm V'in bazı kuralları tüm gemilere uygulanır. Denizde acil durumda kim aranır? VHF kanal 16 kullanılır. Telefonla 112 aranabilir. Deniz güvenliği eğitimi zorunlu mudur? Ticari gemiadamları için STCW eğitimleri zorunludur. Amatör denizciler için belge eğitimleri temel bilgileri içerir. İlgili Terimler Tekne Güvenliği, SOLAS, Güvenlik Ekipmanı, EPIRB, DSC, NAVTEX.

Deniz Radarı

Deniz radarı , teknelerde ve gemilerde çatışmadan kaçınma ve seyir amacıyla kullanılan radar sistemidir. Deniz radarı, gece, sis ve kısıtlı görüşte çevredeki tekneleri ve kıyıyı gösterir. Deniz Radarı Nedir? Deniz radarı, teknenin çevresini 360 derece tarar. Diğer teknelerin, kıyının ve şamandıraların konumunu ekranda gösterir. Radar, görüşün kısıtlı olduğu durumlarda gözcülüğe destek olur. Ticari gemilerde radar, SOLAS kuralları uyarınca zorunludur. Gezi teknelerinde isteğe bağlıdır. Deniz Radarının Görevleri Görev Açıklama Çatışma önleme Yaklaşan hedeflerin izlenmesi Kıyı seyri Kıyıya ve adalara mesafe ölçümü Konum doğrulama GPS konumunun radar ile kontrolü Hava izleme Yağmur ve sağanak bulutlarının görülmesi Demir izleme Çevredeki teknelere göre konum takibi Anten Türleri Tür Özellik Radom anten Anten kapalı kubbe içinde döner, küçük teknelerde yaygın Açık dizi anten Anten açıkta döner, daha dar ışın ve uzun menzil Açık dizi antenin uzunluğu arttıkça yatay ışın genişliği daralır. Dar ışın, yakın iki hedefin ayrı görülmesini sağlar. COLREG ve Radar COLREG 1972 Kural 7, radar bulunan teknelerin radarı doğru kullanmasını ister. Kural 19, kısıtlı görüşte seyri düzenler. Bu kurallara göre radar bilgisi tek başına çatışma riskinin değerlendirilmesinde yeterli kabul edilmez. Gözcülük her zaman sürdürülür. Seçim Ölçütleri Teknenin boyuna ve montaj yerine uygun anten türünü seçin. Gereken menzili belirleyin. Mevcut çok fonksiyonlu ekranla uyumu kontrol edin. Güç tüketimini akü kapasitesine göre değerlendirin. MARPA ve bindirme gibi özellikleri karşılaştırın. Güvenli Kullanım Radarı yalnızca kısıtlı görüşte değil, açık havada da kullanarak alışın. Menzil ölçeğini düzenli olarak değiştirin. Kazanç ve dalga filtresi ayarlarını doğru yapın. Hedeflerin kerteriz değişimini izleyin. Kerterizi değişmeyen ve mesafesi azalan hedef, çatışma riski taşır. Sık Sorulan Sorular Radar ve AIS birlikte kullanılmalı mı? Evet. AIS yalnızca vericisi olan tekneleri gösterir. Radar, vericisiz tekneleri ve kıyıyı da gösterir. Radar dalgaları sağlığa zararlı mıdır? Üreticiler güvenli mesafe değerlerini belirtir. Anten çalışırken yakınında durulmaz. Küçük teknede radar nereye monte edilir? Radar direği, hardtop veya direk üzerine monte edilir. İlgili Terimler Radar, Radar Anteni, Radar Reflektörü, AIS, Chartplotter, Çok Fonksiyonlu Ekran.

Radar

Radar , radyo dalgaları göndererek ve geri yansıyan dalgaları algılayarak nesnelerin yönünü ve mesafesini belirleyen sistemdir. Radar, İngilizce "Radio Detection and Ranging" ifadesinin kısaltmasıdır. Radar Nedir? Radar anteni dönerken kısa radyo dalgaları gönderir. Dalgalar bir nesneye çarptığında bir bölümü geri yansır. Anten bu yansımayı alır. Sistem, dalganın gidiş-dönüş süresinden mesafeyi hesaplar. Antenin o anki açısı nesnenin yönünü verir. Sonuç, ekranda bir görüntü olarak gösterilir. Radar Frekans Bantları Bant Yaklaşık Frekans Dalga Boyu Özellik X bandı 9 GHz Yaklaşık 3 cm Yüksek çözünürlük, küçük teknelerde yaygın S bandı 3 GHz Yaklaşık 10 cm Yağmur ve dalgadan az etkilenir, gemilerde Radar Türleri Tür Çalışma Şekli Darbeli radar Kısa ve güçlü darbeler gönderir FMCW radar Sürekli frekans modülasyonlu dalga gönderir Katı hâl darbe sıkıştırmalı radar Düşük güçte uzun darbe ve sinyal işleme kullanır FMCW, İngilizce "Frequency Modulated Continuous Wave" ifadesinin kısaltmasıdır. Radar Ufku Radar dalgaları düz çizgide ilerler. Dünyanın eğriliği nedeniyle menzil sınırlıdır. Yaklaşık formül: Radar ufku (deniz mili) ≈ 2,2 × (√anten yüksekliği + √hedef yüksekliği). Yükseklikler metre cinsindendir. Örnek: Anten 4 m, hedef 9 m yükseklikte olsun. Ufuk ≈ 2,2 × (2 + 3) = 11 deniz mili olur. Radar Ekranında Görülenler Kıyı çizgisi ve adalar Diğer tekneler ve gemiler Şamandıralar Yağmur bulutları Dalga yansımaları Radar Özellikleri Özellik Açıklama MARPA Hedeflerin rota ve hızını izleme Bindirme Radar görüntüsünü harita üzerine yerleştirme Guard zone Belirlenen alana giren hedeflerde alarm Doppler işleme Yaklaşan hedefleri renklendirme MARPA, İngilizce "Mini Automatic Radar Plotting Aid" ifadesinin kısaltmasıdır. Sık Sorulan Sorular Radar sis içinde görür mü? Evet. Radar dalgaları sis ve karanlıktan etkilenmez. Radar her nesneyi görür mü? Küçük, alçak veya radyo dalgalarını iyi yansıtmayan nesneler zor algılanır. Radar kullanmak için eğitim gerekir mi? Radar görüntüsünü doğru yorumlamak eğitim ve deneyim gerektirir. Radar enerjisi ne kadar tüketir? Tüketim, radarın gücüne ve türüne bağlıdır. Katı hâl radarlar genellikle daha düşük güç tüketir. İlgili Terimler Deniz Radarı, Radar Anteni, Radar Reflektörü, Chartplotter, AIS, Çok Fonksiyonlu Ekran.

Tüm terimlere dön