Denizcilik sözlüğü

220 Volt Tekne Sistemi

Tanım

220 volt tekne sistemi, teknede şebeke gerilimindeki alternatif akımı dağıtan elektrik tesisatıdır. Türkiye ve Avrupa'da güncel nominal şebeke gerilimi 230 V'tur. Günlük dilde bu sistem "220 volt" olarak anılır.

220 Volt Tekne Sistemi Nedir?

Bu sistem, yüksek güçlü konfor cihazlarını çalıştırır. Klima, elektrikli ocak, su ısıtıcısı ve prizler bu sisteme bağlıdır. Enerji kıyı elektriğinden, jeneratörden veya inverterden gelir. Sistem, teknenin doğru akım sisteminden ayrı bir dağıtım panosuyla yönetilir.

Enerji Kaynakları

Kaynak	Özellik
Kıyı elektriği	Marinada şebeke bağlantısı
Jeneratör	Teknede yakıtla üretim
İnverter	Aküden üretim, sınırlı güç

Kaynaklar aynı anda aynı hatta bağlanmaz. Aktarma anahtarı veya kaynak seçici şalter kullanılır.

Sistemin Bileşenleri

Kıyı elektrik prizi ve kablosu
Ana devre kesici
Kaçak akım rölesi
AC dağıtım panosu
Kaynak seçici şalter
Galvanik izolatör veya izolasyon trafosu
Prizler ve sabit tüketiciler

Güvenlik Önlemleri

Önlem	Görevi
Kaçak akım rölesi	Kaçak akımda devreyi keser
Koruma iletkeni (toprak)	Cihaz gövdelerini güvenli potansiyelde tutar
Çift kutuplu ana kesici	Faz ve nötrü birlikte keser
Polarite göstergesi	Kıyı bağlantısının ters olduğunu gösterir
Galvanik izolatör	Galvanik korozyon akımlarını engeller

İlgili Standartlar

Standart	Kapsam
ISO 13297	Küçük teknelerde AC elektrik tesisatı
IEC 60309	Endüstriyel prizler ve fişler
IEC 60364-7-709	Marina ve benzeri yerlerde elektrik tesisatı

Tesisat Kuralları

AC ve DC kablolarını ayrı yollardan döşeyin.
Islak bölgelerde IP korumalı prizler kullanın.
Her devreye uygun devre kesici takın.
AC tesisatı yetkili ve deneyimli kişilere yaptırın.
Bağlantıları düzenli olarak kontrol edin.

Sık Sorulan Sorular

220 V ve 230 V farklı sistemler midir?

Hayır. Avrupa şebeke gerilimi 230 V'a standartlaştırılmıştır. Cihazlar bu aralıkta çalışacak şekilde tasarlanır.

Ters polarite ne demektir?

Kıyı prizinde faz ve nötrün yer değiştirmesidir. Tekne panosundaki gösterge bu durumu uyarır.

Ev tipi priz teknede kullanılabilir mi?

Nemli bölgelerde kapaklı ve IP korumalı prizler kullanılmalıdır.

İlgili Terimler

Alternatif Akım, Kıyı Elektriği, Kıyı Elektrik Kablosu, Marin Priz, İnverter, Elektrik Panosu.

İlgili terimler

Alternatif Akım

Alternatif akım , yönü ve şiddeti belirli bir frekansla periyodik olarak değişen elektrik akımıdır. Kısaltması AC'dir (Alternating Current). Alternatif Akım Nedir? Alternatif akımda elektronlar bir yönde, sonra ters yönde hareket eder. Gerilim, sinüs dalgası biçiminde artıp azalır. Saniyedeki tam dalga sayısına frekans denir. Frekansın birimi hertzdir (Hz). Şebeke elektriği alternatif akımdır. Şebeke Değerleri Bölge Gerilim Frekans Türkiye ve Avrupa 230 V 50 Hz ABD ve Kanada 120 V 60 Hz Japonya 100 V 50 Hz veya 60 Hz Türkiye'de tekne tesisatlarında yaygın olarak "220 volt" ifadesi kullanılır. Güncel nominal şebeke gerilimi 230 V'tur. Teknede AC Kaynakları Kaynak Açıklama Kıyı elektriği Marinadaki şebeke bağlantısı Jeneratör Teknede yakıtla AC üretir İnverter Aküden AC üretir Teknede AC Tüketicileri Klima Elektrikli ocak ve fırın Su ısıtıcısı Çamaşır makinesi Akü şarj cihazı Prizler AC Güvenliği Alternatif akım, tekne gibi ıslak ortamlarda elektrik çarpması riski taşır. Güvenlik için şu önlemler uygulanır: Kaçak akım rölesi: Kaçak akımda devreyi keser. Topraklama: Cihaz gövdelerini koruma iletkenine bağlar. Galvanik izolatör: Kıyı toprağından gelen galvanik akımları engeller. İzolasyon trafosu: Tekneyi kıyı elektriğinden elektriksel olarak ayırır. ISO 13297 standardı, küçük teknelerde AC tesisat şartlarını belirler. AC ve DC Karşılaştırması Özellik AC DC Yön Periyodik değişir Sabittir Teknedeki kaynak Kıyı elektriği, jeneratör, inverter Aküler Tipik gerilim 230 V 12 V veya 24 V Depolama Doğrudan depolanamaz Akülerde depolanır Sık Sorulan Sorular Farklı ülkenin kıyı elektriği tekneye zarar verir mi? Gerilim ve frekans farkı bazı cihazlara zarar verebilir. Farklı bölgelerde uygun dönüştürücü veya izolasyon trafosu kullanılır. Teknede neden kaçak akım rölesi gerekir? Islak ortamda kaçak akım, elektrik çarpmasına yol açabilir. Röle devreyi milisaniyeler içinde keser. AC akım akülerde depolanabilir mi? Hayır. Önce redresör veya şarj cihazıyla DC'ye çevrilmesi gerekir. Frekans farkı cihazları nasıl etkiler? Motorlu cihazlar ve bazı saatler frekansa göre çalışır. 60 Hz için tasarlanmış bir cihaz 50 Hz'de daha yavaş dönebilir veya ısınabilir. İlgili Terimler Doğru Akım, Kıyı Elektriği, İnverter, 220 Volt Tekne Sistemi, Redresör, Elektrik Panosu.

Elektrik Panosu

Elektrik panosu , teknedeki elektrik enerjisini koruma elemanları üzerinden devrelere dağıtan kontrol panelidir. Pano, her devrenin açılıp kapatılmasını ve korunmasını sağlar. Elektrik Panosu Nedir? Elektrik panosu, akü ve kıyı elektriği gibi kaynaklardan gelen enerjiyi alır. Enerji, panodaki sigortalar veya devre kesiciler üzerinden tüketicilere dağıtılır. Kullanıcı, fenerler, pompalar ve cihazları panodan kontrol eder. Pano ayrıca gerilim ve akım göstergelerini içerebilir. Pano Türleri Tür Görevi DC panosu 12 V veya 24 V tüketicileri dağıtır AC panosu 230 V tüketicileri dağıtır Birleşik pano AC ve DC bölümlerini aynı gövdede ayrı tutar Dijital anahtarlama sistemi Devreleri ekran veya tuşlarla yönetir Panonun Bölümleri Bölüm Görevi Ana kesici Panoya gelen enerjiyi açıp kapatır Devre kesiciler veya sigortalar Her devreyi korur Anahtarlar Devreleri açar ve kapatır Göstergeler Gerilim, akım ve tank seviyelerini gösterir Etiketler Her devrenin adını gösterir Bara Ortak bağlantı noktası sağlar DC Panoda Tipik Devreler Seyir fenerleri Demir feneri İç aydınlatma Tatlı su pompası Sintine pompası Seyir elektroniği VHF telsiz Buzdolabı AC Panoda Tipik Elemanlar Kıyı elektriği ana kesicisi Kaçak akım rölesi Kaynak seçici şalter Polarite göstergesi Priz, klima ve su ısıtıcısı devreleri Etiketleme Her devre panoda açık bir adla etiketlenir. Kablolar da pano arkasında aynı adla işaretlenir. Bu düzen, arıza tespitini hızlandırır. Tesisat şeması teknede saklanır. Montaj Kuralları Panoyu kuru ve kolay erişilebilir bir yere yerleştirin. Arka tarafında bakım için boşluk bırakın. AC ve DC bölümlerini fiziksel olarak ayırın. AC bölümünün arkasını dokunmaya karşı kapatın. Kabloları düzenli ve sabitlenmiş olarak döşeyin. Sık Sorulan Sorular Panoda bir devre sürekli atıyorsa ne yapılır? Devre kesici tekrar tekrar kurulmamalıdır. Kısa devre veya aşırı yük kontrol edilir. Dijital anahtarlama sistemi nedir? Devreleri röleler aracılığıyla yöneten elektronik sistemdir. Kullanıcı ekran veya telefon uygulamasıyla devreleri açıp kapatır. Panoya yeni devre eklenebilir mi? Boş yuva varsa eklenebilir. Yeni devrenin kablo kesiti ve koruma değeri hesaplanır. İlgili Terimler Sigorta Paneli, Devre Kesici, Marin Sigorta, Bara, Voltmetre, Tekne Elektrik Sistemi.

Kıyı Elektrik Kablosu

Kıyı elektrik kablosu , tekneyi marinadaki elektrik dağıtım dolabına bağlayan esnek güç kablosudur. Kablonun bir ucunda marina fişi, diğer ucunda tekne fişi bulunur. Kıyı Elektrik Kablosu Nedir? Kıyı elektrik kablosu; faz, nötr ve koruma (toprak) iletkenlerinden oluşur. Kablo, ıslak zemin, güneş ışığı ve ezilmeye maruz kalır. Bu nedenle dayanıklı kauçuk veya benzeri kılıflı esnek kablo kullanılır. Kablonun uçlarındaki fişler su geçirmez yapıdadır. Kablonun Bölümleri Bölüm Görevi Marina fişi Marina dolabındaki prize takılır Kablo Enerjiyi taşır Tekne fişi (dişi) Teknedeki girişe takılır Kilit halkası Fişi yuvasına sabitler Koruyucu kapak Kullanılmadığında fişi korur Fiş Standartları Standart Kullanım IEC 60309 (mavi, 16 A veya 32 A) Avrupa marinaları NEMA L5-30 ve benzerleri ABD marinaları Kilitli tekne giriş fişleri Tekne tarafı bağlantısı IEC 60309 fişlerinde renk, gerilimi gösterir. Mavi renk 200–250 V tek fazlı kullanım içindir. Kablo Seçimi Teknenin kıyı elektriği girişinin akım değerini belirleyin. Kablo kesitini bu akıma göre seçin. Marina prizine ulaşacak uzunluğu belirleyin. Ek kablo gerektirmeyecek uzunluk tercih edin. Fişleri marina ve tekne prizlerine göre seçin. Avrupa'da kıyı kablosu olarak genellikle H07RN-F tipi kauçuk kablo kullanılır. Bu kod, kablonun yapısını ve gerilim sınıfını tanımlar. Gerilim Düşümü Uzun ve ince kablo, gerilim düşümüne yol açar. Düşük gerilim, motorlu cihazların ve şarj cihazlarının verimini azaltır. Kablo uzunluğu arttıkça kesit büyütülmelidir. Bakım ve Kontrol Kılıfta kesik, çatlak ve ezilme arayın. Fiş pimlerinde yanık izi ve korozyon kontrol edin. Fiş kapaklarını kullanılmadığında kapatın. Kabloyu sararak ve kuru saklayın. Isınan bağlantıları hemen inceleyin. Güvenlik Kabloyu suya veya iskele altına sarkıtmayın. Kabloyu yürüme yoluna gerili bırakmayın. Hasarlı fişi bantla onarmayın, değiştirin. Sık Sorulan Sorular İki kablo uç uca eklenebilir mi? Eklemeler su ve ısınma riskini artırır. Tek parça uygun uzunlukta kablo kullanılması önerilir. Fiş pimleri neden kararır? Gevşek temas ısınmaya yol açar. Kararma, fişin değiştirilmesi gerektiğini gösterebilir. Kıyı kablosu ev uzatma kablosuyla değiştirilebilir mi? Hayır. Ev uzatma kabloları deniz ortamı ve yüksek akım için uygun değildir. İlgili Terimler Kıyı Elektriği, Marin Priz, 220 Volt Tekne Sistemi, Marin Elektrik Kablosu, IP Koruma Sınıfı, Kablo Kesiti.

Kıyı Elektriği

Kıyı elektriği , marina veya iskeledeki elektrik dağıtım noktasından tekneye sağlanan şebeke elektriğidir. İngilizcede bu bağlantıya "shore power" denir. Kıyı Elektriği Nedir? Marinalarda iskele boyunca elektrik dağıtım dolapları bulunur. Bu dolaplara "elektrik pedestalı" da denir. Tekne, özel bir kabloyla dolaptaki prize bağlanır. Kıyı elektriği tekne panosuna ulaşır. Böylece aküler şarj olur ve AC cihazlar çalışır. Marina Bağlantı Değerleri Akım Yaygın Kullanım 16 A Küçük ve orta boy tekneler 32 A Büyük yatlar 63 A ve üzeri Süperyatlar, genellikle üç fazlı Marinalarda genellikle IEC 60309 standardına uygun endüstriyel prizler kullanılır. 230 V tek fazlı prizlerin rengi mavidir. Bağlantı Sırası Bağlanırken: Tekne panosundaki kıyı elektriği ana kesicisini kapatın. Kabloyu önce tekne prizine takın. Kabloyu sonra marina prizine takın. Marina prizinin kesicisini açın. Tekne panosundaki kesiciyi açın. Polarite göstergesini kontrol edin. Ayrılırken: Sıra tersine uygulanır. Bu sıra, enerjili kablo ucunun suya düşme riskini azaltır. Galvanik Korozyon Riski Kıyı elektriği bağlantısında koruma iletkeni, tekneyi marina topraklamasına bağlar. Bu bağlantı, komşu teknelerle tekne arasında galvanik bir devre oluşturabilir. Sonuçta anotlar hızlı aşınır. Koruma için iki yöntem kullanılır: Galvanik izolatör: Düşük gerilimli galvanik akımları engeller. İzolasyon trafosu: Tekneyi kıyıdan elektriksel olarak tamamen ayırır. Güvenlik Kuralları Hasarlı kablo kullanılmaz. Kablo suya sarkıtılmaz. Ek kablo ve ev tipi uzatma kullanılmaz. Marina kesicisi atıyorsa tüketim azaltılır. Kıyı elektriği bağlıyken marina çevresinde yüzülmez. Marinalarda kaçak akım, sudaki kişilerde elektrik çarpmasına yol açabilir. Sık Sorulan Sorular Kıyı elektriği akım sınırı aşılırsa ne olur? Marina dolabındaki kesici atar. İnverter şarj cihazlarının güç destek işlevi bu durumu önlemeye yardım eder. Kıyı elektriği ücretli midir? Marinaya göre değişir. Bazı marinalar elektriği sayaçla ücretlendirir. Yabancı marinada farklı priz bulunursa ne yapılır? Uygun adaptör kullanılır. Adaptörün koruma iletkenini sürdürmesi gerekir. İlgili Terimler Kıyı Elektrik Kablosu, Marin Priz, 220 Volt Tekne Sistemi, Galvanik Korozyon, Akü Şarj Cihazı, İnverter Şarj Cihazı.

Tüm terimlere dön